ضياء البصائر في علم المرايا و المناظر

● ضياء البصائر في علم المرايا و المناظر / طبیعیات / عربی ḍiyā’-ul baṣā’ir fī ‘ilm-il marāyā wa-l manāẓir کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم، 1225 - 1288 قمری kermānī, mohammad karīm ebn-e ebrāhīm (1810 - 1871) تاریخ تألیف: شنبه 3 ذیقعده 1268ق؛ محل تألیف: لنگر حاشیه‌ای است بر کتاب تنقیح المناظر که آن تلخیص شده کتاب المناظر ابن هیثم مصری است. مؤلف می‌گوید که: چون خطائی در این کتاب یافتم و فراغتی پیش آمده بود خواستم حقیقت را در موضوع بیان کنم، سپس می‌افزاید که: «از دانش به حقایق اشیاء در نزد ما، هست آن چیزهایی که در نزد حکمای گذشته و علمای سابقین نیست». شاید همین احساس باعث شده که او و مشایخ او به تکلف بیافتند تا به آثار حکما دست‌اندازی کنند؛ شامل: یک مقدمه، سه مقاله و یک خاتمه: المقدمة: فی بیان تشریح العین و بیان حقيقة الاضواء و الاشباح و الالوان و ما يتعلق بها؛ مقاله 1. بیان كيفية ادراک العین للاضواء و الالوان و انطباعهما فی الاجسام؛ مقاله 2. بیان كيفية انعکاس الاشباح من الاجسام الصقلية و ما يتعلق بها؛ مقاله 3. بیان كيفية انعطاف الاشباح فی الاجسام المشفة؛ الخاتمة: فی ذکر کلمات قليلة فی صفة حدوث قوس الرحمن المعروفة بقوس قزح. آغاز: الحمدلله رب العالمین ... انه قد وقع بیدی فی بعض السنین کتاب لبعض الافاضل قد سماه بتقیح المناظر [دنا 258/7؛ ريحانة الادب 51/5؛ ابراهیمی، فهرست مشایخ 420 که می‌گوید زیر چاپ است]