شرح نهج البلاغة

● شرح نهج البلاغة / شرح حدیث / عربی š.-u nahj-il-balāġa خوئی، محمد بن باقر، ق13 قمری xū'ī, mohammad ebn-e bāqer (- 19c) وابسته به: نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359-406) شرحی است بر تعدادی از خطب نهج البلاغه استخراج شده از شروح مختلف و از آن جمله شرح ابن ابی الحدید که مؤلف از آن استفاده بسیار برده و درباره اسامی اماکن و اشخاصی که در متن یا در یکی از شروح یاد شده است توضیح کافی می‌دهد. اواخر نسخه (موجود که ناتمام است)، در ذیل شرح کلام حضرت مولی «لما قلد محمد بن ابی بکر مصر فملکه علیه و قتل ... » درباره نامه‌های حضرت علی (ع) به محمد بن ابی بکر و به مردم مصر و نیز درباره عهدنامه آن حضرت به مالک، متن آن عهدنامه ها را آورده است. متن چند خطبه نیز آورده شده و در جای شرح، چند برگ سفید گذارده شده و روی بر هم به نظر می‌رسد نسخه حاضر نسخت اول و پیش نویس تألیفی است که ناتمام مانده. یادداشتی که بر پشت نخستین برگ و به خط مؤلف است این نکته را تایید می‌کند. متن یادداشت چنین است: «کمترین محمد بن باقر خویی در حوالی 1224 این چند کلمات را از شروح نهج البلاغه یکبار نوشته. جناب باری قدرت اتمام کرامت نماید انه لما يشاء قدیر». یادداشت فوق تنها مأخذ نام مؤلف نیز هست. مؤلف در ذیل کلام حضرت علی علیه السلام درباره محمد ابن ابی بکر روایات صفین و نکات مهم تاریخی پیش و پس از آن به تفصیل می‌پردازد و نوشته بسیار مفصل او ناتمام مانده است. محمد بن حیدر کاظمینی شرحی برگزیده از شرح ابن ابی الحدید نگاشته به نام التقاط الدرر المنتخبه که جز نسخه حاضر است. [الذریعه 287/2؛ دنا 1143/6]