شناسنامه کتابشناختی اثر
الطراز الاول و الكناز فيما عليه من لغة العرب المعول
at-tirāz-ul awwal wa-l kunāz fīmā ‘alayh-i min luġat-il ‘arab-il mu‘wwal
31
نسخه ثبتشده
از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/44500
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #44500
پدیدآور / مؤلف:
مدنی، علی خان بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
1111 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 22، ص 179
تا 182
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
لغت
عناوین دیگر و همتراز:
طراز اللغة
(ṭarāz-ul luġa)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
فرهنگنامه ویژهای است بینظیر که مؤلف، حرف آخر کلمه را «باب» و حرف اول را «فصل» قرار داده است، و به دنبال هر واژهای، ابتدا معنی لغوی آن را بیان داشته و سپس اگر آن واژه استعمال مجازی داشته باشد، تمام استعمالات آن را تحت عنوان «و من المجاز» ذکر میکند، و چنان که آن لغت در قرآن کریم آمده باشد تحت عنوان «الکتاب» آیهای که حاوی آن لغت است ذکر کرده و شرح و تفسیر مینماید و اگر آن لغت در اخبار و احادیث هم به کار رفته است، ذیل «الأثر» آن حدیث را توضیح میدهد و اگر آن لغت در اصطلاح خاصی از قبیل: فقهی یا حدیثی ... استعمال شده باشد به عنوان «المصطلح» آن را توضیح میدهد و اگر یکی از مشتقات آن لغت در مثلی یا امثالی به کار رفته باشد، تحت عنوان «المثل» معنی و مراد از آن واژه را شرح میدهد، خلاصه این که هر واژهای اگر موارد استعمال پنجگانهای داشته باشد تحت عنوان: الکتاب، الاثر، المثل، المجاز، المصطلح، علاوه بر معنی لغوی آن استعمالات را توضیح میدهد و در زمینه خود اثری نفیس است. تاریخ فراغت از تألیف باب دال، صبح جمعه شش روز باقیمانده از ذیقعده 1111ق و تاریخ تألیف باب ذال هشت روز باقیمانده از ذیحجه 1111ق میباشد. (فاضل)
آغاز اثر
« بسمله إن ابلغ مانطقت به البلغاء بادی بدا و افصح ما بدأت الفصحاء به الکلام ابدا حمدالله الذی انطق العرب باعرب لسان »
سوابق و چاپهای اثر
قم، 1426ق/ 1384ش، تحقیق مؤسسة ال البیت لاحیاء التراث،
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 339/7-340 (28 نسخه)
الذریعة 157/15-158
ریحانة الادب 93/2
ریاض العلماء 376/3
هدیة العارفین 763/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الطراز الاول و الكناز فيما عليه من لغة العرب المعول = طراز اللغة / لغت / عربی
at-tirāz-ul awwal wa-l kunāz fīmā ‘alayh-i min luġat-il ‘arab-il mu‘wwal = ṭarāz-ul luġa
مدنی، علی خان بن احمد، 1052 - 1118 ؟ قمری
madanī, ‘alī xān ebn-e aḥmad (1643 - 1707)
تاریخ تألیف: 1111ق
فرهنگنامه ویژهای است بینظیر که مؤلف، حرف آخر کلمه را «باب» و حرف اول را «فصل» قرار داده است، و به دنبال هر واژهای، ابتدا معنی لغوی آن را بیان داشته و سپس اگر آن واژه استعمال مجازی داشته باشد، تمام استعمالات آن را تحت عنوان «و من المجاز» ذکر میکند، و چنان که آن لغت در قرآن کریم آمده باشد تحت عنوان «الکتاب» آیهای که حاوی آن لغت است ذکر کرده و شرح و تفسیر مینماید و اگر آن لغت در اخبار و احادیث هم به کار رفته است، ذیل «الأثر» آن حدیث را توضیح میدهد و اگر آن لغت در اصطلاح خاصی از قبیل: فقهی یا حدیثی ... استعمال شده باشد به عنوان «المصطلح» آن را توضیح میدهد و اگر یکی از مشتقات آن لغت در مثلی یا امثالی به کار رفته باشد، تحت عنوان «المثل» معنی و مراد از آن واژه را شرح میدهد، خلاصه این که هر واژهای اگر موارد استعمال پنجگانهای داشته باشد تحت عنوان: الکتاب، الاثر، المثل، المجاز، المصطلح، علاوه بر معنی لغوی آن استعمالات را توضیح میدهد و در زمینه خود اثری نفیس است. تاریخ فراغت از تألیف باب دال، صبح جمعه شش روز باقیمانده از ذیقعده 1111ق و تاریخ تألیف باب ذال هشت روز باقیمانده از ذیحجه 1111ق میباشد. (فاضل)
آغاز: بسمله إن ابلغ مانطقت به البلغاء بادی بدا و افصح ما بدأت الفصحاء به الکلام ابدا حمدالله الذی انطق العرب باعرب لسان
چاپ: قم، 1426ق/ 1384ش، تحقیق مؤسسة ال البیت لاحیاء التراث،
[دنا 339/7-340 (28 نسخه)؛ الذریعة 157/15-158؛ ریحانة الادب 93/2؛ ریاض العلماء 376/3؛ هدیة العارفین 763/1]
نسخههای خطی این اثر
31 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
ملی
تهران
|
25996 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |