طب کیموئی

● طب کیموئی = کیمیاء الشفاء / طب / فارسی tebb-e kīmū'ī = kīmīyā'-oš šefā' فانی، محمد علی بن اسکندر، ق13 قمری fānī, mohammad ‘alī ebn-e eskandar (- 19c) اهدا به: فتح علی شاه قاجار (1211-1250ق) تاریخ تألیف: جمادی الاول 1246ق؛ محل تألیف: بغداد ترجمه‌ای است از کتاب «کیمیاء الشفاء» ترکی در ادویه مفرده، که آن نیز ترجمه‌ای است از متن فرانسوی. مترجم آن در مقدمه می‌گوید: در 1243 به قسطنطنیه رفته و رئیس الاطباء عثمانی به نام محمد خراسانی را دیدم و چون پدر محمد خراسانی به فرنگ رفته و شصت سال درس خوانده و طب کیموئی را در نزد حکیم جرمانس خوانده و آن را به ترکی ترجمه و «کیمیاء الشفا» نامیده و به سلطان مصطفی اهدا کرده بود من آن را از ترکی به فارسی ترجمه و مسمی به «طب کیموئی» نمودم. این کتاب به ترتیب حروف الفبا گردآوری شده است. آغاز: بسمله بر مبتدیان ترکیب معاجین انشاء اهم و واجب، و بر متصدیان تخمیر خمیره زواهر معنا لازم ... اما بعد چنین گوید ... الحاج محمد علی بن اسکندر شیروانی ... انجام: بهمین طریق نرم و مثل غبار کنند، و بقانون مذکور بسایند. قد ختم هذه الرسالة بالیاقوت و الشفاء من الحی الذی لایموت تمام شد [دنا 295/7 (11 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 3552/5؛ الذریعه 201/18؛ نسخه‌های منزوی 564/1]