نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

صراح اللغة

ṣurāḥ-ul luġa
71 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42966
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42966
تاریخ و سده تألیف: 651 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 610 تا 615
زبان و قالب: عربی، فارسی
رده‌های موضوعی: لغت
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الصراح من الصحاح (aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ) ترجمه صحاح اللغة (t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa)
محل تألیف: کاشغر
اثر مرتبط / وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند.
آغاز اثر
« بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... »
انجام اثر
« لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر »
سوابق و چاپ‌های اثر
این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1999/3 دنا 115/7-116 (57 نسخه) کشف الظنون 1077/2 و 78/2 فرهنگ‌نامه‌ها 147 لغت‌نامه دهخدا 22/3 مكتبة امیرالمؤمنین 477/2 معجم المطبوعات 707/1 الاوقاف العامة موصل 186/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● صراح اللغة = الصراح من الصحاح = ترجمه صحاح اللغة / لغت / عربی، فارسی ṣurāḥ-ul luġa = aṣ-ṣurāḥ min-aṣ ṣiḥāḥ = t.-ye ṣiḥāḥ-ul luġa جمال القرشی، محمد بن عمر، ق7 قمری jamāl al-qorašī, mohammad ebn-e ‘omar (- 13c) وابسته به: صحاح اللغة = تاج اللغة و صحاح العربية = الصحاح؛ جوهری، اسماعیل بن حماد (-393) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 16 صفر 651 تا دوشنبه 23 ذیقعده 700ق؛ محل تألیف: کاشغر ترجمه و گزیده‌ای است از «صحاح» جوهری. اشعار به جز چند مورد و مثال‌ها و حدیث و آیات را نیاورده و ترتیب آن را حفظ کرده است. گذشته از آن، مؤلف پس از بیانات صاحب صحاح در بیان مراد از لغات مذکوره برای استفاده آنان که از عربیت بهره وافی ندارند ترجمه فارسی آن لغات را نیز نقل و گذشته از این به واسطه علامات و آثاری که بر لغات و پس از آنها گذارده شده وزن و باب و جمع و مصدر هر یک از آنها را نیز به علامات و شماره‌ها معین کرده‌اند. آغاز: بسمله، قال الفقير الى مولاه الغنی به عمن سواه الواثق بالمتعالی عن الولد و الوالد ابوالفضل محمد بن عمر بن خالد المدعو بجمال القریشی جمل الله احواله و حصل اماله احمدالله و هو المحمود بكل اللغات ... انجام: لاجتماع الساكنين لان هاء و السين ساكنتان قال ذوالرمة: الا یا اسلمی یا دارمی علی البلی ×× و لا زال منهلا بجرعائک القطر چاپ: این کتاب مکرر چاپ شده در ایران و هند؛ مشار فارسی، ج3، صص3386-3387؛ تهران، سنگی، 1304ق، رحلی، 398+1ص (صص 1-398) [نسخه‌های منزوی 1999/3؛ دنا 115/7-116 (57 نسخه)؛ کشف الظنون 1077/2 و 78/2؛ فرهنگ‌نامه‌ها 147؛ لغت‌نامه دهخدا 22/3؛ مكتبة امیرالمؤمنین 477/2؛ معجم المطبوعات 707/1؛ الاوقاف العامة موصل 186/2]

نسخه‌های خطی این اثر

71 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
گلپایگانی
قم
8167-56/17 مصطفی بن محمد حسین تونی 14 شوال 1036ق، به استعانت محمد بن کلبعلی اسفراینی نسخ 335 شناسنامه ←
32
سپهسالار
تهران
111 صدرالدین محمد بن ملا حسین سالکدهی 1060ق نسخ 342 شناسنامه ←
33
مروی
تهران
350 محمد امین بن فتح الدین 4 صفر 1062ق - - شناسنامه ←
34
دانشگاه
تهران
2264 عبدالرشید بن عبدالواحد شوشتری استاد قاضی نورالله شوشتری دوشنبه 12 شوال 1062ق نسخ 376 شناسنامه ←
35
رضوی
مشهد
37778 محمد علی بن حاجی فتح الدین شوشتری جمعه 7 صفر 1065ق نسخ 428 شناسنامه ←
36
مفتاح
تهران
1299 تاج الدین حسین بن ملاشاه محمد خبوشانی چهارشنبه 1 رجب 1066ق نسخ - شناسنامه ←
37
شیخ علی حیدر
مشهد
45 نامشخص - - - شناسنامه ←
38
دانشگاه
اصفهان
15 شیخ محمد بن شیخ حافظ بن شیخ عبدالواحد بن شیخ عبداللطیف بن حضرت شاه جلال قادری انصاری پنج‌شنبه 22 شوال 1070ق نستعلیق - شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
14152 محمد بن اسدالله بن ... دوست دوشنبه 15 شوال 1070ق نسخ 366 شناسنامه ←
40
ادبیات
اصفهان
18 ابن محمد یوسف حسینی 22 شوال 1071ق نستعلیق - شناسنامه ←
41
سلطنتی
تهران
140 بی‌کاتب با تاریخ 1072ق نستعلیق 1472 شناسنامه ←
42
سپهسالار
تهران
130 احمد بن ملا حامد 1073ق نسخ 503 شناسنامه ←
43
مرعشی
قم
9173 بی‌کاتب 20 جمادی الاول 1079ق نستعلیق 332 شناسنامه ←
44
ملک
تهران
361 عطاءالله پنج شنبه 19 صفر 1080ق نستعلیق 322 شناسنامه ←
45
عبدالعظیم
تهران
139 بی‌کاتب 1086ق نسخ 602 شناسنامه ←
46
سپهسالار
تهران
128 محمد هاشم بن محمد قاسم 1092ق نسخ 435 شناسنامه ←
47
رضوی
مشهد
17322 بی‌کاتب 1096ق نستعلیق - شناسنامه ←
48
مدرسه باقریه
مشهد
199 حياة الله بن الشيخ محمد أمين شوال 1096ق نستعلیق - شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
28356 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 456 شناسنامه ←
50
رضوی
مشهد
31585 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 200 شناسنامه ←
51
رضوی
مشهد
31586 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 223 شناسنامه ←
52
رضوی
مشهد
34946 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 251 شناسنامه ←
53
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
13ص بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
54
گلپایگانی
قم
5129-26/9 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 404 شناسنامه ←
55
گوهرشاد
مشهد
134 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 470 شناسنامه ←
56
گلپایگانی
قم
1300-8/10 مؤمن بن محمد معین پنج‌شنبه 26 ذیقعده 1109ق نسخ 356 شناسنامه ←
57
ثقة الاسلام
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب 1109 - - شناسنامه ←
58
مجلس
تهران
8655 بی‌کاتب پنج‌شنبه 20 رجب 1112ق، به خواهش محمد نسخ 565 شناسنامه ←
59
رضوی
مشهد
3730 بی‌کاتب 1156ق نسخ 466 شناسنامه ←
60
سپهسالار
تهران
112 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 343 شناسنامه ←