نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

صراح اللغة

ṣurāḥ-ul luġa
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42966
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42966
تاریخ و سده تألیف: 651 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 610 تا 615
زبان و قالب: عربی، فارسی
رده‌های موضوعی: لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الصراح من الصحاح (aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ) ترجمه صحاح اللغة (t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa)
محل تألیف: کاشغر
اثر مرتبط / وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند.
آغاز اثر
« بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... »
انجام اثر
« لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر »
سوابق و چاپ‌های اثر
این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1999/3 دنا 115/7-116 (57 نسخه) کشف الظنون 1077/2 و 78/2 فرهنگ‌نامه‌ها 147 لغت‌نامه دهخدا 22/3 مكتبة امیرالمؤمنین 477/2 معجم المطبوعات 707/1 الاوقاف العامة موصل 186/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● صراح اللغة = الصراح من الصحاح = ترجمه صحاح اللغة / لغت / عربی، فارسی ṣurāḥ-ul luġa = aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ = t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa جمال القرشی، محمد بن عمر، ق7 قمری jamāl al-qorašī, mohammad ebn-e ‘omar (- 13c) وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 16 صفر 651 تا دوشنبه 23 ذیقعده 700ق؛ محل تألیف: کاشغر ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند. آغاز: بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... انجام: لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر چاپ: این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398) [نسخه‌های منزوی 1999/3؛ دنا 115/7-116 (57 نسخه)؛ کشف الظنون 1077/2 و 78/2؛ فرهنگ‌نامه‌ها 147؛ لغت‌نامه دهخدا 22/3؛ مكتبة امیرالمؤمنین 477/2؛ معجم المطبوعات 707/1؛ الاوقاف العامة موصل 186/2]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
سلطنتی
تهران
140 بی‌کاتب با تاریخ 1072ق نستعلیق 1472 شناسنامه ←
32
ادبیات
اصفهان
18 ابن محمد یوسف حسینی 22 شوال 1071ق نستعلیق - شناسنامه ←
33
مجلس
تهران
14152 محمد بن اسدالله بن ... دوست دوشنبه 15 شوال 1070ق نسخ 366 شناسنامه ←
34
دانشگاه
اصفهان
15 شیخ محمد بن شیخ حافظ بن شیخ عبدالواحد بن شیخ عبداللطیف بن حضرت شاه جلال قادری انصاری پنج‌شنبه 22 شوال 1070ق نستعلیق - شناسنامه ←
35
شیخ علی حیدر
مشهد
45 نامشخص - - - شناسنامه ←
36
مفتاح
تهران
1299 تاج الدین حسین بن ملاشاه محمد خبوشانی چهارشنبه 1 رجب 1066ق نسخ - شناسنامه ←
37
رضوی
مشهد
37778 محمد علی بن حاجی فتح الدین شوشتری جمعه 7 صفر 1065ق نسخ 428 شناسنامه ←
38
دانشگاه
تهران
2264 عبدالرشید بن عبدالواحد شوشتری استاد قاضی نورالله شوشتری دوشنبه 12 شوال 1062ق نسخ 376 شناسنامه ←
39
مروی
تهران
350 محمد امین بن فتح الدین 4 صفر 1062ق - - شناسنامه ←
40
سپهسالار
تهران
111 صدرالدین محمد بن ملا حسین سالکدهی 1060ق نسخ 342 شناسنامه ←
41
گلپایگانی
قم
8167-56/17 مصطفی بن محمد حسین تونی 14 شوال 1036ق، به استعانت محمد بن کلبعلی اسفراینی نسخ 335 شناسنامه ←
42
ملک
تهران
422 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 559 شناسنامه ←
43
طبسی
قم
707 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 410 شناسنامه ←
44
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
38 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 422 شناسنامه ←
45
موقوفه میرزا ابوطالب قمی
قم
23 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 342 شناسنامه ←
46
مرعشی
قم
15864 مرعشی قرن 11 نسخ 365 شناسنامه ←
47
مرعشی
قم
11887/3 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 17 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
3666 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 348 شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
3665 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 419 شناسنامه ←
50
رضوی
مشهد
6885 بی‌کاتب حدود قرن 11 نسخ 424 شناسنامه ←
51
رضوی
مشهد
6884 بی‌کاتب حدود قرن 11 نسخ 328 شناسنامه ←
52
رضوی
مشهد
27982 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 230 شناسنامه ←
53
لغت نامه دهخدا
تهران
134 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ - شناسنامه ←
54
رضوی
مشهد
27691 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 238 شناسنامه ←
55
ادبیات
تهران
10 - ج بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 335 شناسنامه ←
56
ادبیات
تهران
132 - ب بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 200 شناسنامه ←
57
ادبیات
تهران
444 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نسخ - شناسنامه ←
58
مرکز احیاء
قم
4600 نامشخص - - - شناسنامه ←
59
نمازی
خوی
42 بخاری 948ق نسخ 683 شناسنامه ←
60
مجلس
تهران
17147 بی‌کاتب احتمالاً قرن 9 یا 10 نستعلیق، نسخ 466 شناسنامه ←