نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الشرفية فى النسب التأليفية

aš-šarafīyya fī-n nisab-it ta’līfiyya
12 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/42034
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #42034
تاریخ و سده تألیف: 666 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 21، ص 26 تا 27
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: موسیقی
عناوین دیگر و هم‌تراز:
كتاب الموسيقى (k.-ul mūsīqī)
اهدا / به درخواست: شرف الدین هارون بن شمس الدین محمد جوینی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

نویسنده این کتاب از بزرگان عالم موسیقی در اسلام است چون هلاکو بر بغداد استیلاء یافت او به دربار هلاکو رفت و هنرش موقع قبول افتاد و اموال و ثروتش از نهب و هدم در امان شد. مبنای کتاب در نسب عددی و ترکیب بین اجزاء آنها و استفاده از این نسبت‌ها در اصوات و الحان موسیقی است که از دیرباز حکیمان یونانی به آن دست یازیده‌اند. مؤلف می‌گوید این کتاب از مآخذ یونانی فراهم آمده و مشتمل بر پنج «مقاله» است بدین شرح: 1. فی الکلام علی الصوت و لواحقه و فی ذکر شکوک واردة علی ما قیل فیه؛ 2. فی حصر نسب الاعداد بعضها الی بعض و استخراج الابعاد و نسبتها المستخرجه من نسب مقادیرها و مراتبها من التلازم و التنافر و اسمائها الموضوعة لها؛ 3. فی اضافات الابعاد بعضها الی بعض و فضل بعضها من بعض و استخراج الاجناس من الابعاد الوسطی؛ 4. فی ترتیب الاجناس فی طبقات الابعاد العظمی و ذکر نسبها و اعدادها؛ 5. فی الایقاع و نسب الادوار و الاشارة الی کیفیة استخراج الالحان بالصناعة العلمیه.
آغاز اثر
« احمدالله علی آلائه و اشکره علی سوابغ نعمائه ... و بعد هذه رسالة تشتمل علی علم النسب التألیفية علی نهج استنبطه القدما من حكماء اليونان مضافا الی زیادات نافعة لم اجدها فی شیئ من مصنفاتهم و لا فی شئ من کتب المحدثین »
انجام اثر
« فلیکن هذا القدر کافیا فی علم التألیف »
سوابق و چاپ‌های اثر
بغداد، محقق: هاشم محمد الرجب، وزارة الثقافة والاعلام، دار الرشيد للنشر، 1982م؛ فرانکفورت، معهد تاریخ العلوم العربيه والاسلامیه، 1405ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
معجم المؤلفین 20/5 دنا 1180/6 (9 نسخه) دستور الوزراء ص 270 چلبی 556/1 بروکلمان ذیل 906/1

متن فنخا

● الشرفية فى النسب التأليفية = كتاب الموسيقى / موسیقی / عربی aš-šarafīyya fī-n nisab-it ta’līfiyya = k.-ul mūsīqī صفی الدین ارموی، عبدالمؤمن بن یوسف، 613؟ - 693 قمری safī-od-dīn ormavī, ‘abd-ol-momen ebn-e yūsof (1217 - 1294) اهدا به: شرف الدین هارون بن شمس الدین محمد جوینی تاریخ تألیف: 666ق نویسنده این کتاب از بزرگان عالم موسیقی در اسلام است چون هلاکو بر بغداد استیلاء یافت او به دربار هلاکو رفت و هنرش موقع قبول افتاد و اموال و ثروتش از نهب و هدم در امان شد. مبنای کتاب در نسب عددی و ترکیب بین اجزاء آنها و استفاده از این نسبت‌ها در اصوات و الحان موسیقی است که از دیرباز حکیمان یونانی به آن دست یازیده‌اند. مؤلف می‌گوید این کتاب از مآخذ یونانی فراهم آمده و مشتمل بر پنج «مقاله» است بدین شرح: 1. فی الکلام علی الصوت و لواحقه و فی ذکر شکوک واردة علی ما قیل فیه؛ 2. فی حصر نسب الاعداد بعضها الی بعض و استخراج الابعاد و نسبتها المستخرجه من نسب مقادیرها و مراتبها من التلازم و التنافر و اسمائها الموضوعة لها؛ 3. فی اضافات الابعاد بعضها الی بعض و فضل بعضها من بعض و استخراج الاجناس من الابعاد الوسطی؛ 4. فی ترتیب الاجناس فی طبقات الابعاد العظمی و ذکر نسبها و اعدادها؛ 5. فی الایقاع و نسب الادوار و الاشارة الی کیفیة استخراج الالحان بالصناعة العلمیه. آغاز: احمدالله علی آلائه و اشکره علی سوابغ نعمائه ... و بعد هذه رسالة تشتمل علی علم النسب التألیفية علی نهج استنبطه القدما من حكماء اليونان مضافا الی زیادات نافعة لم اجدها فی شیئ من مصنفاتهم و لا فی شئ من کتب المحدثین انجام: فلیکن هذا القدر کافیا فی علم التألیف چاپ: بغداد، محقق: هاشم محمد الرجب، وزارة الثقافة والاعلام، دار الرشيد للنشر، 1982م؛ فرانکفورت، معهد تاریخ العلوم العربيه والاسلامیه، 1405ق. [معجم المؤلفین 20/5؛ دنا 1180/6 (9 نسخه)؛ دستور الوزراء ص 270؛ چلبی 556/1؛ بروکلمان ذیل 906/1]

نسخه‌های خطی این اثر

12 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
5097/1-ف بی‌کاتب پایان جمادی الاول 666ق نسخ 192 شناسنامه ←
2
دائرة المعارف
تهران
74/1-عکسی و 75-عکسی و 436/1-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
780/2 محمود بن محمد بن قاضی تقی الدین با تاریخ 683ق نسخ 139 شناسنامه ←
4
ملی
تهران
1556/1 ابوالفضائل عزالدین عبدالعزیز کاشانی 693ق نسخ 141 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
6824 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 31 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
3847/1-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
2689/1 بی‌کاتب 10 شوال 1075ق نستعلیق 102 شناسنامه ←
8
دائرة المعارف
تهران
91/1-عکسی و 478/1-عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
9
ملی
تهران
897 محمد رضا بن حاجی سلمیان 1095ق نستعلیق 33 شناسنامه ←
10
ملک
تهران
894 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 48 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
4288/3-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
12
وصال (دکتر)
شیراز
39/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←