نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ارشاد الاذهان الى احکام الایمان

iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān
651 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4418
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4418
تاریخ و سده تألیف: 696 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 25 تا 72
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب »
انجام اثر
« و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية الارشاد؛ ناشناس ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 510/1 کشف الحجب 29 ایضاح المکنون 58/1 هدية العارفين 284/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ارشاد الاذهان الى احکام الایمان / فقه / عربی iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī، ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) تاریخ تألیف: 11 شوال 696ق؛ به تقاضای فرزندش فخرالمحققین یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است. آغاز: بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب انجام: و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت چاپ: ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق [الذریعه 510/1؛ کشف الحجب 29؛ ایضاح المکنون 58/1؛ هدية العارفين 284/1] شرح و حواشی: 1- حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 2- غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) 3- درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) 4- حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) 5- خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) 6- حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 7- الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 8- تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 9- حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 10- روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 11- مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) 12- شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) 13- مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) 14- حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) 15- برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) 16- الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) 17- حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) 18- شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) 19- الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 20- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 21- ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) 22- حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) 23- الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) 24- حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 25- حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 26- حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 27- اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 28- مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) 29- دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) 30- مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) 31- منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) 32- شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) 33- غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 34- مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 35- حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 36- شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 37- شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 38- النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) 39- التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 40- شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 41- شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 42- منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) 43- طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) 44- منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) 45- شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) 46- دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) 47- تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) 48- الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) 49- نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) 50- شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) 51- شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) 52- الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) 53- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) 54- كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) 55- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) 56- نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) 57- هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) 58- جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) 59- الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام 60- شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی 61- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن 62- تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس 63- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس 64- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 65- حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس 66- حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس 67- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 68- شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس 69- شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس 70- حاشية الارشاد؛ ناشناس 71- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس

نسخه‌های خطی این اثر

651 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
حقوق
تهران
34 - ج بی‌کاتب قرن 12 نسخ 100 شناسنامه ←
152
نواب
مشهد
272 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 359 شناسنامه ←
153
نواب
مشهد
599 محمد حسین گیلانی اشکوری ربیع الثانی 1100ق نسخ 203 شناسنامه ←
154
دارالحدیث
قم
297 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 332 شناسنامه ←
155
دارالحدیث
قم
287 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 288 شناسنامه ←
156
دارالحدیث
قم
120 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 208 شناسنامه ←
157
گلپایگانی
قم
8245-56/95 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 165 شناسنامه ←
158
فاضل
خوانسار
453 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 204 شناسنامه ←
159
سپهسالار
تهران
5879/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 80 شناسنامه ←
160
سپهسالار
تهران
5878 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 180 شناسنامه ←
161
گوهرشاد
مشهد
1376 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
162
مدرسه ولیعصر تبریز
تبریز
4 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 229 شناسنامه ←
163
سپهسالار
تهران
5875 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 265 شناسنامه ←
164
مسجد اعظم
قم
3228 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 270 شناسنامه ←
165
گلپایگانی
قم
5777-29/117 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 102 شناسنامه ←
166
مرکز احیاء
قم
2479 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 203 شناسنامه ←
167
رضوی
مشهد
13852 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 210 شناسنامه ←
168
رضوی
مشهد
12558 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 196 شناسنامه ←
169
رضوی
مشهد
14416 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 250 شناسنامه ←
170
رضوی
مشهد
2226 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 272 شناسنامه ←
171
مدرسه سلیمانیه
مشهد
66 محمد کاظم بن علی اکبر تونی قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
172
مدرسه سلیمانیه
مشهد
87 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
173
ملی
تهران
2169 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 308 شناسنامه ←
174
وزیری
یزد
1138 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 132 شناسنامه ←
175
گلپایگانی
قم
5153-26/53 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 263 شناسنامه ←
176
گلپایگانی
قم
4489-23/9 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 102 شناسنامه ←
177
گلپایگانی
قم
2575-14/25 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 198 شناسنامه ←
178
الهیات
تهران
83 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نسخ 184 شناسنامه ←
179
نوربخش
تهران
805 بی‌کاتب قرن 11-12 نسخ 224 شناسنامه ←
180
گلپایگانی
قم
3114-16/124 بی‌کاتب بخش کهن قرن 12 بخش نونویس قرن 13 نسخ 218 شناسنامه ←