صغری در منطق

● صغری در منطق = منطق صغری / منطق / فارسی soqrā dar manteq = manteq-e soqrā جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 قمری jorjānī, ‘alī ebn-e mohammad (1340 - 1414) وابسته به: کبری در منطق = الرسالة الكبرى فى المنطق؛ جرجانی، علی بن محمد (740-816) این رساله بسیار موجز عصاره‌ای از «منطق کبری» خود مؤلف است که آن را برای فرزندش محمد ملقب به میر سید شمس الدین نگاشته است. این رساله کوچک‌تر از رساله «کبری» مؤلف است لذا «صغری» نامیده شده است. این رساله شامل است بر: 1. مقدمه با مباحثی چون: تصور، تصدیق، حکم، نظری، بدیهی، فکر، معرف و حجت؛ 2. فصل اول در مباحث معرف یعنی کلی و جزئی، کلیات خمس (نوع، جنس قریب و بعید، فصل قریب و بعید، عرض خاص و عام)، اقسام تعریف (حد تام، حد ناقص، رسم تام و رسم ناقص)؛ 3. در مباحث دلیل یعنی اقسام قضیه (حملیه، شرطیه متصله و شرطیه منفصله)، اقسام قضیه شرطیه منفصله (حقیقه، مانعة الجمع و مانعة الخلو)، تعریف قیاس اقترانی و استثنائی و تبیین اجزای قیاس و اشکال چهارگانه آن. فرزند مؤلف (محمد بن علی گرگانی) این رساله را مانند کبری ترجمه کرده و آن را «غره» نام نهاده است. آغاز: بسمله. هر چه در ذهن درآید اگر خالی از حکم باشد آن را تصور خوانند ... انجام: لكنه ليس بزوج فهو فرد لكنه ليس بفرد فهو زوج. تمت الرساله چاپ: گنجینه بهارستان، حکمت، به اهتمام علی اوجبی، تابستان 1379ش، با تصحیح علی اوجبی، صص 6- 13؛ لکناو، 1843م [دنا 136/7- 139 (87 نسخه)؛ الذریعة 42/15 و 73/23 و 521/9 و 23/16؛ نسخه‌های منزوی 1503/2 و 1493/2؛ مشترک پاکستان 925/2؛ مکتبة امیرالمؤمنین 368/1] شرح و حواشی: 1- ایضاح الصغری؛ شیرازی، احمد بن عبدالعزیز (-9) 2- شرح صغری فی المنطق (2 عنوان)