شرح الكناش

● شرح الكناش / طب / عربی š.-ul-kannāš متطبب، صهاربخت بن ماسرجیس، ق 3 قمری motatabbeb, sahārbaxt ebn-e māsarjīs (- 9c) اصل این کتاب به زبان سریانی و از تألیفات مهم جرجیس بن جبرائیل بن بختیشوع جندیسابوری از عیسویان نسطوری ایران و رئیس بیمارستان گندیشابور و طبیب خلیفه منصور عباسی (136-158ق) است که به دست مترجم و طبیب و عالم مشهور ابوزید حنین بن اسحق العبادی (194-260 یا 264ق) به زبان عربی ترجمه شده و ابویزید صهاربخت بن ماسرجیس المتطبب از اصحاب حنین آن را به جهت فرزند خود عیسی تفسیر و شرح کرده و آن عبارت است از همین شرح ما نحن فيه (عبارات مؤلف را شارح تحت عنوان «قال صاحب الکتاب» و تفسیر خود را از آنها با عنوان «قال ابویزید» آورده). اعتماد مؤلف در این کتاب اساساً بر کتب و رسالات جالینوس و پس از آن بر تعالیم و آراء طبی بقراط است و شارح نیز در مواضع مختلف از شرح خود از کتبی مانند «الاهوية و المياه و البلدان» تألیف بقراط و طیماوس افلاطون و رساله آثار علویه ارسطو و در یک موضع نیز از اقوال فیلون اسکندرانی معروف به فیلون یهودی استفاده نموده است (در برگ 24ب که می‌گوید: «ما احسن ما قال فيلون الفيلسوف العبراني ان اعرف نفسك فان من عرف نفسه عرف الاشياء كلها»). این نسخه مجلد اول و مشتمل بر شرح مطالب قول اول تا آخر قول سوم از اقاویل پنج‌گانه کتاب است. (غلامعلی عرفانیان)