نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ارشاد الاذهان الى احکام الایمان

iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān
651 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4418
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4418
تاریخ و سده تألیف: 696 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 3، ص 25 تا 72
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب »
انجام اثر
« و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس حاشية الارشاد؛ ناشناس ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 510/1 کشف الحجب 29 ایضاح المکنون 58/1 هدية العارفين 284/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ارشاد الاذهان الى احکام الایمان / فقه / عربی iršād-ul-aḏhān ila aḥkām-il-īmān علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī، ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) تاریخ تألیف: 11 شوال 696ق؛ به تقاضای فرزندش فخرالمحققین یکی از آثار فقهی معروف علامه حلی است که با متنی استوار از طهارت تا دیات را در پانزده هزار مسئله سامان داده و فقها بر آن شروح و حواشی فراوانی نوشته‌اند. در «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» (ص48) و به ضبط «الذریعه» بالغ بر 49 شرح و حاشیه از آن معرفی شده است، و ما آن را تا 90 شرح، حاشیه، تعلیقه و ترجمه افزایش داده‌ایم و این جز آثاری است که در ایران نسخه ندارد و در منابع دیگر معرفی شده است. آغاز: بسمله. الحمدلله المتفرد بالقدم و الدوام المتنزه عن مشابهه الاعراض و الاجسام المتفضل بسوابغ الانعام. .. أما بعد فان الله تعالى كما أوجب على الولد طاعة أبويه كذلك أوجب انجام: و من أراد التوسط فعليه بما أفدناه فى التحرير أو تذكرة الفقهاء أو قواعد الاحكام او غير ذلك من كتبنا و الله الموفق لكل خير.تمت چاپ: ایران، قم، تحقیق فارس حسون، مؤسسة النشر الاسلامی، دو جلد، 1410ق [الذریعه 510/1؛ کشف الحجب 29؛ ایضاح المکنون 58/1؛ هدية العارفين 284/1] شرح و حواشی: 1- حاشیة ارشاد الاذهان الى احکام الایمان؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (682-771) 2- غاية المراد فی شرح نکت الارشاد = شرح الارشاد = غاية المراد فی شرح الارشاد = نکت الارشاد؛ شهید اول، محمد بن مکی (734-786) 3- درر النقاد فی شرح الارشاد = شرح ارشاد الاذهان؛ عتایقی، عبدالرحمن بن محمد (699-790) 4- حاشیة ارشاد الاذهان فی احکام الایمان؛ نیلی، علی بن یوسف (-8) 5- خلاصة التنقيح فی المذاهب الحق الصحيح؛ احسائی، احمد بن فهد (-9) 6- حاشیة ارشاد الاذهان؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 7- الهادی الی الرشاد فی شرح الارشاد؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 8- تعليقة على ارشاد الاذهان؛ قطیفی بحرانی، ابراهیم بن سلیمان (-950) 9- حاشیة ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 10- روض الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 11- مجمع البیان فی شرح ارشاد الاذهان؛ ابن صائغ، علی بن حسین (-980) 12- شرح ارشاد الاذهان = منهج السداد = شرح علائی؛ کرکی، عبدالعالی بن علی (929-993) 13- مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان = شرح ارشاد؛ مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (-993) 14- حاشیة ارشاد الاذهان (کتاب المیراث)؛ اصفهانی، ملک محمد بن حسین (-10) 15- برهان السداد فی شرح الارشاد؛ عاملی، محمد بن احمد (-1008) 16- الاقتصاد فی شرح الارشاد = خطبه شرح ارشاد؛ جزایری، عبدالنبی بن سعد (-1021) 17- حاشیة ارشاد الاذهان؛ میسی، لطف الله بن عبدالکریم (-1032) 18- شرح ارشاد الاذهان؛ تونی، عبدالله بن محمد (-1071) 19- الجمع بین الاخبار = حاشیة الذخيرة؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 20- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن (1017-1090) 21- ثمرة الجنان فی شرح ارشاد الاذهان؛ طبسی، محمد بن محمود (-11) 22- حاشیة ارشاد الاذهان؛ بحرانی، سلیمان بن عبدالله (1075-1121) 23- الحاشيه علی ذخيرة المعاد؛ گیلانی اصفهانی، حسین بن حسن (-1129) 24- حاشیة ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 25- حاشیة علی بحث القراءة من ارشاد الاذهان؛ ساروی، محمد علی بن محمد رضا (-1193) 26- حاشیة مجمع الفائدة و البرهان = حاشیة شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 27- اصالة الطهارة = الاصل طهارة الاشياء = الاصل فی الاشیاء الطهارة = حاشیة ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-12 الجمع بین الاخبار المتعارضة = حاشیة الذخيرة = حاشیة ذخيرة المعاد فی شرح الارشاد؛ وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل (1118-1205) 28- مستقصی الاجتهاد فی شرح ذخیرة المعاد؛ قزوینی، حسین بن محمد ابراهیم (1126-1208) 29- دلائل العباد فی شرح الارشاد؛ نوری، محمد تقی بن علی محمد (1263-1201) 30- مهجة الفؤاد فی شرح الارشاد؛ موسوی اصفهانی، حسن بن محمد تقی (1207-1263) 31- منهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، احمد بن لطفعلی (-1265) 32- شرح ارشاد الاذهان؛ خوانساری، علی اکبر بن ابراهیم (-1271) 33- غنيمة المعاد فی شرح الارشاد؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 34- مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 35- حاشیة مسلک الراشدين فی احکام الدین؛ برغانی، محمد صالح بن محمد (-1271) 36- شرح ارشاد الاذهان = القضاء؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 37- شرح ارشاد الاذهان = الوصایا؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 38- النکاح؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1214-1281) 39- التحریم من جهة المصاهرة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 40- شرح ارشاد الاذهان = الطهارة؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 41- شرح ارشاد الاذهان = الخمس؛ انصاری، مرتضی بن محمد امین (1281-1214) 42- منهج الرشاد الى احکام الدین و الایمان فی شرح ارشاد الاذهان؛ کرباسی، محمد جعفر بن محمد ابراهیم (-1292) 43- طريقة الرشاد فی شرح الارشاد؛ طبری، محمد کاظم بن رضا (- 13) 44- منهج السداد فی شرح الارشاد؛ مختار گلپایگانی، احمد بن علی (-13) 45- شرح ارشاد الاذهان؛ حسینی خویی، محمد هادی بن محمد باقر (-13) 46- دلائل العباد (منتخب)؛ کجوری، اسماعیل (-13) 47- تنقیح البیان؛ حسینی استرآبادی، نصرالله بن حسن (-13) 48- الدرر المنظومة؛ تنکابنی، محمد بن محمد طاهر (-13) 49- نهج السداد فی شرح الارشاد؛ تبریزی، محمد رضا بن محمد باقر (-13) 50- شرح کتاب الحج من ارشاد الاذهان؛ برغانی، محمد حسن بن محمد صالح (-13) 51- شرح ارشاد الاذهان؛ قراچه داغی، محمد بن محمد علی (-13) 52- الحائرية؛ یزدی، ابوالحسن (-13) 53- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ حاج ملا محمد بن علی (-13) 54- كنز الفوائد؛ آخوند ملا مؤمن (-13) 55- ذخیرة المعاد فی شرح الارشاد؛ کبیر مدرسی، علی (-1316) 56- نهج الرشاد فی شرح الارشاد؛ عاملی آرانی کاشانی، احمد بن محمد علی (1281-1369) 57- هداية الفروع فی شرح الارشاد؛ دامغانی، محمد باقر بن علی اکبر (-14) 58- جامع البرهان فی شرح ارشاد الأذهان؛ مارندرانی، مهدی بن هادی (-14) 59- الارث = ترجمه کتاب الميراث ارشاد الاذهان؛ انصاری، عبدالسلام 60- شرح ارشاد الاذهان؛ صایغ عاملی، علی 61- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ طوسی، علی بن حسن 62- تحصیل المراد مما استصعبت من عبارات الارشاد؛ ناشناس 63- معتضد الشيعة فی احکام الشريعة؛ ناشناس 64- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 65- حواشی ارشاد الاذهان؛ ناشناس 66- حاشية ارشاد الاذهان؛ ناشناس 67- شرح ارشاد الاذهان؛ ناشناس 68- شرح إرشاد الأذهان = حاشية إرشاد الأذهان؛ ناشناس 69- شرح مقدمة ارشاد الاذهان؛ ناشناس 70- حاشية الارشاد؛ ناشناس 71- ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (ترجمه)؛ ناشناس

نسخه‌های خطی این اثر

651 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
391
رضوی
مشهد
29080 بی‌کاتب 1021ق نسخ - شناسنامه ←
392
دانشگاه
تهران
7720 عبدالحسین بن ابراهیم حویزاوی 25 ربیع الاول 1021ق نسخ 189 شناسنامه ←
393
گلپایگانی
قم
1018-6/108 جمال الدین حسین بن صدر الدین علی حسینی 1021ق نسخ 369 شناسنامه ←
394
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
31 عبدالعظیم بن عباس حسنی مازندرانی گلچینی 3 صفر 1021ق نسخ 254 شناسنامه ←
395
گلپایگانی
قم
8307-56/157 بی‌کاتب سه‌شنبه 16 جمادی الثانی 1021ق نسخ 285 شناسنامه ←
396
مسجد اعظم
قم
1773 بی‌کاتب پنج‌شنبه 27 ذیحجه 1020ق نسخ 154 شناسنامه ←
397
رضوی
مشهد
13652 اسماعیل بن عبدالله بن حسن قاری بحرینی 13 ربیع الاول 1019ق نسخ 166 شناسنامه ←
398
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
142الف ابن عبد الله یک‌شنبه 20 ربیع الثانی 1019ق نسخ - شناسنامه ←
399
دانشگاه
تهران
9503 اسماعیل بن احمد سه‌شنبه 3 محرم 1019ق نسخ 351 شناسنامه ←
400
ملی
تهران
19672 بی‌کاتب 1018ق - - شناسنامه ←
401
گلپایگانی
قم
4310/1-22/30 بی‌کاتب یکشنبه 17 ربیع الثانی 1018ق نسخ 167 شناسنامه ←
402
مسجد اعظم
قم
355 عباس بن محمد حسین هزار جریبی ربیع الثانی 1016ق نستعلیق 199 شناسنامه ←
403
رضوی
مشهد
2219 محمد بن حسین بن محمد چهارشنبه آخر ذیحجه 1016ق نسخ 161 شناسنامه ←
404
مرعشی
قم
8200 محمد مکی بن حسن بن احمد بن علی بن سنبغه عاملی چهارشنبه 13 جمادی الاول 1016ق نسخ 183 شناسنامه ←
405
مجلس
تهران
318-طباطبائی محمد حسین بن ایوب طالقانی 1016ق نسخ 194 شناسنامه ←
406
شهشهانی، حسین
تهران
بدون شماره میرزا حسین بن خواجه قاسم نوروز لمراسکی 1016ق - - شناسنامه ←
407
نجومی
کرمانشاه
بدون شماره علی بن قرمزاد بن نصر الله بن ابراهیم ادهمی سه‌شنبه 10 جمادی الاول 1015ق - - شناسنامه ←
408
مجلس
تهران
5864 محمد زمان بن ناصرالدین 1015ق - 536 شناسنامه ←
409
جلیلی
کرمانشاه
162 بی‌کاتب 1013ق نسخ 210 شناسنامه ←
410
دائرة المعارف
تهران
922 محمد بن حاجی بن محمد شیخ شکوری یک‌شنبه 8 شعبان 1012ق نسخ 237 شناسنامه ←
411
دانشگاه
تهران
1983 محمد بن فتح الله بسطامی 23 شعبان 1005ق نستعلیق، نسخ 191 شناسنامه ←
412
رضوی
مشهد
2214 بی‌کاتب یک‌شنبه 1 ذیحجه 1004ق نستعلیق 205 شناسنامه ←
413
فیضیه
قم
1340 محمد بن حمزه حسینی 1004ق نستعلیق 185 شناسنامه ←
414
مجلس
تهران
13560 محد بن حسن سرکانی الاصل 9 جمادی الاول 1002ق نسخ 217 شناسنامه ←
415
گلپایگانی
قم
8865-59/85 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 213 شناسنامه ←
416
گلپایگانی
قم
9172-60/112 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 197 شناسنامه ←
417
ملک
تهران
5872 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 198 شناسنامه ←
418
ملک
تهران
2612 بی‌کاتب آغاز قرن 11 نسخ 253 شناسنامه ←
419
سپهسالار
تهران
5976/1 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 55 شناسنامه ←
420
الهیات
مشهد
16 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 112 شناسنامه ←