شرح مثنوی معنوی

● شرح مثنوی معنوی / ادبیات / فارسی š.-e masnavī-ye ma‘navī میر محمد نعیم mīr mohammad na‘īm وابسته به: مثنوی معنوی = مثنوی مولوی؛ مولوی، جلال الدین محمد بن محمد (604-672) شرحی است بر برخی از ابیات «مثنوی معنوی» مولوی رومی، که شارح از دفتر اول تا ششم به ترتیب اصل مثنوی انتخاب و شرح نموده است. او ابتدا بیت یا قطعه مورد نظر را ذکر می‌کند و پس از آن به شرح لغوی و توضیحی آن می‌پردازد. آغاز: بشنو از نی چون حکایت می‌کند ×× از جدایی ها شکایت می‌کند؛ مراد از نی بی استعاره و مجاز همان ساز است که نی نواز بدان نغمه پرداز است و مقصود از اصغاء سامع و حواله آن سامع بدان نی آن است که نی به زبان قال مثلا حکایت لیلی و قیس و قصه رامین و ویس. انجام: دلوهایی دیگر از چه آب جو ×× دلو او فارغ ز آب اصحاب جو؛ یعنی دلوهای دیگران که عبارت از اهل دنیا باشد از چاه این دنیا جوینده آب و نان اند و دلو تن آن عارف فارغ از آب و نان است و فارغ از اصحاب که آن اصحاب جوینده نان و آب اند - تمام شد مسوده چند ابیات مثنوی مولوی از دست امیدوار کریم فقیر حقیر محمد نعیم. [نسخه‌های منزوی 3497/5 که نسخه‌ای از این شرح در موزه بریتانیا (فهرست ریو 591/2) نشان داده شده و انجام نقل شده با انجام نسخه حاضر برابر است؛ دنا 1039/6]