شرح الملخص فی الهیئة

● شرح الملخص فی الهیئة / هیئت / عربی š.-ul-mulaxxas fi-l-hay’a قاضی زاده رومی، موسی بن محمود، - 815 قمری qāzī-zāde rūmī, mūsā ebn-e mahmūd (- 1413) وابسته به: الملخص فی الهیئة = شرح چغمینی؛ چغمینی، محمود بن محمد (- 745) اهدا به: الغ بیگ پسر شاهرخ پسر تیمور گورکان (807-850ق) تاریخ تألیف: 815ق گزارشی مزجی در یک «مقدمه» و دو «مقاله»: مقدمه در بیان اقسام اجسام به طور اجمال؛ مقاله 1. بیان هیئت افلاک و آنچه به آن متعلق است در پنج «باب»؛ مقاله 2. بیان هیئت زمین و آنچه بدان مربوط است در سه «باب». این گزارش تا چندی پیش در مدارس خوانده می‌شده است. این کتاب به فارسی و آلمانی ترجمه شده و در مجله خاورشناسی آلمان چاپ شده است آغاز: الحمدلله الذی جعل الشمس ضیاء و القمر نوراً و بسط علی بساط البسیط ظلاً و حروراً و رفع خضراء ذات البروج ... و بعد فلا اقسم بمواقع النجوم و انه لقسم لو تعلمون عظیم ان فی زماننا هذا قد اندرس مدارس العلوم العتیقة و معالم لا سیما الریاضی. انجام: ... و عشرة ایام واحدی و عشرون ساعة الا دقيقة و ثلاثة اخماس دقيقة من دقایق الساعات على ... كمالا يخفى على من له دراية في الحساب. چاپ: مشار عربی، ص566؛ این شرح مکرر چاپ شده؛ تهران، 1286، با سلم السماء؛ تهران، سنگی، 1311ق، وزیری، 173ص (صص1-173)، با حواشی میرزا حسن جلوه [دنا 1093/6-1099 (213 نسخه)؛ ریحانة الأدب 449/1؛ الذريعة 211/22 و الذريعة 176/3؛ بروکلمان (ترجمه عربی) 178/5] شرح و حواشی: 1- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ کوبنانی، ابواسحاق (-886) 2- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ خوجه پاشا، یوسف بن خضر (891-844) 3- حاشیة شرح الملخص؛ نظامی بسطامی، فصیح بن عبدالکریم (-9) 4- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) 5- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ میبدی، حسین بن معین الدین (-911) 6- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ بیرجندی، عبدالعلی بن محمد (-934) 7- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (-948) 8- نسبة ارتفاع اعظم الجبال الى قطر الارض = حاشیة شرح الملخص = شرح شرح ملخص چغمینی = تضاریس الارض؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 9- حاشیة حاشیة شرح الملخص؛ افندی، ملاعبدالرحمن (-11) 10- حاشیة شرح الملخص فی المسئلة الشعیریة؛ مولا احمد بن حیدر (-11) 11- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ نطاقی، فصیح الدین بن عبدالکریم 12- حاشیة شرح الملخص چغمینی؛ مولی عرب سنیان 13- حاشیة حاشیة البیرجندی علی شرح الملخص؛ دیار بکری 14- حاشیة حاشیة البیرجندی علی شرح الملخص؛ چلبی، احمد 15- تعلیقات علی شرح الملخص 16- حاشیة شرح الملخص چغمینی (4 عنوان) 17- شرح خطبة شرح الملخص