شناسنامه کتابشناختی اثر
صنایع الاسحار فی بدایع الاشعار
sanāye‘-ol ash‘ār fī badāye‘-el aš‘ār
24
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/43532
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #43532
پدیدآور / مؤلف:
قوامی گنجوی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 21، ص 836
تا 837
زبان و قالب:
فارسی
عناوین دیگر و همتراز:
القصيدة المصنوعة
(al-qaṣīdat-ol masnū‘a)
بدایع الاسحار فی صنایع الاشعار
(badāye‘-ol ash‘ār fī sanāye‘-el aš‘ār)
بدیعیه منظوم
(badī‘īye-ye manzūm)
قصیده قوامیه
(qasīde-ye qavāmīye)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
قصیدهای است رائیه در صد بیت مشتمل بر هشتاد و سه صنعت از صنایع بدیع که در مدح قزل ارسلان (571-587ق) سروده شده است. آن را محمود بن عمر نجاتی نیشابوری شرح کرده و مشکلات آن را با ذکر مثالهایی مرتفع نموده و به وزیر غیاث الدین اهداء نموده است. به نامهای «قصیده مصنوعه» و «قصیده قوامیه» نیز موسوم است.
آغاز اثر
« بسمله ... حسن المطلع و الترصیع. ای فلک را هوای قدر تو بار ×× وی ملک را ثنای صدر تو کار؛ الترصع مع التجنيس: تیر چرخت زمهر دیده سپهر ×× تیر چرخت زمهر دیده سپار »
انجام اثر
« (حسن المقطع) تا عیانست مهر را تابش ×× تا نهانست چرخ را اسرار / روز و شب جز سخا مبادت شغل ×× سال و مه جز طرب مبادت کار »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، 1301ق، سنگی، وزیری کوچک، با تصویر ناظم، با دیباچه حسینقلی خان سلطانی کرمانشاهی، به سعی و اهتمام محمد ابراهیم مشتری طوسی [مشهور به حسام الشعراء]، (تاریخ کتابت 1300)؛ ایران، 1370ق، خشتی (ختام الغرر: صص193-197)؛ به کوشش بهروز ایمانی در گنجینه بهارستان
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
پیروزی و مقاله نوروزی؛ نجاتی نیشابوری، محمود بن عمر (-728)
بدایع الاشعار فی شرح صنایع الاسحار؛ بدایع نگار، فضل الله بن داود (1296-1343)
بدایع الاسحار (ترجمه)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 221/7(22 نسخه)
کشف الظنون 229/1
نسخههای منزوی 2126
الذریعه 89/15
متن فنخا
● صنایع الاسحار فی بدایع الاشعار = القصيدة المصنوعة = بدایع الاسحار فی صنایع الاشعار = بدیعیه منظوم = قصیده قوامیه / عروض و قافیه، شعر، بلاغت / فارسی
sanāye‘-ol ash‘ār fī badāye‘-el aš‘ār = al-qaṣīdat-ol masnū‘a = badāye‘-ol ash‘ār fī sanāye‘-el aš‘ār = badī‘īye-ye manzūm = qasīde-ye qavāmīye
قوامی گنجوی، - 576؟ قمری
qavāmī ganjavī (- 1181)
قصیدهای است رائیه در صد بیت مشتمل بر هشتاد و سه صنعت از صنایع بدیع که در مدح قزل ارسلان (571-587ق) سروده شده است. آن را محمود بن عمر نجاتی نیشابوری شرح کرده و مشکلات آن را با ذکر مثالهایی مرتفع نموده و به وزیر غیاث الدین اهداء نموده است. به نامهای «قصیده مصنوعه» و «قصیده قوامیه» نیز موسوم است.
آغاز: بسمله ... حسن المطلع و الترصیع. ای فلک را هوای قدر تو بار ×× وی ملک را ثنای صدر تو کار؛ الترصع مع التجنيس: تیر چرخت زمهر دیده سپهر ×× تیر چرخت زمهر دیده سپار
انجام: (حسن المقطع) تا عیانست مهر را تابش ×× تا نهانست چرخ را اسرار / روز و شب جز سخا مبادت شغل ×× سال و مه جز طرب مبادت کار
چاپ: ایران، تهران، 1301ق، سنگی، وزیری کوچک، با تصویر ناظم، با دیباچه حسینقلی خان سلطانی کرمانشاهی، به سعی و اهتمام محمد ابراهیم مشتری طوسی [مشهور به حسام الشعراء]، (تاریخ کتابت 1300)؛ ایران، 1370ق، خشتی (ختام الغرر: صص193-197)؛ به کوشش بهروز ایمانی در گنجینه بهارستان
[دنا 221/7(22 نسخه)؛ کشف الظنون 229/1؛ نسخههای منزوی 2126؛ الذریعه 89/15]
شرح و حواشی:
1- پیروزی و مقاله نوروزی؛ نجاتی نیشابوری، محمود بن عمر (-728)
2- بدایع الاشعار فی شرح صنایع الاسحار؛ بدایع نگار، فضل الله بن داود (1296-1343)
3- بدایع الاسحار (ترجمه)
نسخههای خطی این اثر
24 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
سپهسالار
تهران
|
313/10 صدر | عبدالحسین بن الحسن بن عبدالجبار | 740ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
573/4-ف | بیکاتب | قرن 8 | - | 5 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
1093/2 | بیکاتب | 898ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
18434/4 | بیکاتب | قرن 10 | - | 12 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
8630/2 | محمد بن حاجی بن حسین یارجبی | حدود 953ق | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
1130/7 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
5371/3 | بیکاتب | 1035ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
15616/11 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
8696/4 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
3806/2 | میرزا ابراهیم اشعری شاعر | رمضان 1200ق | شکسته نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
11336/9 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
5085/44 | بیکاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 13 |
سپهسالار
تهران
|
957/3 | بیکاتب | 1221ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
3346/5 | محمد | 1238ق | نستعلیق، نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
146/4-طباطبائی | علی محمد | 1255ق | نستعلیق، شکسته | 4 | شناسنامه ← |
| 16 |
نوربخش
تهران
|
560/3 | بیکاتب | یکشنبه 7 ذیحجه 1277ق | نستعلیق | 32 | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
18415/16 | علی اکبر بن شیر محمد همدانی | 1297 و 1298ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
7535/4 | ادیب | 1304ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
8458/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
ادبیات
تهران
|
32/2 - ج | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
2323/12 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 22 |
مجلس
تهران
|
13372/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
11646/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
گلپایگانی
قم
|
6288/4-31/168 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |