ضياء القلوب

● ضياء القلوب / كلام و اعتقادات / فارسی zīyā'-ol qolūb تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح، 1040 - 1124 ؟ قمری tonekābonī, mohammad ebn-e 'abd-ol-fattāh (1631-1712) مؤلف از شاگردان ملا محمد باقر سبزواری است و این کتاب را در چهار «مقصد» پرداخته است: 1. اثبات صانع، مشتمل بر پنج «فصل»: 1) اثبات صانع، (2) بیان علم صانع (3) در این که علم واجب تعالى عين ذات اوست (4) بیان عینیت وجود واجب، (5) اشتراک معنوی موجود میان واجب و ممکن؛ 2. پیامبری؛ 3. امامت، در دو «مقدمه» و شش «فصل»: مقدمه اول در اجماع و بعض اموری که متعلق است به آن، مقدمه دوم در بعض آنچه در سقیفه بنی ساعده واقع شده، فصل (1) امامت حضرت امیر المؤمنين عليه السلام، (2) در آنچه متعلق بامامت ابوبکر است، 3) در آنچه متعلق است به امامت عمر بن الخطاب، (4) در آنچه متعلق است به امامت عثمان بن عفان، (5) مطاعن، در این فصل مناقب جناب أمير المؤمنين عليه السلام و مطالب متفرق دیگری از کتب اهل سنت آورده، (6) اثبات امامت سایر ائمه عليهم السلام؛ 4. مجملی از معاد. لکن غرض اصلی او از تألیف این کتاب بحث در خصوص مسئله امامت بوده و لذا سایر مباحث به طور اختصار بیان شده و هر یک بیش از دو سه برگ از این کتاب مبسوط را اشغال نکرده است، در صورتی که مبحث امامت آن را می توان یکی از کتب مشروح و استدلالی این موضوع به شمار آورد. آغاز: الحمد لله الذی جعل سبل الرشاد واضحة وان لم يصل اليها العامهون وطرق السداد لامحة ... و بعد، چون عمده کتب شافيه و در ... و جمعی که بعربی ربطی ندارند که بسبب آشنایی بآن زبان و باعث انتفاع ... انتفاعی که بآن اکتفا توان نمود نمی توانند برد، بنابراین این ذره بیمقدار ... محمد بن عبدالفتاح تنکابنی - غفر الله ذنوبهما و ستر عيوبهما را خاطر رسید که بعد از استخاره بزبان فارسی ... تألیف نماید که برادران ایمانی و طالبان حياة جاودانی بعد از تخلیه نفس از عادات و أهواء و دست شستن از پیروی آباء و كبراء كه ضرر رساننده بدین و ایمان و محروم کننده از نعمتهای جاودان ازینها بیرون نیست؛ تأمل در براهین و أدله نموده از حضیض تقلید که درین علم انتفاع ظاهری ندارد متصاعد گشته بأوج استدلال رسیده بآرام تمام متمکن گردند، و این کتاب را «ضياء القلوب» نامید، و آن مشتمل است بر چهار مقصد ... انجام: و اگر یقین بیکی ازین دو بهم نرسد آن را در عرصه امکان بگذارد. و اکتفا بهمین قدر میکند در کتاب، و ذکر نمیکند اموری که مشهور است که درین مبحث ذکر میکند أقل خلق الله الغنى. محمد بن عبدالفتاح التنكابنى، غفر الله ذنوبهما، قد تم فى ثالث عشر من شهر رمضان المبارك سنة 1104 علی ید أقل خلق الله و أضعفهم ميرزا على بن محمد يوسف، غفر الله ذنوبهما ... [نسخه‌های منزوی 971/2؛ الذريعة 127/15؛ دنا 263/7؛ فهرستواره منزوی 412/9]