شرح مقدمة الصلاة

● شرح مقدمة الصلاة = شرح نام حق / فقه / فارسی š.-e moqaddemat-os-salāt = š.-e nām-e haqq حسینی هروی، حسین بن غیاث الدین، - 928 قمری hoseynī-ye heravī, hoseyn ebn-e qīyās-od-dīn (- 1522) وابسته به: مقدمة الصلاة = فقه منظوم = آداب نماز = نام حق؛ شرف بخارایی خراسانی (7-) تاریخ تألیف: 892ق شرحی است بر منظومه فقهی فارسی در آداب نماز موسوم به «مقدمة الصلاة» یا «نام حق» از شرف بخارایی خراسانی است که در 703ق در ده «باب» و فصل‌هایی، در 170 بیت مطابق با فقه حنفی سروده است. ابواب ده گانه نام حق از این قرار است: 1. بیان وضو؛ 2. شکننده‌های وضو؛ 3. غسل، سه فصل؛ 4. آنچه غسل را واجب می‌کند؛ 5. تیمم؛ 6. نماز، چهارده فصل؛ 7. نمازهای فریضه؛ 8. سنت‌های موکده؛ 9. روزه ماه رمضان؛ 10. کفاره روزه ماه رمضان. آغاز منظومه: «نام حق بر زبان همی رانیم ×× که بجان و دلش همی خوانیم / مالک و صانع و قدیم و حکیم ×× خالق و رزاق و رئوق و رحیم». این منظومه مورد استقبال قرار گرفته و در شبه قاره ترجمه‌ها و شروح بسیاری یافته است. نسخه‌های خطی آن فراوان است و بارها به چاپ رسیده است. دست کم چهار ترجمه به اردو دارد و چند شرح فارسی از جمله از عبدالواسع هانسوی (قرن 11)، قاضی اختیار الدین بن غیاث الدین تربتی هروی (928ق)، شیر محمد فاروقی، غلام محمد شفیع، محمد فاضل، ابوالنصر مولوی و عبدالواحد و ... . قاضی اختیار از شارحین منظومه مذکور است که شرح خود را در 892 ق به پایان رسانده، چنانکه در مثنوی آخر شرح آورده است: به ذیحجه این ماه یافت اکمال ×× بجو تاریخ او از «آخر سال». آغاز: بسمله. سپاس بیقیاس پرورنده را که رحمت بی نهایتتش طفل جانرا بشیر دلپذیر خطاب از پستان ام الکتاب پرورش داده و نسیم لطف عمیمش صباآئین ... اما بعد چنین گوید فقیر محتاج برحمت ربه الغنی اختیار بن غیاث الدین حسینی که دانستن مسایل عبادات از اهم واجبات ... نام حق بر زبان همی رانم و اگر چه لفظ حمد نیاوره فاما این ابیات او مستلزم حمد هست انجام: تا اگر وقتی که کفارت واجب شده باشد توانگر بود..جایز است که روزه دارد و تمام شد بتوفیق خدا عز و جل. [مشترک پاکستان 361/7-362 و 775/14]