الصحيفة السجادية (ترجمه و شرح)

● الصحيفة السجادية (ترجمه و شرح) = شرح صحیفه سجادیه / شرح دعا / فارسی aṣ-ṣaḥīfat-us sajjādīya (t.) = š.-e sahīfe-ye sajjādīye روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر، - 1075 قمری rūqanī qazvīnī, mohammad sāleh ebn-e mohammad bāqer (- 1665) وابسته به: الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94) تاریخ تألیف: 1073ق مؤلف ظاهراً دو شرح و یک ترجمه بر صحیفه سجادیه نوشته است: 1. شرح عربی که همان تکمله شرح ملا رضا علی طالقانی است که در سال 1073 تألیف نموده است؛ 2. شرح فارسی که پس از شرح عربی نگاشته است که همین کتاب است؛ 3. ترجمه فارسی آن که پس از دو شرح مذکور تألیف کرده است و آن گونه که خود متذکر شده، تلخیص و اصلاح شرح بدیع الزمان قهپائی موسوم به ریاض العابدین است. پس از انجام کتاب نگارنده چهار صفحه دیباچه جدا در آغاز آن افزوده و در آن می‌گوید: تا کنون شرح فارسی بر صحیفه نوشته نشده جز آنچه شیخ الاسلام بلده یزد مولانا بدیع الزمان قهپائی نوشته، و آن هم اگر چه از افادات میرداماد خالی نیست اما چون مطالب خارج از موضوع داشت خواستم آن را کوتاه کنم و اگر کمبودی داشته باشد بیافزایم و سپس رساله در احکام و شرایط دعا بنویسم تا هر کس خواهد آن را به ترجمه بیفزاید و اگر نخواهد کتاب بی آن درست باشد چون اینجا غرض ترجمه بود بدان اقتصار افتاده و دیگر مطالب را در شرحی که به عربی نوشته‌ام یاد کرده‌ام. رساله آداب دعای او در انتهای برخی از نسخه‌ها آمده است. آغاز دیباچه: بسمله یا الله یا سمیع الدعاء و یا جمیل الثناء و یا عظیم الاحسان و یا کریم الامتنان بک اعتصامی ... و بعد می‌گوید فقیر رحمت رب غنی محمد صالح بن محمد باقر قزوینی دیریست بعضی اخوان مخلص که بلغت عرب معرفت کامل ندارند ... آغاز شرح: حدثنا السيد الاجل نجم الدين بهاء الشرف ... قال حدثنا بنا بر قول مشهور عمید الرؤساست ... فقال الحمد لله الاول ... حمد خدای را که اول هر چیز است بی اولی که قبل از او باشد و آخر همه چیز است بی آخری که بعد از او باشد انجام: پس حکم کن برای من آنچه بهترین امور است از روی عاقبت و نجات ده مرا از فتنه‌هائی که موجب ضلالت است برحمتک یا ارحم الراحمین و صلی اله علی سیدنا محمد و اله اجمعین. [دنا 64/7 (35 نسخه که شرح و ترجمه آن مخلوط شده)؛ الذریعة 112/4 و 352/13؛ کتابنامه صحیفه سجادیه، حسین درگاهی ص 38؛ طبقات اعلام الشيعة 283/11؛ فهرستواره منزوی 567/7]