شناسنامه کتابشناختی اثر
طرائف الحکمة و بدائع المعرفة
tarā'if-ul ḥikma wa badā'yi'u-l ma'rifa
پیوند کوتاه:
/w/44523
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #44523
پدیدآور / مؤلف:
حسینی قزوینی، محمد تقی بن امیر مؤمن
تاریخ و سده تألیف:
1235 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 22، ص 188
تا 189
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
خلاصة نهج البلاغة
(xulāṣat-u nahj-ul balāġa)
اثر مرتبط / وابسته به:
نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
(- 1854)
مؤلف در این کتاب طرائف حکمی کلام حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام را که اشاره به معارف و علوم و حرف دارد غالباً از نهج البلاغه و اندکی از دیگر منابع در سه منهج و یک خاتمه گرد آورده و هر منهج مشتمل بر چند «طریفه» و «بدیعه» است؛ مناهج سه گانه: 1. فیها هو کالمصادرات للسالکین ... فی المعارف الیقینیة و العلوم الدینیة فیها طرائف ... و بدائع؛ 2. فی علوم شتى روی عنه علیه السلام، وی در این منهج کلمات مولا را که اشارت به فنون متنوع دارد چون خط، خیاطت، اصول فقه، فقه، حدیث، مطایبه و غیره میآورد؛ 3. فی خطبه و کلماته التامة. صاحب الذریعة آن را مختصر نهج البلاغه معرفی کرده است. وصف کتاب در دیباچه چنین آمده است: «جمعت فیه طرائف الحکم و جوامع الکلم من کلامه علیه السلام ... و وشحت فیها بمطارفها أفنان هذا الکتاب ... و اعتمد فیه کثیراً على ما فی نهج البلاغه».
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الذی علم بالقلم ... فبعث المرسلین الى قبائل الامم ... و اما بعد فیقول العبد ... إنى لما بلغنى عن أمیرالمؤمنین علیه السلام ... بطلب لطائف الکلم ... بقوله المعجز و ... إن هذه القلوب تمل ... فابتغوا لها طرائف الحکمة؛ »
انجام اثر
« ان کلام الحکما إذا کان صواباً کان دواء ... فاعدل عنهم الى طرائف حکمهم علیهم السلام »
سوابق و چاپهای اثر
[تهران]، سنگی، 1264، خشتی
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح طرائف الحکمة = تعلیقة طرائف الحکمة؛ حسینی قزوینی، محمد تقی بن امیر مؤمن (- 1270)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 155/15
دنا 334/7
معجم المطبوعات العربية فی ایران: 581
متن فنخا
● طرائف الحکمة و بدائع المعرفة = خلاصة نهج البلاغة / حدیث / عربی
tarā'if-ul ḥikma wa badā'yi'u-l ma'rifa = xulāṣat-u nahj-ul balāġa
حسینی قزوینی، محمد تقی بن امیر مؤمن، - 1270قمری
hoseynī qazvīnī, mohammad taqī ebn-e amīr mo'men
(- 1854)
وابسته به: نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406)
تاریخ تألیف: 1235ق
مؤلف در این کتاب طرائف حکمی کلام حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام را که اشاره به معارف و علوم و حرف دارد غالباً از نهج البلاغه و اندکی از دیگر منابع در سه منهج و یک خاتمه گرد آورده و هر منهج مشتمل بر چند «طریفه» و «بدیعه» است؛ مناهج سه گانه: 1. فیها هو کالمصادرات للسالکین ... فی المعارف الیقینیة و العلوم الدینیة فیها طرائف ... و بدائع؛ 2. فی علوم شتى روی عنه علیه السلام، وی در این منهج کلمات مولا را که اشارت به فنون متنوع دارد چون خط، خیاطت، اصول فقه، فقه، حدیث، مطایبه و غیره میآورد؛ 3. فی خطبه و کلماته التامة. صاحب الذریعة آن را مختصر نهج البلاغه معرفی کرده است. وصف کتاب در دیباچه چنین آمده است: «جمعت فیه طرائف الحکم و جوامع الکلم من کلامه علیه السلام ... و وشحت فیها بمطارفها أفنان هذا الکتاب ... و اعتمد فیه کثیراً على ما فی نهج البلاغه».
آغاز: بسمله الحمدلله الذی علم بالقلم ... فبعث المرسلین الى قبائل الامم ... و اما بعد فیقول العبد ... إنى لما بلغنى عن أمیرالمؤمنین علیه السلام ... بطلب لطائف الکلم ... بقوله المعجز و ... إن هذه القلوب تمل ... فابتغوا لها طرائف الحکمة؛
انجام: ان کلام الحکما إذا کان صواباً کان دواء ... فاعدل عنهم الى طرائف حکمهم علیهم السلام
چاپ: [تهران]، سنگی، 1264، خشتی
[الذریعة 155/15؛ دنا 334/7؛ معجم المطبوعات العربية فی ایران: 581]
شرح و حواشی:
1- شرح طرائف الحکمة = تعلیقة طرائف الحکمة؛ حسینی قزوینی، محمد تقی بن امیر مؤمن (- 1270)
نسخههای خطی این اثر
5 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
198-طباطبائی | حسینی قزوینی، محمد تقی بن امیر مؤمن (مؤلف) | قرن 13 | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 2 |
مسجد اعظم
قم
|
2781 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 67 | شناسنامه ← |
| 3 |
فاضل
خوانسار
|
144 | بیکاتب | 1235ق | نسخ | 103 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرکز احیاء
قم
|
193 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
3116 | محمد رضا بن نظام الدین محمد قزوینی | 1239ق | نسخ | 62 | شناسنامه ← |