شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح موجز القانون
š.-u mūjaz-il-qānūn
89
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/41745
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41745
پدیدآور / مؤلف:
نفیس کرمانی، نفیس بن عوض
تاریخ و سده تألیف:
841 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 834
تا 841
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
طب
عناوین دیگر و همتراز:
شرح نفیسی
(š.-u nafīsī)
شرح الموجز
(š.-ul-mūjaz)
اهدا / به درخواست:
شاهرخ بهادرخان
محل تألیف:
سمرقند
اثر مرتبط / وابسته به:
موجز القانون = الموجز فى الطب = الموجز؛ ابن نفیس، علی بن ابی الحزم (607-687)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ابن سینا (- 427ق) کتاب جامع و مفیدی در پزشکی دارد به نام «القانون فی الطب» که بر آن شروح متعددی نگاشته شده است، از جمله ابن نفیس آن را گزین کرده و به نام الموجز یا موجز القانون موسوم داشته است و نفیس بن عوض بن حکیم کرمانی آن را در سمرقند شرح مزجی نموده است و بیشتر یادداشتهای آن را در شهر کرمان نگاشته است که همین کتاب موجود میباشد. در چهار فن تنظیم شده: 1. قواعد جزیی طب؛ 2. ادویة و اغذیة مفرده و مرکبه؛ 3. امراض مختصه بعضوی از اعضا؛ 4. امراضی که اختصاص به عضوی ندارد. مشتمل است بر تنقیح مبانی متن و کشف معانی و رفع مشکلات آن. بنا به گفته کشف الظنون این شرح از بهترین شروح کتاب موجز میباشد.
آغاز اثر
« توجهنا الى جنابک الاقدس قال علاء الدین ... قد رتبت هذا الکتاب علی اربعة فنون ... آغاز شرح: قال الشیخ الامام الحبر الکامل علاءالدین علی بن ابی الحزم القرشی المتطبب صیغة تفعل ههنا للمبالغة مثل تقدس و تمجد قدر تبت هذا الکتاب علی اربعة فنون ... »
انجام اثر
« قال و بلغنى ان قوما اقتصروا علیها وحدها فماتوا فی آخر الامر، تم التألیف. »
سوابق و چاپهای اثر
این اثر بارها در ایران و خارج از ایران به چاپ رسیده
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 1899/2
الذریعة 95/14
دنا 1116/6-1118 (80 نسخه)
فهرس المخطوطات الطبیة المصورة بقسم التراث العربی 117-120
مخطوطات الطب فی المتحف العراقی 196
کتابشناسی نسخ خطی پزشکی ایران 176
مجله معهد المخطوطات 345/4
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح موجز القانون = شرح نفیسی = شرح الموجز / طب / عربی
š.-u mūjaz-il-qānūn = š.-u nafīsī = š.-ul-mūjaz
نفیس کرمانی، نفیس بن عوض، - 842 ؟ قمری
nafīs-e kermānī, nafīs ebn-e ‘avaz (- 1439)
وابسته به: موجز القانون = الموجز فى الطب = الموجز؛ ابن نفیس، علی بن ابی الحزم (607-687)
اهدا به: شاهرخ بهادرخان
تاریخ تألیف: 841ق؛ محل تألیف: سمرقند
ابن سینا (- 427ق) کتاب جامع و مفیدی در پزشکی دارد به نام «القانون فی الطب» که بر آن شروح متعددی نگاشته شده است، از جمله ابن نفیس آن را گزین کرده و به نام الموجز یا موجز القانون موسوم داشته است و نفیس بن عوض بن حکیم کرمانی آن را در سمرقند شرح مزجی نموده است و بیشتر یادداشتهای آن را در شهر کرمان نگاشته است که همین کتاب موجود میباشد. در چهار فن تنظیم شده: 1. قواعد جزیی طب؛ 2. ادویة و اغذیة مفرده و مرکبه؛ 3. امراض مختصه بعضوی از اعضا؛ 4. امراضی که اختصاص به عضوی ندارد. مشتمل است بر تنقیح مبانی متن و کشف معانی و رفع مشکلات آن. بنا به گفته کشف الظنون این شرح از بهترین شروح کتاب موجز میباشد.
آغاز: توجهنا الى جنابک الاقدس قال علاء الدین ... قد رتبت هذا الکتاب علی اربعة فنون ... آغاز شرح: قال الشیخ الامام الحبر الکامل علاءالدین علی بن ابی الحزم القرشی المتطبب صیغة تفعل ههنا للمبالغة مثل تقدس و تمجد قدر تبت هذا الکتاب علی اربعة فنون ...
انجام: قال و بلغنى ان قوما اقتصروا علیها وحدها فماتوا فی آخر الامر، تم التألیف.
چاپ: این اثر بارها در ایران و خارج از ایران به چاپ رسیده
[کشف الظنون 1899/2؛ الذریعة 95/14؛ دنا 1116/6-1118 (80 نسخه)؛ فهرس المخطوطات الطبیة المصورة بقسم التراث العربی 117-120؛ مخطوطات الطب فی المتحف العراقی 196؛ کتابشناسی نسخ خطی پزشکی ایران 176؛ مجله معهد المخطوطات 345/4]
نسخههای خطی این اثر
89 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مجلس
تهران
|
6904 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 111 | شناسنامه ← |
| 32 |
علوم پزشکی
تهران
|
135 | بیکاتب | قرن 11 | تحریری، بیکا | 462 | شناسنامه ← |
| 33 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
482 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 441 | شناسنامه ← |
| 34 |
دانشگاه
تهران
|
6469 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 129 | شناسنامه ← |
| 35 |
میر (دکتر)
شیراز
|
21/2 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 36 |
مفتاح
تهران
|
326 | بیکاتب | قرن 10 و 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
13304 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 454 | شناسنامه ← |
| 38 |
سپهسالار
تهران
|
7381 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 323 | شناسنامه ← |
| 39 |
گوهرشاد
مشهد
|
355 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 331 | شناسنامه ← |
| 40 |
امام صادق
اردکان یزد
|
180 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 387 | شناسنامه ← |
| 41 |
ملک
تهران
|
4491 | حسین بن عیسی خوزی | دوشنبه 5 جمادی الاول 1006ق | نسخ | 479 | شناسنامه ← |
| 42 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
731 | بیکاتب | 1020ق | نسخ | 395 | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
24146 | بیکاتب | 1022ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 44 |
ملی
تهران
|
4307 | بیکاتب | 1028ق | - | 146 | شناسنامه ← |
| 45 |
مسجد اعظم
قم
|
978 | بیکاتب | 20 ربیع الثانی 1033ق | - | 273 | شناسنامه ← |
| 46 |
مجلس
تهران
|
4390 | حسین بن اسماعیل لاهیجانی | پنجشنبه 22 جمادی الثانی 1059ق | شکسته نستعلیق، نستعلیق | 379 | شناسنامه ← |
| 47 |
گلپایگانی
قم
|
7709-52/49 | محمد صادق بن محمد مومن تونی | دوشنبه 12 جمادی الثانی 1091ق | نسخ | 217 | شناسنامه ← |
| 48 |
گلپایگانی
قم
|
1977-11/77 | اسماعیل بن محمد مهدی جرفادقانی | قرن 12 | - | 119 | شناسنامه ← |
| 49 |
مروی
تهران
|
349 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 50 |
ملک
تهران
|
4553 | بیکاتب | 1100ق | نسخ | 324 | شناسنامه ← |
| 51 |
سپهسالار
تهران
|
7380 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 68 | شناسنامه ← |
| 52 |
رضوی
مشهد
|
8676 | بیکاتب | اواخر قرن 12 | نسخ | 338 | شناسنامه ← |
| 53 |
رضوی
مشهد
|
14513 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 133 | شناسنامه ← |
| 54 |
رضوی
مشهد
|
15689 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 55 |
مرکز احیاء
قم
|
918 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 258 | شناسنامه ← |
| 56 |
علوم پزشکی
تهران
|
134 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 57 |
دانشگاه
تهران
|
1677 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 58 |
دانشگاه
تهران
|
1714 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 141 | شناسنامه ← |
| 59 |
رضوی
مشهد
|
37125 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 132 | شناسنامه ← |
| 60 |
رضوی
مشهد
|
31644 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 477 | شناسنامه ← |