نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ارشاد الاذهان الى احکام الایمان

iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān
651 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4418
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4418
تاریخ و سده تألیف: 696 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 25 تا 72
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب »
انجام اثر
« و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية الارشاد؛ ناشناس ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 510/1 کشف الحجب 29 ایضاح المکنون 58/1 هدية العارفين 284/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ارشاد الاذهان الى احکام الایمان / فقه / عربی iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī، ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) تاریخ تألیف: 11 شوال 696ق؛ به تقاضای فرزندش فخرالمحققین یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است. آغاز: بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب انجام: و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت چاپ: ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق [الذریعه 510/1؛ کشف الحجب 29؛ ایضاح المکنون 58/1؛ هدية العارفين 284/1] شرح و حواشی: 1- حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 2- غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) 3- درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) 4- حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) 5- خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) 6- حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 7- الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 8- تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 9- حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 10- روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 11- مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) 12- شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) 13- مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) 14- حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) 15- برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) 16- الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) 17- حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) 18- شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) 19- الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 20- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 21- ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) 22- حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) 23- الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) 24- حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 25- حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 26- حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 27- اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 28- مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) 29- دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) 30- مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) 31- منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) 32- شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) 33- غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 34- مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 35- حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 36- شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 37- شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 38- النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) 39- التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 40- شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 41- شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 42- منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) 43- طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) 44- منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) 45- شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) 46- دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) 47- تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) 48- الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) 49- نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) 50- شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) 51- شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) 52- الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) 53- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) 54- كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) 55- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) 56- نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) 57- هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) 58- جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) 59- الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام 60- شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی 61- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن 62- تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس 63- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس 64- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 65- حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس 66- حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس 67- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 68- شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس 69- شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس 70- حاشية الارشاد؛ ناشناس 71- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس

نسخه‌های خطی این اثر

651 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
دائرة المعارف
تهران
1961-عکسی مهدی بن حاج محمد باقر مرحوم (واپسین قسمت) 6 صفر 1225ق ثلث، نسخ 627 شناسنامه ←
92
مدرسه غرب
همدان
583 بی‌کاتب شنبه 24 ذیقعده 1254ق نسخ - شناسنامه ←
93
مکتب مفید
فردوس
3 سید احمد موسی حسینی 1242ق نسخ 260 شناسنامه ←
94
رضوی
مشهد
37314 احمد بن محمد ابراهیم رضوی سه‌شنبه 28 جمادی الثانی 1227ق نسخ 133 شناسنامه ←
95
مدرسه غرب
همدان
4641 بی‌کاتب 1223ق نسخ - شناسنامه ←
96
مدرسه سلطانی
کاشان
87 محمدمحسن بن محمدابراهیم افعام کاشانی 15 صفر 1220ق نسخ 215 شناسنامه ←
97
فیضیه
قم
1337 محمدصادق بن محمد جعفر 1219ق نسخ 106 شناسنامه ←
98
مرکز احیاء
قم
424 بی‌کاتب 1213ق نسخ 213 شناسنامه ←
99
مجلس
تهران
3446 عبدالمنان بن محمد یحیی نصیری طوسی ربیع الاول 1209ق نستعلیق، نسخ 512 شناسنامه ←
100
وزیری
یزد
831 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 111 شناسنامه ←
101
الهیات
تهران
75 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 270 شناسنامه ←
102
گلپایگانی
قم
7932-54/22 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 134 شناسنامه ←
103
گلپایگانی
قم
8071-55/41 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 188 شناسنامه ←
104
گلپایگانی
قم
2695-14/145 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 167 شناسنامه ←
105
گلپایگانی
قم
5050-25/140 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 187 شناسنامه ←
106
گلپایگانی
قم
4316-22/36 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 174 شناسنامه ←
107
دانشگاه
اصفهان
407 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، نسخ 183 شناسنامه ←
108
ارگانی بهبهانی
قم
143 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 197 شناسنامه ←
109
رضوی
مشهد
32867 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 67 شناسنامه ←
110
رضوی
مشهد
32963 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 297 شناسنامه ←
111
ثامنی، محمد رضا
شیراز
2 محمد عزالدین بن حاجی الحرمین رستمداری قرن 12 یا 13 نسخ - شناسنامه ←
112
ملی
شیراز
5-الف/21 علی بن زین الدین اصطهباناتی 1198ق نسخ 230 شناسنامه ←
113
رضوی
مشهد
35891 بی‌کاتب جمادی الثانی 1186ق نسخ 275 شناسنامه ←
114
گلپایگانی
قم
4614-23/134 بی‌کاتب سه‌شنبه 29 رجب 1178ق نسخ 179 شناسنامه ←
115
رضوی
مشهد
13851 محمد طاهر بن محمد تقی اوایل شوال 1170ق نسخ 160 شناسنامه ←
116
دانشگاه
تهران
8629/1 سیف الدین بن استاد محمد شفیع چلاوی خانکدار جمعه 23 شعبان 1149ق نسخ 179 شناسنامه ←
117
عمومی ساری
ساری
76 محمد قاسم بن حکیم غلامعلی با تاریخ 1144ق نستعلیق - شناسنامه ←
118
گلپایگانی
قم
403-3/23 بی‌کاتب ربیع الاول 1140ق نسخ 299 شناسنامه ←
119
رضوی
مشهد
27395 بی‌کاتب 1130ق نسخ - شناسنامه ←
120
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
602 سلطان محمد بن مظفر علی نیشابوری سه‌شنبه 26 رجب 1129ق نسخ 234 شناسنامه ←