صور الكواكب (ترجمه)

● صور الكواكب (ترجمه) = الكواكب الثابتة = الكواكب و الصور = صور البروج = كتاب الكواكب / هیئت / فارسی sovar-ol kavākeb (t.) = al-kavākeb-os sābeta = al-kavākeb va-s sovar = sovar-ol borūj = k.-ol kavākeb نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) وابسته به: صور الكواكب الثمانية و الاربعین؛ صوفی، عبدالرحمن بن عمر (291-376) این رساله ترجمه فارسی صور الکواکب است. مؤلف دو گروه را معرفی می‌کند: آنان که بر طریقه منجمان می‌روند و آنان که از طریقه عرب پیروی می‌نمایند. پس از بیان اشتباهات ابوحنیفه دینوری در کتابی که در علم انواء تألیف کرده چنین می‌گوید: «و در سنه سبع و ثلثین و ثلثمائة که من در صحبت استاد رئیس ابوالفضل به اصفهان بودم مردی نزدیک من آمد که به ابن ورواجه معروف بودی و در آن نواحی مشهور در علم نجوم ... و هم او به حضرت امیر جلیل عضد الدوله آمد در سنه تسع و اربعین ثلثمائة و در مجلس او نسر واقع ظاهر بود که از افق مشرق پاره نیک برآمده بود ازو پرسیدند که آن کدام ستاره است و من هم آنجا حاضر بودم او گفت عیوق است و آن کواکب را زنانی که در خانه‌ها دوک ریسند در همه شهرها شناسند و آن را دیکپایه خوانند.» در کتاب روضة المنجمین یا روضة المنجم تألیف شهمردان بن ابی الخیر رازی راجع به صور الکواکب چنین ملاحظه شد: «استاد مختص علی بن احمد النسوی ادام الله نعمته آن را اختصاری کرده است از حد بیرون از بهر سید اجل مرتضی رضوان الله علیه کی او یکانه روزگار بود و مرتضوی نام نهاده». در کتبی که مؤلفات خواجه فهرست شده، نام این کتاب و نسبت آن به خواجه نیامده است و لیکن در آخر نسخه‌ای از کتابخانه آستان قدس مورخ 1063 نوشته است: «قد تم الکتاب در سیزدهم جمادی الثانیة در قصبه ماهان من توابع دهکده دار الامان کرمان منقول از نسخه‌ای که نقل کرده شده بود به یک واسطه از نسخه اصل به خط مترجم خاتم الحکماء الاسلامية نصير الحق و الدین محمد بن الحسن (کذا) الطوسی تغمده اللع بغفرانه». نسخه‌ای دیگر در ایاصوفیه به شماره 2595 است [فیلم آن در کتابخانه ملی موجود است] که بعضی احتمال داده‌اند به خط خود خواجه باشد و مرحوم عباس اقبال آشتیانی مقاله‌ای مفصل راجع به خصوصیات آن نوشته و در یکی از شماره‌های اطلاعات ماهیانه درج است. (مدرس رضوی) آغاز: الحمد لله حمد الشاکرین و صلواته علی محمد و آله الطاهرین. این کتاب صور الکواکب است که به التماس بعضی از دوستان از تازی به پارسی کرده می‌شود به توفیق الله و عونه آغازش این است: چنین گفت عبدالرحمن بن عمر معروف به ابوالحسن صوفی رحمه الله بعد از آنک حمد و ثنای خدای تعالی کرد و بر محمد مصطفی و آلش صلوات داد که یافتم بسیاری مردم را که در طلب معرفت کواکب ثابته و مواضع هر یک از فلک و صور ستارگان خوض می‌کنند ... انجام: جمله یازده کوکب است از آن جمله از قدر سیوم 1 و از چهارم 5 و از پنجم 4 و از ششم 1. تم الکتاب از ترجمه و نسخ این کتاب اتفاق فراغت افتاد به توفیق خدای تعالی روز دوشنبه بیست و پنجم ذوالقعده سنه سبع و اربعین و ستماة هجری. چاپ: ترجمه صور الکواکب به کوشش بهروز مشیری، تهران، انتشارات ققنوس، 1381ش، 279 ص، مصور، م [دنا 201/7 (10 نسخه)؛ الذریعة 114/4؛ مکتبة امیرالمؤمنین 128/1؛ فهرستواره منزوی 2854/4]