شرح نهج البلاغة

● شرح نهج البلاغة / شرح حدیث / فارسی š.-e nahj-ol-balāqa حسینی خاتون آبادی، محمد مهدی بن مرتضی، 1185 - 1263 قمری hoseynī xātūn-ābādī, mohammad mahdī ebn-e morteza (1772 - 1847) وابسته به: نهج البلاغة؛ شریف الرضی، محمد بن حسین (359- 406) از مطالعه این شرح به دست می‌آید که میر محترم در تاریخ دستی قوی داشته و بدبختانه چنان که تحت خصوصیات نسخه‌ها خواهیم نگاشت این شرح ناقص و فقط بر سه چهار خطبه از اول و اواسط نهج البلاغه بیش نیست و شارح در موقع نوشتن این شرح بیشتر به شرح ابن میثم و ابن ابی الحدید مراجعه می‌نموده و در صفحات آن ترجمه عین عبارات آن دو کتاب مذکور دیده می‌شود و در قسمت‌های تاریخی از کتب تواریخ مخصوصاً تاریخ طبری بسیار نقل نموده و در بین شرح و بسط به اشعار فارسی و عربی و آیات و اخبار تمثل جسته‌اند. انشای فارسی این کتاب نادرست و مانند انشاء دانشمندان روحانی بعد از صفویه و به شیوه نگارش عربی می‌باشد. در جلد یکم این کتاب از جد مادری خود مجلسی نقل کرده و چون نوادگان دختری مجلسی بسیار هستند نگارنده به درستی شناخته نشد ــ آقا محمود پسر آقا باقر بهبهانی در مهیج الاشواق از جد امی خویش مجلسی یاد کند. و امام جمعه تهران مهدی پسر مرتضی (1185-1263ق) صاحب شرح نهج البلاغه فارسی که نسخه ناقص آن در سپهسالار هست نیز نواده دختری مجلسی بوده، و ابن یوسف در فهرست آن کتابخانه (ج2ص134) گمان می‌برد که نگارنده امام جمعه باشد و می گوید: شاید آن را از روی شرح ابن عتایقی ترجمه کرده باشد. آغاز: بر ضمایر صافیه اخوان الصفای خلان ایمانی وخواطر زاکیه نکته سرایان رموز بیان ومعانی الخ. [دنا 1143/6؛ فهرستواره منزوی 510/6]