شهاب ثاقب و قارعة القوارع فی ابطال ادلة الرکن الرابع

● شهاب ثاقب و قارعة القوارع فی ابطال ادلة الرکن الرابع / کلام و اعتقادات / فارسی šahāb-e sāqeb va qāre‘at-ol qavāre‘ fī ebtāl-e adellat-er rokn-er rābe‘ تویسرکانی، حسینعلی بن نوروز علی، - 1286 قمری toyserkānī, hoseyn-‘alī ebn-e nowrūz ‘alī (- 1870) وابسته به: رکن رابع = معرفة الرکن الرابع؛ کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم (1225-1288) تاریخ تألیف: صفر 1277ق حاج محمد کریم خان قاجار کرمانی ابن ابراهیم خان پیشوای شیخیه کریم‌خانیه معتقد به «رکن رابع» بود و بدین مناسبت به پیروان او «رکنیه» نیز می‌گویند، او می‌گفت: اسلام چهار رکن دارد. 1. شناختن خدا، 2. شناختن رسول، 3. شناختن ائمه، 4. شناختن شیعه کامل که مبلغ و ناطق اول است و اوست که احکام را بلاواسطه از امام می‌گیرد و به دیگران می‌رساند و او ناطق حقیقی است و دیگران صامتند. حاج محمد کریم خان در بیشتر آثارش که بالغ بر 267 اثر می‌باشد، به این موضوع اشاره می‌کند و در جواب میرزا محمد خان سپهسالار که در خصوص معنی و مراد از رکن رابع از او سؤال کرده بود رساله مستقلی به نام «رکن رابع» نگاشته است. متشرعه بر این نظریه ایرادات بسیاری گرفته‌اند و کتاب‌ها و رسائلی در رد این عقیده نگاشته‌اند که از آن جمله است کتاب «شهاب ثاقب» تویسرکانی اصفهانی. این کتاب در یک «مقدمه» و پنج «فصل» و «خاتمه» است: مقدمه در تحریر محل نزاع و بیان ادله حاج محمد کریم خان بر اثبات رکن رابع و ابطال آن (در این مقدمه دو دلیل ذکر می‌شود و پاسخ داده می‌شود)؛ فصل 1. دلیل سوم و پاسخ آن؛ 2. دلیل چهارم در اثبات رکن رابع و رد آن؛ 3. دلیل پنجم و رد آن؛ 4. بیان اخباری که حاج محمد کریم خان جهت اثبات رکن رابع به آنها استدلال می‌کند و جواب آن؛ 5. ادله‌ای که بر بطلان این مذهب دلالت می‌کند؛ خاتمه در احوال شیخیه و این که چگونه باید با آنها رفتار کرد؟ (فاضل) مؤلف از مراجع و علمای بزرگ زمان خود در اصفهان بوده است. صاحب کتاب‌های «کشف الاسرار فی شرح شرایع» و «المقاصد العلیه» و «فصل الخطاب» و «الرد علی بعض الاخباریه» و «تعلیقه علی الجامع العباسی» «نجاة المومنین» «رساله عملیه» «شهاب ثاقب» و «رد رکن رابع». آغاز: الحمدلله رب العالمین ... بر احدی از صاحبان علم و دانش و اربابان فهم و بصیرت و بینش پوشیده و مخفی نبوده ... و بعد چنین گوید اقل الناس علما و عملا ... که چون حکایت رکن رابع و لزوم وجود و وجوب معرفت آن در این اوقات ... و مسمی نمودم این رساله را به شهاب ثاقب و قارعة القوارع فی ابطال ادلة الرکن الرابع ... انجام: و بطلان این مذهب در نظر علماء و ارباب بصیرت نهایت وضوح را دارد كالشمس فی رابعة النهار و الصلوة و السلام ... ما دامت اللیل و النهار و الحمدلله اولا و اخرا و ظاهرا و باطنا [دنا 1270/6 (9 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 394/9]