اربعین

● اربعین = چهل فصل / حدیث / فارسی arba‘īn = čehel fasl عزلتی خلخالی، ادهم، - 1052 قمری ‘ozlatī xalxālī, adham ( - 1643) تاریخ تألیف: 1036ق رساله‌ای است شامل چهل «فصل» که هر فصل با آیه‌ای از قرآن شروع شده و در ذیل آن احادیث مروی از معصومان (ع) نقل می‌شود، مؤلف در مقدمه گوید: «هر یک از علما و رهنمایان برای اطاعت رسول و گردن به فرمان نهادن کتابی مشتمل بر احادیث و اخبار افزون از عدد چهل مسمی به اربعین تألیف کرده و ترتیب نموده بودند این حقیر نیز بعد از مطالعه برخی از آن کتب دینی بی‌اختیار از غایت هیجان آتش شوق سودای آن به سر افتاد و خیال آن در دل جا گرفت که از روی مجموع آن رسایل شریفه مجموعه سازد و مشتمل بر چهل فصل و صدر هر فصلی از آن آیه از کلام ملک علام و بر طبق مضمون آن در تحت آن از سخنان سید انام و امامان همام و اولیای کرام به عبارت فارسی بر سبیل ترجمان مذکور نماید.» تألیف این کتاب در 1036 ق به پایان رسیده است، چنانکه خود در مناجات نامه کتاب گوید: «ای خداوند کریم کارساز ×× قبله ارباب حاجات و نیاز ... چونکه دل مقصود خود در خویش دید ×× عزلتی از گفتگو دم درکشید / بود هزار و سی و شش تاریخ دین ×× یافت انجام این کتاب اربعین». برخی از فصول کتاب: 1. فضیلت ذکر و یاد کردن حق تعالی؛ 2. فضیلت فکر؛ 3. فضیلت نماز و نماز جماعت؛ 4. مذمت بخیل الزکوة؛ 5. فضیلت اتفاق و احسان و ایثار و مذمت بخل؛ 6. فضیلت روزه ماه رمضان و شعبان و رجب؛ 9. فضیلت کسب و کار و طلب روزی؛ 15. فضیلت نکوئی با پدر و مادر؛ 20. فضیلت امر به معروف و نهی از منکر و نصیحت خلق؛ 25. مذمت ظلم؛ 30. فضیلت عدل؛ 35. گناهان کبیره؛ 40. بیان رجاء. آغاز: بسمله حمد و شکر و ثنا و ستایش و سپاس و منت بی قیاس بعده الاء عطای صوری و معنوی از علوی و سفلی آفریدگار ... اما بعد بدانکه در خبر نبوی و حدیث مصطفی وارد بود که هر یک یاد گیرد برای امت من چهل حدیث ... فصل اول در فضل ذکر و یاد کردن خدای تعالی قوله تعالی و اذكروا الله كثيرا. انجام: چونکه دل مقصود خود در خویش دید ×× عزلتی از گفتگو دم در کشید ... جمله را بخش ای خدای لم یزل ×× خواندن این نسخه و کردن عمل [فهرستواره منزوی 79/9 (1 نسخه)، و 315/6 «اربعین»]