نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

صلاة الجمعة

ṣalāt-ul jum‘a
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/43295
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #43295
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 21، ص 766 تا 767
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

نماز جمعه تا زمان شاه طهماسب در ایران به دلیل غاصب بودن خلفای عباسی و حکومت‌های بعد خوانده نمی‌شد و حرام محسوب می‌شد. نخستین فقیه شیعه که آن را واجب اعلام کرد شهید ثانی بود. شیخ علی کرکی (- 940ق) نیز رساله‌ای در استحباب آن نگاشت و سبزواری نیز رساله‌ای در وجوب مشروط آن نگاشت که جای گفتگوی ما است. او این رساله را پس از کنفرانس نماز جمعه که به دستور علی خان زنگنه وزیر شاه سلیمان در یکی از سالهای 1086 تا 1090 تشکیل شد تألیف نمود. جمال خوانساری، عبدالله تونی، علی رضا تجلی ردها بر سبزواری نگاشته، جمعه را تحریم کردند ... . ایشان در این رساله نماز جمعه را از واجبات مؤکد و اعظم طاعات برشمرده، پس از ذکر اقوال پنج گانه فقها مبنی بر وجوب تخییری، تحریم، وجوب تخییری با وجود فقیه جامع الشرایط، وجوب عینی بدون شرط وجوب عینی به شرط، وجود فقیه، با استناد به آیات و روایات به پاسخ و رد دلایل مخالفان پرداخته و ادله وجوب عینی را فقط با عدالت امام جمعه استوار و متقن دانسته است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی فرض علی عباده المؤمنین السعی الی ذکره لینالوا به الرحمة و الرضوان و حذرهم و نهاهم عن الالتهاء عنه لیحذروا و یتوقوا عن الشقوة و الخسران. »
انجام اثر
« و حضور الجماعات کاف فی الحکم بالعدالة و لایحتاج الی التفتیش و التبطین و هذا آخر ما قصدنا اثباته فی هذه الرسالة. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 66/15 رقم 452 دنا 168/7 (20 نسخه)

متن فنخا

● صلاة الجمعة / فقه / عربی ṣalāt-ul jum‘a محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن، 1017 - 1090 قمری mohaqqeq-e sabzevārī, mohammad bāqer ebn-e mohammad mo'men (1609 - 1679) نماز جمعه تا زمان شاه طهماسب در ایران به دلیل غاصب بودن خلفای عباسی و حکومت‌های بعد خوانده نمی‌شد و حرام محسوب می‌شد. نخستین فقیه شیعه که آن را واجب اعلام کرد شهید ثانی بود. شیخ علی کرکی (- 940ق) نیز رساله‌ای در استحباب آن نگاشت و سبزواری نیز رساله‌ای در وجوب مشروط آن نگاشت که جای گفتگوی ما است. او این رساله را پس از کنفرانس نماز جمعه که به دستور علی خان زنگنه وزیر شاه سلیمان در یکی از سالهای 1086 تا 1090 تشکیل شد تألیف نمود. جمال خوانساری، عبدالله تونی، علی رضا تجلی ردها بر سبزواری نگاشته، جمعه را تحریم کردند ... . ایشان در این رساله نماز جمعه را از واجبات مؤکد و اعظم طاعات برشمرده، پس از ذکر اقوال پنج گانه فقها مبنی بر وجوب تخییری، تحریم، وجوب تخییری با وجود فقیه جامع الشرایط، وجوب عینی بدون شرط وجوب عینی به شرط، وجود فقیه، با استناد به آیات و روایات به پاسخ و رد دلایل مخالفان پرداخته و ادله وجوب عینی را فقط با عدالت امام جمعه استوار و متقن دانسته است. آغاز: الحمدلله الذی فرض علی عباده المؤمنین السعی الی ذکره لینالوا به الرحمة و الرضوان و حذرهم و نهاهم عن الالتهاء عنه لیحذروا و یتوقوا عن الشقوة و الخسران. انجام: و حضور الجماعات کاف فی الحکم بالعدالة و لایحتاج الی التفتیش و التبطین و هذا آخر ما قصدنا اثباته فی هذه الرسالة. [الذریعة 66/15 رقم 452؛ دنا 168/7 (20 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملی
تهران
3878/2 بی‌کاتب 1088ق نسخ 31 شناسنامه ←
2
گوهرشاد
مشهد
734/8 مرتضی بن میر محمد صفی حسینی تبریزی 1100ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
3
ملک
تهران
2706/3 بی‌کاتب 1108ق شکسته نستعلیق 22 شناسنامه ←
4
وزیری
یزد
1980/5 حسن بن زین الدین 1111ق نسخ 26 شناسنامه ←
5
تربیت
تبریز
34ض محمد علی بن میر سعدالدین حسینی 1128ق - - شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
19901 ابوالقاسم بن حسین موسوی جرفادقانی چهارشنبه 4 رجب 1131ق نستعلیق 52 شناسنامه ←
7
گلپایگانی
قم
8506/1-57/176 بی‌کاتب 1139ق نسخ 50 شناسنامه ←
8
مرکز احیاء
قم
4234/1 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 37 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
24670 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 40 شناسنامه ←
10
الهیات
مشهد
22521/1 حسن بن محمد سبزواری دهرازی یک‌شنبه 25 شوال 1262ق نسخ - شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
ض13148 میرزا محمد فراهانی رمضان 1275ق شکسته نستعلیق 39 شناسنامه ←
12
مدیر شانه چی
مشهد
71 نامشخص - - - شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
21247 احمد بن محمد رضا حسینی 1341ق نستعلیق 17 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
7150 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 57 شناسنامه ←
15
مرعشی
قم
3032/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 24 شناسنامه ←
16
مكتبة الزهراء
اصفهان
104 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 33 شناسنامه ←
17
مرکز احیاء
قم
2556 بی‌کاتب قرین 11 یا 12 نسخ 119 شناسنامه ←
18
فاضل قائینی
قم
158 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←