صریح الملک

● صریح الملک = کتابچه موقوفات اصفهان = دفتر مالیاتی بلوکات و قریه‌های اصفهان / اسناد / فارسی sarīh-ol molk = ketābče-ye mowqūfāt-e esfahān = daftar-e mālīyātī-ye bolūkāt va qarye-hā-ye esfahān در نامه‌ای از آقای آل داود که بین نسخه قرار دارد و تقاضای بررسی نسخه برای چاپ مطرح شده، آن را «صریح الملک» خوانده‌اند که گویا این اطلاق درست نباشد. برای اطلاع بیشتر، به اسناد صریح الملک بقعه شیخ صفی که جناب شیخ الحکمایی در سری منشورات کتابخانه مجلس منتشر کرده‌اند رجوع شود. صورت مالیاتی چند بخش و بلوک از «دار السلطنه اصفهان» (تعبیر به کار رفته در برگ 36ر) است که در هر قسمت قریه‌ها و مزارع آن بخش‌ها و مالیات هر یک نوشته شده است. این دفتر در وضعیت فعلی (آغاز افتاده) فقط شامل سه چهار بخش با اوراقی در هم ریخته است. به عنوان نمونه این قسمت‌ها در نسخه موجود است: فصل ششم: در وصف رویدشتین؛ فصل هفتم: در تعریف قهاب: بلوکی محدود به بیابان قهپایه و بلوکات «جی» و «برخوار» و «برا آن». برخی قرای آن، ابتیاعی «نواب مالک اشرف والا» است؛ فصل هشتم: در بیان توصیف کرارج که ثغورش محدود به «جی» و «برا آن» است؛ «موسیان و سایر قرای مذکوره مزرعی میرزا علی رضا ولد میرزا هاشم»؛ «قرای تیولی که ... النجان واقع است و حسب الفرمان مبارک از مالیات و حوالجات معاف و مسلم است». از آنجا که در برگ 36ر از «زمان عبور و مرور افغان ... الی الآن» یاد شده رساله مورد بحث یقیناً پس از عهد صفوی و به قرینه نوع کاغذ و خط احتمالاً متعلق به عهد قاجار است. در هر فصل و قسمت، نام روستا یا مزرعه به همراه مقدار آب، محصول و نوع آن و نیز مالیات عایدی از آن به خط سیاق آمده است.