نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح مقاصد الطالبين في اصول الدين

š.-u maqāṣid-iṭ ṭālibīn fī uṣūl-id-dīn
32 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/41539
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41539
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 740 تا 742
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح المقاصد (š.-ul maqāṣid)
محل تألیف: سمرقند
اثر مرتبط / وابسته به: مقاصد الطالبين في اصول الدين = المقاصد فی علم الکلام = مقاصد الکلام = مقاصد الکلام و عقاید الاسلام؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تفتازانی، کتاب «المقاصد» را در علم کلام در شش «مقصد» به رشته تحریر در آورد، بدین عناوین: 1. المبادی؛ 2. العقلیات، و لایختص بواحد دون واحد؛ 3. العقلیات، و تختص بالعرض؛ 4. العقلیات، و تختص بالممكن و الجوهر؛ 5. العقلیات، و تختص بالواجب؛ 6. السمعیات؛ سپس خود شرح جامعی بر همین کتاب به ترتیب «قال- اقول» نگاشت. تفتازانی در شرح خود، مغلطه‌ای را با نام «جذر اصم» مطرح نمود که مورد توجه و شرح و تفسیر دیگر علما قرار گرفت.
آغاز اثر
« 1: بسمله نحمدک یا من بيده ملكوت كل شيء و به اعضاده و من عنده ابتداء كل حى و اليه معاده »
انجام اثر
« لايدرک الهرم حتى يقوم عليكم ساعتكم و انها الكلام فی القيامة الكبرى اى من حسن الکلام و سوقهم الى المحشر على ان الحديث ليس على عمومه لبقاء الخضر بل و إلياس ايضاً على ما ذهب اليه العظماء من العلماء؛ ان اربعة من الانبياء في زمرة الاحياء الخضر و الياس فی الارض، و عیسی و ادریس فی السماء عليهم السلام »
سوابق و چاپ‌های اثر
استانه، 1277ق
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة حواشی شرح المقاصد حاشیة شرح المقاصد حاشية شرح مقاصد الطالبین فی علم اصول الدین (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 1780/2 دنا 1081/6 (30 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح مقاصد الطالبين في اصول الدين = شرح المقاصد / كلام و اعتقادات / عربی š.-u maqāṣid-iṭ ṭālibīn fī uṣūl-id-dīn = š.-ul maqāṣid تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792؟ قمری taftāzānī, mas‘ūd ebn-e ‘omar (1323 - 1390) وابسته به: مقاصد الطالبين في اصول الدين = المقاصد فی علم الکلام = مقاصد الکلام = مقاصد الکلام و عقاید الاسلام؛ تفتازانی، مسعود بن عمر (722-792) تاریخ تألیف: 784ق؛ محل تألیف: سمرقند تفتازانی، کتاب «المقاصد» را در علم کلام در شش «مقصد» به رشته تحریر در آورد، بدین عناوین: 1. المبادی؛ 2. العقلیات، و لایختص بواحد دون واحد؛ 3. العقلیات، و تختص بالعرض؛ 4. العقلیات، و تختص بالممكن و الجوهر؛ 5. العقلیات، و تختص بالواجب؛ 6. السمعیات؛ سپس خود شرح جامعی بر همین کتاب به ترتیب «قال- اقول» نگاشت. تفتازانی در شرح خود، مغلطه‌ای را با نام «جذر اصم» مطرح نمود که مورد توجه و شرح و تفسیر دیگر علما قرار گرفت. آغاز: 1: بسمله نحمدک یا من بيده ملكوت كل شيء و به اعضاده و من عنده ابتداء كل حى و اليه معاده 2: لک الحمد و المنه و علی رسولک و اصحابه الصلاه و التحيه و بک الاستعانه و منک التوفيق و علیک التوکل و الیک التفويض قوله و رتبته على سته مقاصد اقول اعلم ان الانسان قوة نظرية كمالها لمعرفة الحقايق كما هى. و كمالها بالامور على ما ينبغى تحصيلا لسعادة الدارين انجام: لايدرک الهرم حتى يقوم عليكم ساعتكم و انها الكلام فی القيامة الكبرى اى من حسن الکلام و سوقهم الى المحشر على ان الحديث ليس على عمومه لبقاء الخضر بل و إلياس ايضاً على ما ذهب اليه العظماء من العلماء؛ ان اربعة من الانبياء في زمرة الاحياء الخضر و الياس فی الارض، و عیسی و ادریس فی السماء عليهم السلام چاپ: استانه، 1277ق [کشف الظنون 1780/2؛ دنا 1081/6 (30 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة حواشی شرح المقاصد 2- حاشیة شرح المقاصد 3- حاشية شرح مقاصد الطالبین فی علم اصول الدین (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

32 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مدرسه صدر بازار
اصفهان
594 محمد بن عمر بن محمد شیرازی 25 رمضان 803ق نستعلیق 263 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
154 هبة الله بن احمد بن محمد منطقی 846ق شکسته، نسخ 170 شناسنامه ←
3
نمازی
خوی
190 بی‌کاتب اواسط رجب 863ق نسخ 381 شناسنامه ←
4
مرکز احیاء
قم
371 نامشخص - - - شناسنامه ←
5
سلطنتی
تهران
1234 ابراهیم بن عمر دمیری مالکی 865ق نسخ 528 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
94 احمد بن محمود بن شکران 867ق نستعلیق 205 شناسنامه ←
7
ملی
تهران
4099 بی‌کاتب 873ق نستعلیق 279 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
153 محمد افضل بن امین الدین بن رکن الدین شوال 881ق شکسته، نسخ - شناسنامه ←
9
ملی
تهران
2185 امام بن محمد بن امام الشعیبی محرم 892ق نسخ 299 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
19687 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق - شناسنامه ←
11
فیضیه
قم
731 بی‌کاتب گویا از قرن 9 نستعلیق 240 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
365 نامشخص - - - شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
2268 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 96 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
10096 بی‌کاتب احتمالاً قرن 10 نسخ 426 شناسنامه ←
15
میر حسینا قزوینی
قزوین
132 بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
3306 بی‌کاتب قرن 10 تا اوایل قرن 11 نسخ 53 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
7778 بی‌کاتب احتمالاً اواخر قرن 10 و اوایل قرن 11 نستعلیق 243 شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
1240 ط بی‌کاتب قرن 9 و 10 نسخ 441 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
6726 بی‌کاتب چهارشنبه 24 ذیحجه 978ق نستعلیق 243 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
7945 حسینی پنج‌شنبه 12 جمادی الثانی 984ق نسخ 198 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
503 میرزا محمد بن قاضی شیخ حسن پنج‌شنبه 18 محرم 989ق نسخ 354 شناسنامه ←
22
الهیات
تهران
117 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 356 شناسنامه ←
23
دانشگاه
تهران
7288 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 126 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
11118 بی‌کاتب حدود قرن 13 نسخ 232 شناسنامه ←
25
شیخ علی حیدر
مشهد
88 بی‌کاتب غره ذیقعده 1233ق نسخ 204 شناسنامه ←
26
ثقة الاسلام
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
27
حقوق
تهران
63 - ج بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 330 شناسنامه ←
28
ملی
شیراز
119-ش/467 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 95 شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
152 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 317 شناسنامه ←
30
مسجد اعظم
قم
1795 محمد بن محمد یوسف بی‌تاریخ نسخ 234 شناسنامه ←