اربعین بهائی

● اربعین بهائی / حدیث / فارسی arba‘īn-e bahā’ī طبری، حسن بن علی، ق7 قمری tabarī, hasan ebn-e ‘alī ( - 13c) اهداء به: بهاء الدین محمد جوینی تاریخ تألیف: 673ق؛ محل تألیف: اصفهان شامل 40 حدیث مروی از طرق اهل سنت است در فضایل و تفضیل و اولویت حضرت امیرالمؤمنین به خلافت بلافصل پیغمبر (ص). مؤلف این کتاب را که معروف است به «اربعین بهایی» مانند کتاب کامل السقیفه، برای صاحب دیوان، بهاءالدین محمد جوینی تألیف کرده است. حدیث اول آن این است: «انا و علی خیر البشر و من ابی فقد کفر». فهرست‌نگار کتابخانه ملی (عبدالله انوار) آورده است: «خواجه می‌گوید مولانا سعید حسن بن علی طبری گفت که به سال 683ق در معیت محمد صاحب‌دیوان به اصفهان وارد شدم در آنجا علما را دو گونه یافتم: قومی تفضیل صحابه بر اهل بیت می‌دادند و قوم دیگر تفضیل اهل بیت بر صحابه و هر یک دلیل می‌آوردند و القصة بطولها! خواجه می‌گوید چون من از ارادتمندان به خاندان نبوتم بر خود فرض دیدم که با چهل دلیل مأخوذ از کتب اهل سنت فضیلت اهل بیت عزت را بر صحابه اثبات کنم. لذا به این کار پرداختم و حاصل کارم این کتاب یا رساله اربعینه شد. توضیح: در مقدمه این رساله حکایتی از ابومسعود احمد بن فرات رازی به عربی آمده مبنی بر آنکه او می‌گوید به اصفهان وارد شدم و مردمان را دیدم که به سب علی در منابر مشغول‌اند لذا چهار سال در شهر ماندم و هر روز چهار حدیث گفتم و بعد گفتم این حدیث آن کس نقل می‌کند که درباره او پیغمبر فلان و فلان مدح را گفت مردمان کم کم از علاقه مندان این کس شدند و در طلب نام او بر آمدند و آخر پس از چهار سال نام او (= علی را) بردم و نشان دادم که سب او خلاف بزرگی است. این چون تمام می‌شود نام گروهی می‌آید که با ابوبکر تبعیت کردند و بعد قول خواجه نصیر درمنقب حضرت علی و سپس نقش خاتم ائمه می‌آید.» اگر تاریخ صدر این توضیح را صحیح بدانیم که خواجه از قول سعید حسن بن علی طبری که گفته در 683 به اصفهان وارد شده، این رساله مسلم از خواجه طوسی نیست چون او در 672 در بغداد فوت کرده است. این کتاب همان اربعین بهائی، تالیف حسن بن علی طبری است که دو نسخه نیز در آستان قدس دارد و انوار اشتباهی عجیبی کرده است که ظاهراً به جهت کلمه «خواجه» در ابتداء متن بوده است. آغاز: الحمدلله حق حمده و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمد و آله بدانکه کمینه بندگان در شنبه ثلاث و سبعین و ستمائة ملازم بارگاه جهان پناه چاپ: به تصحیح نجیب مایل هروی، مجله مشکوة، شماره 12و13، 1365ش.