شیم علیه

● شیم علیه = شمیم عباسی / حکومت و سیاست / فارسی šīyam-e ‘ellīyye = šamīm-e ‘abbāsī همای مروزی، محمد صادق، ق13 قمری homā-ye marvazī, mohammad sādeq (- 19c) اهدا به: عباس میرزا ولیعهد تاریخ تألیف: 14 رمضان 1227ق؛ محل تألیف: چمن اوجان این رساله شامل دستور و آداب و نصایح موجز و بلیغی است در آداب کشورداری و اخلاقی که پادشاهان را به کار آید و اندرزهایی که بتوانند با به کار بستن آنها ملت را به روش رهبری کنند، با عناوین «شیمة، شیمة» که به خامه نغز نگاشته و از نمونه‌های نثر خوب فارسی است. در دیباچه آورده است: «بنام ایزد در ده و اند سال کیهان خدائی آفریدگار بی انباز و یار دیده بختش را به چهل فرزند فرزانه و شاهزاده جم نشانه روشنی بخشا گردیده» تا آنجا: «درین هنگام که پی سپاری و جان نثاری در رکاب شاهنشاه سلیمان برگاه ستاره سپاه را در چمن اوجان درنگ و آرام بود [اوجان نام دیه‌ای است از توابع تبریز و هم بیرجند و هم ساوه] و با پاره از دانشورانم در آئین کیهان گفتگو در هر شام و بام در اندیشه ام چنین راه جست که سخنی چند درین در چون دانش آگاهان پیشین بر دفتر هنر نگاشته». در مدت چهل روز نگاشته شده است. آغاز: بسمله زهی آفریننده جان و پدید آرنده آفرینش از آخشیجان فرازنده آسمان فروزنده اختران بی چون از خرد بیرون از همه برون در همه درون ... و رسم بندگیت فراخور مایه دانش داند درجوید ... انجام: سپاس ایزد را که درین عهد میمون و دولت روز افزون امور بر وفق مرامست و همه کارها بکام امید که سالیان ابد نشان این پادشاه اسلام پناه را به دولت عزیز پاینده باد و هر چه جوینده است یابنده مصراع: یا رب اندر دو لب روح الامین آمین باد. چاپ: در میراث اسلامی ایران، دفتر اول، به کوشش موسی نجفی اصفهانی، ص 563- 578 [دنا 1285/6 (4 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 513/6]