صلاة الجمعة

● صلاة الجمعة = نفی الوجوب العینی لصلاة الجمعة فی زمن الغیبة / فقه / عربی ṣalāt-ul jum‘a = nafy-ul wujūb-il ‘aynī li-ṣ-ṣalāt-il jum‘a fī zaman-il ġayba تونی، عبدالله بن محمد، - 1071 قمری tūnī, ‘abd-ol-lāh ebn-e mohammad (- 1661) تاریخ تألیف: نیمه شعبان 1058ق مؤلف در این رساله به نفی وجوب عینی نماز جمعه در زمان غیبت استدلال می‌کند، در یک «مقدمه» و چند «فصل» و «تتمه» و «تکلمه»؛ عناوین آن عبارت است از: المقدمة: بیان المذاهب فی المسأله، فصل: الادله علی وجوب العینی و الجواب عنها، فصل: الدلیل علی نفی العینیة فی زمن الغیبه، فصل: نقل عبارات توهم الوجوب العینی، فصل: هل فعلها موجب لسقوط الظهر، تتمه: فی الادلة الاربعة، تکمله: حقیقة الاجتهاد. در دیباچه می‌گوید: «جمعی از معاصران سخنی تازه ساز کرده و بدعتی آورده و گویند، وجوب عینی نماز جمعه نه مشروط به وجود امام است و نه فقیه جامع الشرائط و غرض از نوشتن این رساله ابطال این رأی مبتدع است». تونی در این رساله نخست سخن قائلان به حرمت نماز جمه را آورده است. از کتاب نهج العرفان الی هدایة الایمان عماد الدین طبرسی و نیز از رساله وجوب عینی صلوة جمعه منسوب به شهید ثانی یاد کرده و صحة نسبت رساله اخیر به شهید ثانی را مورد تردید دانسته و می‌گوید: «در صورت صحت نسبت، گویا شهید آن را در اوائل سن نوشته». برخی عناوین آن: فصل فی ذکر ادلة القائلین بالعینیه و جوابهم؛ فصل فی الدلیل علی نفی العینیه و فیه مقدمتان؛ مقدمه فی بحث خبر الواحد؛ مقدمه فی حقیقه الاجماع و حقیقته؛ فصل فی ذکر جماعة توهموا منهم القول بالعینیه و الجواب عنها؛ فصل فی بیان الوجوب التخییری و التحریم فی زمن الغیبه و فیه بحث اشتراط الفقیه ثم بحث الاجتهاد و حقیقته و رد منکریه و شرائطه. آغاز: بسمله و به ثقتی الحمد لله علی جمیل آلائه و له الشکر علی جزیل نعمائه ... و بعد فهذه رسالة مختصر فی بیان نفی وجوب العینی لصلاط الجمعة فی زمن الغیبة انجام: یظهر ذلك لمن تامل فی اختلافاتـه مع الفضل بن شاذان و یونس بن عبدالرحمن فی کتاب المواریث. و لیکن هذا آخر ما اوردناه فی هذه الرسالة. چاپ: دوازده رساله فقهی درباره نماز جمعه از روزگار صفوی، رسول جعفریان، قم، انصاریان، 1381ش [الذريعة 74/15-75؛ دنا 167/7 (13 نسخه)] شرح و حواشی: 1- صلاة الجمعة = تعلیقة علی رسالة صلاة الجمعة؛ سراب، محمد