شرح گلستان السعدى

● شرح گلستان السعدى / ادبیات / عربی š.-u golestān-is-saʻdī سروری، مصطفی بن شعبان، 897 - 969؟ قمری sarvarī, mostafā ebn-e šaʻbān (1492 - 1562) وابسته به: گلستان سعدی؛ سعدی، مصلح بن عبدالله (-691) اهدا به: سلطان مصطفی بن سلطان سلیمان تاریخ تألیف: 957ق؛ محل تألیف: آماسیه شرح مزجی است بر گلستان سعدی شیرازی. مؤلف، در ابتدای شرح چنین بیان داشته است: کتاب گلستان سعدی مشتمل بر حکایات و موعظه‌های عجیب و اشعار و ابیات لطیف است و بیشتر عبارات آن نیاز به شرح دارد و اگر چه برخی از علما، به شرح این کتاب پرداخته‌اند اما چون آنها آشنایی کامل به لغت فارسی و اصطلاحات آن نداشته‌اند، در موارد متعددی دچار خطا شده‌اند. در کشف الظنون (2: 1504) تاریخ اتمام این شرح به سال 957 در شهر اماسیه ذکر شده و در پایان شرح در نسخه ملی، تاریخ اتمام آن سال 961 در شهر ارغمیه نگاشته شده است. با توجه به اختلاف دو تاریخ مذکور و با توجه به تصریح شارح در پایان شرح بر اینکه «شارح، نخست، جهد و تلاش خود را در شرح عبارات گلستان بذل و در موارد متعددی خطا نمود و من بر موارد خطای ایشان آگاه شده کوشیدم آن را اصلاح نمایم». بنابراین چنین به نظر می‌رسد که در ابتدا به سال 957 یکی از شارحان، به شرح گلستان پرداخته و به سال 961، همان شرح توسط مصلح الدین سروری اصلاح و تکمیل شده و بدین ترتیب شرح حاضر به رشته تحریر درآمده است. آغاز: الحمدلله جعلنی من علماء البيان و المعانی و الشکر لله الذی صیرنی من مفاتیح الابكار ... و بعد فان البعيد المتوسل الى رحمة الملك القدير ... و لما كان كتاب گلستان مشتملا على حكايات غريبة و عظات عجيبة ... انجام: اعلم ايها الناظر في شرحى هذا ان الشارح الاول قد بذل جهده فى شرحه و ان اخطأ فى مواضع كثيرة ... لان كلستان موضع الفرح غفرالله له و لساير المسلمين. تم ... [الذريعة 39/14؛ کشف الظنون 1504/2؛ دنا 1021/6 (14 نسخه)؛ اعلام زرکلی 136/8]