الاربعون حدیثاً

● الاربعون حدیثاً = مشکلات الاخبار = شرح الاربعین / شرح حدیث / عربی al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = muškilāt-ul-axbār = s.-ul-arba‘īn قاضی سعید قمی، محمد سعید بن محمد مفید، 1049 - 1103 ؟ قمری qāzī sa‘īd-e qomī, mohammad sa‘īd ebn-e mohammad mofīd (1640 - 1692) احادیث مشکلی را انتخاب کرده و به تفصیل به شرح فلسفی و عرفانی آن پرداخته است. در ابتدا می‌گوید که در سی سالگی به این کار مبادرت کرده و مشکلاتی که در این کتاب حل شده مسبوق به سابقه نیست. مؤلف ظاهراً توفیق اتمام چهل حدیث را نیافته و بیش از حدیث 27 ادامه نیافته است. در نسخه چاپ سنگی که به «شرح اربعین» نام نهاده شده، آقای محمد علی بامداد در مقدمه مبسوط فارسی خود که برای آن نگاشته چنین می‌نویسد: «بسمه تعالی ولی تأسف اینجاست که با تمام بذل مساعی و کوششهای لازم باز تمام گنجینه آن بدست نیامد» و از الذریعه (417/1) که می‌نویسد: «الی الحدیث الثامن و العشرين» نیز مستفاد عدم اتمام است. نخستین حدیث نسخه منقول از توحید صدوق «ان الله عزوجل عموداً من یاقوت» و آخرین آن یعنی حدیث 27 به نقل از کتاب احتجاج، درباره مجادله و مناظره نبی اکرم (ص) با فرق پنج‌گانه یهود، نصاری، دهریه، ثنویه و مشرکان عرب است. آغاز: بسمله. الحمدلله الذی اغنا بمعادن حکمته عن ز خارف الدنیا و هدانا بفضل رحمته ... اما بعد فیقول ... محمد المدعو بسيد الشریف هذه جملة من الاخبار المستعضلة. انجام: التي يترتب عليها الاحكام العقلية ليس على سبيل المجزات و الاختلاف و التخمين و الاتفاق. و الحمدلله على ما خصنا من فضله و ان اکثرهم لایعلمون. چاپ: تهران، مرکز نشر میراث مکتوب، 1379؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1315/1355ش، جیبی، 653ص [الذريعة 417/1]