الصفین

● الصفین = تاریخ صفین = کتاب صفین = وقعة صفین / تاریخ اسلام / عربی aṣ-Ṣiffīn = tārīx-e seffīn = k.-e seffīn = waq‘at-u Ṣiffīn نصر بن مزاحم، - 212 قمری nasr ebn-e mozāhem (- 731) داستان جنگ صفین با وقایع و حوادث و اختلافات بین حضرت امیرالمؤمنین و معاویه را به‌طور مفصل شرح داده و اشعار و اراجیزی که در این جنگ سروده شده می‌آورد. این کتاب یکی از مصادر مهم تاریخ قدیم اسلامی محسوب است و ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغة تقریباً تمام داستان این جنگ را از این مصدر نقل می‌کند و اهمیت بسزایی نزد تاریخ نویسان دارد. تاریخ درگذشت مؤلف در سال 212ق، محل تردید است و احتمال اشتباه وجود دارد. این کتاب و کتاب الغارات ثقفی دو کتاب تاریخ به روش حدیث، از دو امامی صحیح المذهب، مورد وثوق که از راویان حدیث نیز می‌باشند؛ دو اثر منحصر شیعی قبل از غیبت کبری هستند. تمامی هر دو کتاب، در تاریخ طبری و شرح نهج البلاغة ابن ابی الحدید، آورده شده است. نام کتاب وقعة صفین است و به این نام چندین کتاب در عصر مؤلف تصنیف شده ولی متأسفانه حوادث روزگار و دست‌های مغرض، آنان را از میان برده است. آغاز: اخبرنا الشيخ الحافظ الثقه شيخ الاسلام ابوالبرکات عبدالوهاب الی ... قال انباء نصر بن مزاحم التميمي قال عمر بن سعد بن ابی الصيد الاسدی عن الحارث بن حصيره عن عبدالرحمن بن عبيد بن ابی الکنود و غيره قالوا لما قدم علی بن ابیطالب (ع) من البصرة الى الكوفه يوم الاثنين لثنتی عشره ليله مضت من رجب ست و ثلثين و قد اعزه الله و نصره چاپ: مشار عربی، ص591؛ بیروت، المطبوعات العباسية، 400ص، 1340ق؛ تهران، 1300-130 خشتی، 305 ص؛ ایران، تهران، 1301ق، تصحیح میرزا سید فرج الله بن هاشم حسینی کاشانی، سنگی، خشتی، 305ص، [دنا 154/7 (11 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 536/4]