نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

صحيفة الرضا

ṣaḥīfat-ur riḍā
129 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42864
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42864
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 21، ص 465 تا 474
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مسند الرضا (musnad-ur riḍā) الرضويات (ar-raḍawīyyāt) الصحيفة الرضوية (aṣ-ṣaḥīfat-ur raḍawīyya) صحيفة اهل البيت (ṣaḥīfat-u ahl-il bayt)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از کتب معتبره و معروف و اصول معتمده نزد امامیه است و به نام «مسند الرضا» ــ چنانکه در تفسیر مجمع البیان ضبط شده ــ و «رضویات» ــ به ضبط کشف الغمه ــ نیز نامیده شده است. این کتاب به طرق متعدده از امامیه و اهل سنت و جماعت نقل شده و دارای نسخ و اسانید مختلفی است. راوی بلافصل آن از حضرت ثامن الحجج الاطهار علیه الصلوة و السلام، احمد بن عامر طائی است. مشارالیه و فرزندش عبدالله از ثقات رواة و ممدوحین به شمار می‌آیند. این کتاب از مدارک بحار الانوار است و شیخ حر عاملی نیز این کتاب را به روایت و طریق شیخ طبرسی (صاحب مجمع البیان) در کتاب وسائل مندرج داشته است. حدود دویست و چهل حدیث است که از امام رضا (ع) روایت شده و بیشتر آنها از رسول اکرم (ص) می‌باشد که در 194ق آن حضرت به هنگام عبور از شهر نیشابور بر حسب خواهش شیعیان آن شهر بیان فرموده است. نسخه‌ها در تعداد روایات و تقدیم و تأخیر آن متفاوت است. اسانید زیادی برای آن نقل شده که در ابتدای بسیاری از نسخ ذکرشده و مشهورترین آنها اسانیدی است که به ابی علی فضل بن حسن بن فضل طبرسی آغاز می‌شود.
آغاز اثر
« 1: بسمله. اخبرنا الشيخ العالم الزاهد امین الدین ابو علی الفضل بن الحسن الطبرسی اطال الله بقاءه يوم الخميس غرة شهر الله الاصم رجب سنة تسع و عشرين و خمسمائة قال اخبرنا السيد الزاهد ابوالفتح عبدالله بن عبدالکریم بن هوازن القشیری ادام الله عزه قراءة علیه داخل القبة التى فيها قبر الرضا عليه السلام غرة شهر الله المبارک سنة احدى و خمسمائة قال حدثنی الشيخ الجلیل ابوالحسن علی بن محمد بن علی الحاتمی الزوزنی قراءة سنة اثنين و خمسین و اربعمائة قال اخبرنا ابوالحسن احمد بن عبدالله بن محمد بن هرون الزوزنی بها قال اخبرنی الشیخ ابوبکر محمد بن عبدالله بن محمد حقدة العباس بن حمزة النیسابوری سنة سبع و ثلثين و ثلثمائة قال حدثنا ابوالقاسم عبدالله بن احمد بن عامر الطائی بالبصرة قال حدثنی ابى سنة ستین و مأتین قال حدثنى على بن موسى الراض عليه السلام سنة اربع و تسعین و مائة قال حدثنی ابی موسی بن جعفر قال حدثنی ابی جعفر بن محمد قال حدثنی ابی محمد بن علی قال حدثنی ابی علی بن الحسين قال حدثنى ابى الحسین بن علی قال حدثنی ابی علی بن ابی طالب علیهم الصلوة و السلام قال قال رسول الله صلى الله علیه و آله حدثنى جبريل علیه السلام عن الرب تعالى يقول الله عزوجل لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی بشرطها و شروطها و انا من شروطها ... »
انجام اثر
« قال رسول الله صل الله علیه و آله و سلم إن موسى بن عمران رفع یده و قال: رب إن أخى هارون قد مات فاغفر له فأوحى الله اليه: يا موسى لو سألتنى فى الاولين و الآخرين لأجبتک خلا قاتل الحسین بن على فإنى لا أغفر له و أنتقم له من قاتله »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تهران، 1377ق، رقعی، 44ص، سربی، رقعی، به اهتمام حسین علی محفوظ؛ ایران، قم، مدرسه امام مهدی، 1366ش، 326ص؛ هند، سنگی، خشتی، 32ص، بدون تاریخ [دنا 59/7-63 (116 نسخه)؛ مستدرک الوسایل 344/3؛ الذريعة 17/15؛ روضات الجنات، ص 512؛ رجال نجاشی، ص 73؛ فهرستگان حدیث 516/4- 526 (96 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الانوار شرحاً لصحيفة ثامن الائمة الاطهار؛ بصری، محمد بن صالح (11-) وسيلة الرضوان؛ فاضل بسطامی، نوروز علی بن محمد باقر (1227- 1309) سند صحيفة الرضا و برخی روایات آن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 59/7-63 (116 نسخه) مستدرک الوسایل 344/3 الذريعة 17/15 روضات الجنات، ص 512 رجال نجاشی، ص 73 فهرستگان حدیث 516/4- 526 (96 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● صحيفة الرضا = مسند الرضا = الرضويات = الصحيفة الرضوية = صحيفة اهل البيت / حدیث / عربی ṣaḥīfat-ur riḍā = musnad-ur riḍā = ar-raḍawīyyāt = aṣ-ṣaḥīfat-ur raḍawīyya = ṣaḥīfat-u ahl-il bayt علی بن موسی (ع)، امام هشتم، 153 - 203 قمری ‘alī ebn-e mūsā, emām-e haštom (771 - 819) از کتب معتبره و معروف و اصول معتمده نزد امامیه است و به نام «مسند الرضا» ــ چنانکه در تفسیر مجمع البیان ضبط شده ــ و «رضویات» ــ به ضبط کشف الغمه ــ نیز نامیده شده است. این کتاب به طرق متعدده از امامیه و اهل سنت و جماعت نقل شده و دارای نسخ و اسانید مختلفی است. راوی بلافصل آن از حضرت ثامن الحجج الاطهار علیه الصلوة و السلام، احمد بن عامر طائی است. مشارالیه و فرزندش عبدالله از ثقات رواة و ممدوحین به شمار می‌آیند. این کتاب از مدارک بحار الانوار است و شیخ حر عاملی نیز این کتاب را به روایت و طریق شیخ طبرسی (صاحب مجمع البیان) در کتاب وسائل مندرج داشته است. حدود دویست و چهل حدیث است که از امام رضا (ع) روایت شده و بیشتر آنها از رسول اکرم (ص) می‌باشد که در 194ق آن حضرت به هنگام عبور از شهر نیشابور بر حسب خواهش شیعیان آن شهر بیان فرموده است. نسخه‌ها در تعداد روایات و تقدیم و تأخیر آن متفاوت است. اسانید زیادی برای آن نقل شده که در ابتدای بسیاری از نسخ ذکرشده و مشهورترین آنها اسانیدی است که به ابی علی فضل بن حسن بن فضل طبرسی آغاز می‌شود. آغاز: 1: بسمله. اخبرنا الشيخ العالم الزاهد امین الدین ابو علی الفضل بن الحسن الطبرسی اطال الله بقاءه يوم الخميس غرة شهر الله الاصم رجب سنة تسع و عشرين و خمسمائة قال اخبرنا السيد الزاهد ابوالفتح عبدالله بن عبدالکریم بن هوازن القشیری ادام الله عزه قراءة علیه داخل القبة التى فيها قبر الرضا عليه السلام غرة شهر الله المبارک سنة احدى و خمسمائة قال حدثنی الشيخ الجلیل ابوالحسن علی بن محمد بن علی الحاتمی الزوزنی قراءة سنة اثنين و خمسین و اربعمائة قال اخبرنا ابوالحسن احمد بن عبدالله بن محمد بن هرون الزوزنی بها قال اخبرنی الشیخ ابوبکر محمد بن عبدالله بن محمد حقدة العباس بن حمزة النیسابوری سنة سبع و ثلثين و ثلثمائة قال حدثنا ابوالقاسم عبدالله بن احمد بن عامر الطائی بالبصرة قال حدثنی ابى سنة ستین و مأتین قال حدثنى على بن موسى الراض عليه السلام سنة اربع و تسعین و مائة قال حدثنی ابی موسی بن جعفر قال حدثنی ابی جعفر بن محمد قال حدثنی ابی محمد بن علی قال حدثنی ابی علی بن الحسين قال حدثنى ابى الحسین بن علی قال حدثنی ابی علی بن ابی طالب علیهم الصلوة و السلام قال قال رسول الله صلى الله علیه و آله حدثنى جبريل علیه السلام عن الرب تعالى يقول الله عزوجل لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی بشرطها و شروطها و انا من شروطها ... 2: آغاز روایت عبدالعلی سبزواری: بسمله هذا اسنادنا فی رواية هذا الصحيفة المنسوبة الى حضرت الرضا (ع) اخبرنی الشیخ الفاضل العالم الکامل قطب السالکین مويد الاسلام والمسلمين مولانا عبدالعلی بن عبدالمجید بن محمد السبزواری و هو يروى عن الشیخ المعظم والفخر المكرم جلال الدين بن محمد بن عبیدالله القاینی ... انجام: قال رسول الله صل الله علیه و آله و سلم إن موسى بن عمران رفع یده و قال: رب إن أخى هارون قد مات فاغفر له فأوحى الله اليه: يا موسى لو سألتنى فى الاولين و الآخرين لأجبتک خلا قاتل الحسین بن على فإنى لا أغفر له و أنتقم له من قاتله چاپ: ایران، تهران، 1377ق، رقعی، 44ص، سربی، رقعی، به اهتمام حسین علی محفوظ؛ ایران، قم، مدرسه امام مهدی، 1366ش، 326ص؛ هند، سنگی، خشتی، 32ص، بدون تاریخ [دنا 59/7-63 (116 نسخه)؛ مستدرک الوسایل 344/3؛ الذريعة 17/15؛ روضات الجنات، ص 512؛ رجال نجاشی، ص 73؛ فهرستگان حدیث 516/4- 526 (96 نسخه)] شرح و حواشی: 1- الانوار شرحاً لصحيفة ثامن الائمة الاطهار؛ بصری، محمد بن صالح (11-) 2- وسيلة الرضوان؛ فاضل بسطامی، نوروز علی بن محمد باقر (1227- 1309) 3- سند صحيفة الرضا و برخی روایات آن

نسخه‌های خطی این اثر

129 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
گلپایگانی
قم
5555-27/225 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 57 شناسنامه ←
62
مرعشی
قم
8084/5 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 22 شناسنامه ←
63
مرعشی
قم
10799/6 محمد قاسم شهمیرزادی 1100ق - 10 شناسنامه ←
64
مرعشی
قم
8403 درویش علی بن شمس الدین سه‌شنبه 10 ربیع الثانی 1105ق نسخ 12 شناسنامه ←
65
مرکز احیاء
قم
900/2 و 2750/2 عکسی بی‌کاتب با تاریخ 1107ق نسخ 18 شناسنامه ←
66
شاهچراغ
شیراز
868 محمد حسینی فرزند میرزا اکبر جمعه 13 ذیحجه 1111ق شکسته نستعلیق 13 شناسنامه ←
67
الهیات
مشهد
21705/1 سید مهدی حسنی 1111ق نسخ - شناسنامه ←
68
گلپایگانی
قم
5294-26/174 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 32 شناسنامه ←
69
مجلس
تهران
588/14-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 - 15 شناسنامه ←
70
مرعشی
قم
15511/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 14 شناسنامه ←
71
رضوی
مشهد
19439 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق 22 شناسنامه ←
72
رضوی
مشهد
14220 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 27 شناسنامه ←
73
مرعشی
قم
13096/1 ابوالقاسم بن میرزا عزیز حسینی قرن 13 نستعلیق 6 شناسنامه ←
74
مرکز احیاء
قم
2573 محمد حسن بن مهدی قرن 13 نستعلیق 50 شناسنامه ←
75
رضوی
مشهد
32198 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 32 شناسنامه ←
76
گلپایگانی
قم
3113/3- 16/123 مولانا محمد مؤمن قرن 13 نسخ 62 شناسنامه ←
77
رضوی
مشهد
ض13607 علی بن میرزا علی خویی 1223ق نسخ 25 شناسنامه ←
78
وزیری
یزد
2452/3 بی‌کاتب 1225ق - 16 شناسنامه ←
79
مجلس
تهران
15907 ابراهیم خوانساری 25 جمادی الثانی 1225ق نسخ 14 شناسنامه ←
80
گلپایگانی
قم
4799/6- 24/99 قسمت آخر به خط حسین بن حسن بن علی بن علی بن حسین گویا پدر شیخ جعفر شوشتری سه‌شنبه 10صفر 1229ق تحریری 5 شناسنامه ←
81
مرکز احیاء
قم
2703 محمد محسن بن محمد علی کاتب یک‌شنبه 7 ذیحجه 1248ق نسخ 26 شناسنامه ←
82
الهیات
تهران
534/1 محمد باقر تبریزی 1249ق - 23 شناسنامه ←
83
وزیری
یزد
4402/1 محمد اسمعیل قزوینی به زمان میرزا محمد علی خان (حاکم) 1250ق نسخ 161 شناسنامه ←
84
ملک
تهران
2291/2 بی‌کاتب دوشنبه 20 جمادی الاول 1256ق نسخ 11 شناسنامه ←
85
ملک
تهران
945/5 بی‌کاتب 28 جمادی الاول 1257ق - 10 شناسنامه ←
86
ملک
تهران
2331 شکرالله مازندرانی 1295ق نستعلیق 50 شناسنامه ←
87
رضوی
مشهد
16090 شکرالله بن امان الله 1295ق نستعلیق 50 شناسنامه ←
88
رضوی
مشهد
29666 فرهادانی، حسینعلی 1298ق نسخ - شناسنامه ←
89
رضوی
مشهد
ض16629 حسینعلی بن ابراهیم فرهادانی 1298ق نسخ 17 شناسنامه ←
90
مرکز احیاء
قم
2149 بی‌کاتب 26 رمضان 1300ق نسخ 25 شناسنامه ←