نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ارشاد القاری

iršād-ul qārī
19 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4498
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4498
تاریخ و سده تألیف: 1078 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 3، ص 110 تا 112
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تجوید
اهدا / به درخواست: مولانا محمد باقر
محل تألیف: عتبات عالیات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است در ضروریات قرائت عاصم از روایات حفص و بکر و آداب کتابت و طریقه رسم الخط و رموز سجاوندی از ابتدا تا آخر قرآن شامل یک «مقدمه» و پنج «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان فضیلت تلاوت قرآن و آداب تعلیم آن و بیان آنچه به حسب شرع و طریقه قراء در صحت قرائت معتبر است؛ باب 1. بیان واجبات قرائت و لوازم آن، در پنج «فصل»؛ 2. بیان مستحبات قرائت، در پنج «فصل» ( اول در بیان صفات حروف.. پنجم در بیان احکام وقف )؛ 3. بیان اختلاف حفص و بکر و کیفیت وقف و وصل ایشان.. سوره به سوره قرآن و یک تتمه در بیان احوال عاصم، در پنج «فصل» (اول در بیان احوال عاصم، دوم در بیان احوال راویان عاصم، سوم در بیان سند قرآن عاصم، چهارم در بیان سند قرائت فقیر - شرح حال خود را در این فصل به مناسبت آورده است، پنجم در بیان سند قرائت استاد فقیر)؛ 4. رسم الخط قرآن و طریقه اصلاح آن، در پنج «فصل» (اول در بیان آنچه در حال کتابت رعایت آن لازم است.. پنجم در بیان کلماتی که در اکثر مصاحف به صورتی می‌نویسند و در رسم الخط به صورت دیگر کتابت می‌کنند - سوره به سوره موارد آن را نقل کرده است)؛ 5. بیان رموز سجاوندی از اول قرآن تا آخر قرآن سوره به سوره، در پنج «مطلب» (اول در بیان اقسام وقف.. پنجم در بیان اسماء قراء سبعه و عشره و بیان رموز سجاوندی از اول تا آخر قرآن ). تاریخ تألیف به نقل از فصل چهارم از باب سوم: «جمع این کتاب در حین مجاورت ثالث در عتبات عالیات در عرص پنج سال واقع شد ابتدا در روضه مقدسه حضرت امیرالمؤمنین و امام المتقین علی ابن ابیطالب (ع) و اختتام در آستان ملائک پاسبان خامس آل عبا امام حسین (ع) در سنه هزار و هفتاد واقع شد و چون در روضه مقدسه خامس آل عبا تمام شد لهذا این کتاب را مبنی بر پنج باب گردانید و عمر این کثیر التقصير در این هنگام شصت و هفت تخمینا رسیده بود» و همو در آخر باب چهارم و پنجم تاریخ ختم تألیف را 1078ق. ذکر کرده است.
آغاز اثر
« بسمله، ای فاتح مصحف حمدت توحید ×× وی نقطه از کتاب مجدت خورشید.. بندگی و ستایش متواتر شکر و سپاس معبودیست که عادتش احسان و غفران است »
انجام اثر
« و آنچه به عبارت لوازم مکتوب است مقصد وقف لازم است الهی بعزت و جلال خود و به حرمت محمد و آل محمد چون تو اکرم الاکرمین و ارحم الارحمینی بمکرمت و مرحمت خود قلم عفو.. الحمد لله اولا وآخرا.. استجب یا علام بحق محمد واله الكرام تحریرا فى شهر ذیحجه سنه ثمان و سبعين بعد الالف »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 69/1 الذریعة 516/1 مکتبة امیرالمؤمنین 97/1

متن فنخا

● ارشاد القاری / تجوید / فارسی iršād-ul qārī قاری، مصطفی بن ابراهیم، 1007 - 1080 قمری qārī, mostafā ebn-e ebrāhīm (1599 - 1670) اهدا به: مولانا محمد باقر تاریخ تألیف: 1078ق؛ محل تألیف: عتبات عالیات کتابی است در ضروریات قرائت عاصم از روایات حفص و بکر و آداب کتابت و طریقه رسم الخط و رموز سجاوندی از ابتدا تا آخر قرآن شامل یک «مقدمه» و پنج «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه در بیان فضیلت تلاوت قرآن و آداب تعلیم آن و بیان آنچه به حسب شرع و طریقه قراء در صحت قرائت معتبر است؛ باب 1. بیان واجبات قرائت و لوازم آن، در پنج «فصل»؛ 2. بیان مستحبات قرائت، در پنج «فصل» ( اول در بیان صفات حروف.. پنجم در بیان احکام وقف )؛ 3. بیان اختلاف حفص و بکر و کیفیت وقف و وصل ایشان.. سوره به سوره قرآن و یک تتمه در بیان احوال عاصم، در پنج «فصل» (اول در بیان احوال عاصم، دوم در بیان احوال راویان عاصم، سوم در بیان سند قرآن عاصم، چهارم در بیان سند قرائت فقیر - شرح حال خود را در این فصل به مناسبت آورده است، پنجم در بیان سند قرائت استاد فقیر)؛ 4. رسم الخط قرآن و طریقه اصلاح آن، در پنج «فصل» (اول در بیان آنچه در حال کتابت رعایت آن لازم است.. پنجم در بیان کلماتی که در اکثر مصاحف به صورتی می‌نویسند و در رسم الخط به صورت دیگر کتابت می‌کنند - سوره به سوره موارد آن را نقل کرده است)؛ 5. بیان رموز سجاوندی از اول قرآن تا آخر قرآن سوره به سوره، در پنج «مطلب» (اول در بیان اقسام وقف.. پنجم در بیان اسماء قراء سبعه و عشره و بیان رموز سجاوندی از اول تا آخر قرآن ). تاریخ تألیف به نقل از فصل چهارم از باب سوم: «جمع این کتاب در حین مجاورت ثالث در عتبات عالیات در عرص پنج سال واقع شد ابتدا در روضه مقدسه حضرت امیرالمؤمنین و امام المتقین علی ابن ابیطالب (ع) و اختتام در آستان ملائک پاسبان خامس آل عبا امام حسین (ع) در سنه هزار و هفتاد واقع شد و چون در روضه مقدسه خامس آل عبا تمام شد لهذا این کتاب را مبنی بر پنج باب گردانید و عمر این کثیر التقصير در این هنگام شصت و هفت تخمینا رسیده بود» و همو در آخر باب چهارم و پنجم تاریخ ختم تألیف را 1078ق. ذکر کرده است. آغاز: بسمله، ای فاتح مصحف حمدت توحید ×× وی نقطه از کتاب مجدت خورشید.. بندگی و ستایش متواتر شکر و سپاس معبودیست که عادتش احسان و غفران است انجام: و آنچه به عبارت لوازم مکتوب است مقصد وقف لازم است الهی بعزت و جلال خود و به حرمت محمد و آل محمد چون تو اکرم الاکرمین و ارحم الارحمینی بمکرمت و مرحمت خود قلم عفو.. الحمد لله اولا وآخرا.. استجب یا علام بحق محمد واله الكرام تحریرا فى شهر ذیحجه سنه ثمان و سبعين بعد الالف [نسخه‌های منزوی 69/1؛ الذریعة 516/1؛ مکتبة امیرالمؤمنین 97/1]

نسخه‌های خطی این اثر

19 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
25412 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 292 شناسنامه ←
2
لغت نامه دهخدا
تهران
123 شیخ محمد طاهر پسر شیخ محمد شریف مازندرانی چهارشنبه 17 جمادی 1082ق نسخ - شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
24195 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 98 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
2177 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 239 شناسنامه ←
5
طبسی
قم
549/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 99 شناسنامه ←
6
الهیات
تهران
215/1 بی‌کاتب 1229ق نسخ 47 شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
11972/1 بی‌کاتب 1245ق نسخ 158 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
22171 احمد علی بن عنایت الله 1251ق، از باب پنجم نسخه در تاریخ 29 جمادی الثانی 1256ق نستعلیق 242 شناسنامه ←
9
طبسی
قم
90 مراد علی بن حق ویردی 1260ق معتاد 196 شناسنامه ←
10
فاضل
خوانسار
52 جواد بن ملا علی اکبر خوانساری 1272ق نسخ 175 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
25068 بی‌کاتب غره رجب 1273ق نستعلیق، نسخ 39 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
4269 محمد حسین بن محمد آشتیانی قمی غره ذیحجه 1280ق نستعلیق 128 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
3406 عباس بن جمال 1300ق نستعلیق، نسخ 198 شناسنامه ←
14
عاطفی، افشین
کاشان
62 مهدی بن رضا بن حسین بن میر عظیم بن حسین <!-- page: 112 --> بن مهدی بن میر حسین حسینی متولی دوشنبه 8 ذیقعده 1316ق نسخ 76 شناسنامه ←
15
الهیات
مشهد
18708 جمال الدین بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
3710 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 320 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
5418/9 حسین بی‌تاریخ نسخ 59 شناسنامه ←
18
وزیری
یزد
3161/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 191 شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
16718 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←