شناسنامه کتابشناختی اثر
اربع مقالات
arba‘-u maqālāt
28
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4101
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4101
پدیدآور / مؤلف:
مغربی، یحیی بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 864
تا 867
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
اختربینی
عناوین دیگر و همتراز:
المدخل المفيد و غنية المستفيد
(al-madxal-ul-mufīd wa ġunyat-ul-mustafīd)
غنية المواليد في الحكم على المواليد
(ġunyat-ul-mawālīd fī-l-ḥukm-i ‘ala-l-mawālīd)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
افادات عبدالحسین حائری درباره این کتاب:
«این کتاب دارای چهار مقاله است و مؤلف مقاله نخست را از سه مقاله دیگر جدا کرده و آنرا «المدخل المفید» نام داده و مقاله 2-4 را (که گاه بهصورت پیوسته و غالباً بصورت جداگانه و با خطبه و دیباچه ویژه است) «غنیة المستفید فی الحکم علی الموالید» نام داده و در مقدمه (مقاله نخست) در این باره تصریح دارد. به دلیل همین تعدد اسامی، ضبط نام این تألیف مغربی در مصادر، دچار تشویش گردیده حتی در کتاب سارتون و بروکلمان. عنوان «اربع مقالات» در فهرستی که سارتون از مؤلفات مغربی آورده دیده نمیشود و تنها در آنجا «المدخل المفید فی حکم الموالید» (که ترکیبی است از نام خاص مقاله یکم و پارهای از نام سه مقاله دیگر) یاد شده است. بروکلمان در مجلد اول تاریخ ادبیات عرب، از کتابی بنام «المدخل» یاد میکند و نسخهای از آن را در «گوتا» ahtoG نشان میدهد و سپس (با شماره 3) از کتاب «اربع مقالات فی النجوم» نام میبرد (و نسخه آن که در مشهد و از کتابهای وقفی حاج عماد فهرسی است یاد میکند و نسخهای دیگر نشان نمیدهد). پیداست بروکلمان نیز به این نکته که «المدخل» خود جزئی از کتاب اربع مقالات است توجه ندارد. در ذیل یکم که فهرست کاملتری از مؤلفات مغربی به دست میدهد نیز از کتاب «اربع مقالات» یاد نمیکند و بهجای آن، از کتاب «المدخل المفید فی الحکم علی الموالید» (با شماره 1) و از کتاب «غنیة المستفید فی الحکم علی الموالید» (با شماره 21) یاد کرده و شماره های 210/1 و 210/2 مجلس را نشان داده است.
عباس عزاوی نیز از این دو جزء، مانند دو تألیف مستقل یاد میکند و از «اربع مقالات» سخن نیاورده است. برای نگارنده تا این زمان معلوم نیست مغربی خود برای اصل این کتاب 4 مقالهای خود (که اجزاء آن دو نام دارد) نامی گذارده باشد. در نسخه مشهد و در نسخه شماره 249 (شرقی) کتابخانه فلورانس (که خیر الدین زرکلی خود آن را دیده) نام کتاب، «اربع مقالات» یاد شده و دیباچه نسخه فلورانس ــ که زرکلی آن را نقل میکند مانند نسخههای مجلس ــ تصریح دارد به اینکه مقاله یکم کتاب اربع مقالات «المدخل المفید» نام دارد و سه مقاله دیگر «غنیة المستفید فی الحکم علی الموالید». در نسخههای مجلس نام اصلی کتاب اربع مقالات نیست و در پارهای از آنها نام آن را «کتاب النکات» نوشتهاند و برخی از این نوشتهها خط فرهاد میرزاست. ذکر این کتاب (مانند بیشتر مؤلفات مغربی) از کشف الظنون و ذیلهای آن فوت شده است. حاج خلیفه و اسماعیل پاشا بغدادی در ضبط تاریخ درگذشت او نیز دچار سهوی عجیب شده اند.
«المدخل المفید» مقاله یکم از کتاب «اربع مقالات» (یا کتاب النکات) دارای 9 «فصل» است: 1. ذکر البروج و قسمتها و طبائعها و دلالتها علی الاشیاء؛ 2. القول علی مثلثات البروج و حدودها و ارباعها و انواع ذلک؛ 3. طبایع الکواکب و ما یدل علیه من الاشیاء و الاقالیم و البلدان؛ 4. ما یعرض للکواکب السبعه فی انفسها من الشمس و لبعضها عند بعض؛ 5. قوة الکواکب و ضعفها و ما یتعلق بها، در این فصل، فصلی است در سهام مستعمل در تحاویل سنین و جداولی برای نشان دادن سهام موالید، تحاویل و احداث جو و مسائل و نیز جداولی برای نشان دادن مواضع ثوابت متعلق به موالید رسم گردیده که در نسخه شماره 220/1 نیز مجلس هست. چند فصل در ادلاء امطار و اسعار هست که در نسخه 210 وجود ندارد؛ 6. معرفة التسییرات و الانتها آت العظمی و الوسطی و الصغری و صاحب الدور؛ 7. القول علی عدد القرانات الداله علی التغیرات و معرفة الانتها آت و الفردارات المتعلقة بسنی العالم. در این فصل از تاریخهای مختلف و قرانات مشهور و از طالع قران ولادت پیغمبر اسلام (ص) در عام الفیل (= 882 تاریخ اسکندر) سخن آورده میگوید: «طالع سال ولادت پیغمبر (ص) نزول شمس در اول حمل بود به افق مکه در برج میزان و (اندکی پیش از ولادت) بین زحل و مشتری در برج عقرب قران حاصل شد. و این مطابق زیج قانون ثاون اسکندری و مورد قبول راصدان همزان مأمون است اما نظر یعقوب بن اسحاق کندی آن است که طالع آن سال (882 رومی) برج جوز است نه برج میزان»، نکته قابل تأمل آن است که تمام فصل 7 عیناً در کتاب دیگر مغربی «تحاویل سنی العالم» که به نامهای «الجامع الصغیر» یا «کفایة القول علی تحاویل سنی العالم» یا «کتاب فی النجوم» نیز خوانده میشود آمده است؛ 8. فی ذکر مقدمة متعلق بالانواء و الاسعار و اول ذلک القول علی فتح الباب؛ 9. اختیارات. نخست مقدمات و سپس بهترتیب: اختیارات کلی و اختیارات جزئی (نظیر همین ترتیب در رساله اختیارات امام فخر رازی دیده میشود) و در آخر، فصلی خاص در اخیتارات پادشاهان شامل تعیین اوقات مناسب برای انواع بازیها (از جمله بازی توپ = اللعب بالاکر) حفریات، زراعات و متاجر و معالجات و جز اینها.
«غنیة المستفیذ فی الحکم علی الموالید» (یا مقاله 2-4 از کتاب الاربع مقالات) دارای سه «مقاله» است و در بیشتر نسخهها دارای خطبه و دیباچه جداگانه است. مقاله نخستین از غنیه (یا مقاله 2 از اربع مقالات) دارای ده «فصل» است بدین ترتیب: 1. صورت الجنین و تدبیر الکواکب له من وقت سقوطه فی الرحم الی وقت الولادة؛ 2. القول علی النمودارات التی وضعها الاوائل لمعرفة استخراج طوالع الموالید اذالم یعرف اوقاتها بالرصد؛ 3. القول علی تربیة المولود و عدم تربیته؛ 4. القول علی الکدخدا و الهیلاج؛ 5. ذکر عطیة الکدخدا من سنی العمر للمولود؛ 6. القول علی بعض القواطع للهیلاج و هی الزحل و المریخ؛ 7. کیفیة تسییر الادلاء؛ 8. دلالات الکواکب و البروج علی المولود؛ 10. القول علی الاخلاق النفسانیه و ینقسم الی عقلی و خلقی.
مقاله دوم از غنیه (یا مقاله سوم از کتاب اربع مقالات) دارای یازده «فصل» است بدین شرح: 1. ذکر دلالات الکواکب فی البروج اذ اكان لها ولاية على المولد (دارای دو نوع)؛ 2. دلالات الکواکب بعضها فی حدود بعض؛ 3. دلالات الکواکب اذا كانت فی مثلثاتها و اتصلت بکوكب آخر؛ 4. دلالات ... فی اشرافها و هبوطها و و بالها و قربها علی الاجمال؛ 5. الاحکام الدستوریة و اتصال الميمنة و ارباب الساعات؛ 6. دلالات اثنی عشریات الکواکب؛ 7. بعض دلالات الکواکب اذا كانت فی ابار البروج؛ 8. الثوابت اذا كانت فى حقيقة مراکز الاوتاد اوع احدى السيارات؛ 9. دلالت بعض الکواکب بحسب اتصال بعضها ببعض؛ 10. موالید الملوک و السعداء؛ 11. بعض الدلالات التي يعرف مرتبة المولود الى ما هو اعلى منها و يحطها الى ما هو اسفل او يبقيه على ما هو عليه من الشفاوة. مقاله 3 کتاب غنیه (یا مقاله 4 از اربع مقالات): در دلالات بیوت اثنی عشر است در 12 «فصل» (فصل اول در دلات بیت اول و همینگونه تا بیت 12 در باب 12).
آغاز1: مقاله یکم (= المدخل المفید): احمده مادر شارق ولاح بارق حمداً يقوم بتلافی ما اسلفت من الزلل ... قال الامام علامه الانام... محييبن محمد بن ابی الشکر المغربی الاندلسی ادام الله ايامه قد جمعت فی هذا الكتاب نبذاً من اقاويل الحكماء المتقدمین و لطائفا من فوائد المتأخرین و جعلته يحتوى على اربع مقالات و سمیت اولاهنه بالمدخل المفید و الثلثه (در چندین نسخه: و الثانيه) بغنية المستفيد فی الحکم علی المواليد الفصل الاول فی ذکر البروج و قسمتها و طبایعها.
آغاز2: دیباجه غنیة المستفید (یا مقاله 2 از کتاب اربع مقالات): الحمدلله رب العالمین ... قال سيدنا و مولانا محيى الدین محمد بن ابی الشكر المغربى الاندلسى قد ذكرت فيما تقدم من هذا الكتاب نبذاً مما يجب تقديمه من المعانى المدخليه الى معرفة التأثيرات النجوميه فى الاشخاص الانسانیه و الموالید الطبیعیه فاتبعته بذكر ما جمعته و انتخبته من الاحكام على المواليد و ... آراء الحكماء المتقدم و المتاخر و رتبت قضيه منها في موضوع يليق بها من هذا الكتاب ماخذها على طالبها من العلماء و الكتاب فما صح منها فللاوائل محمود و مالم يصح فعليهم مردود و رتبته على ثلث مقالات كل مقاله منها مشتمله على فصول مذكوره في ضمنها. المقاله الاولى من هذا الكتاب و هي عشر فصول الفصل الاول فی ذکر صورة الجنین و تدبیر الکواکب له من وقت سقوطه في الرحم الى وقت ولادته على مذهب
انجام اثر
« (پایان کتاب اربع مقالات و پایان کتاب غنية المستفيد): و في الثاني عشر يقل اعدائه و لايجهرون له بعداوة و يسلم من شرهم و فيما ذكرناه كفايه فنختم الكتاب بهذا الباب. [یادنامه طوسی 105 مدرس 133؛ مدرسی 79] »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
اربع مقالات = المدخل المفید و غنية المستفيد = غنية المواليد فى الحكم على المواليد (ترجمه)؛ سبزواری، ملا محسن (-13)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
حاج خلیفه تاریخ درگذشت مغربی را (در چند جای) 672 ق یاد کرده و اسماعیل پاشا نیز در «هدیه العارفین» (516: 2) و در «ایضاح المکنون» (354: 1) این خطا را تکرار میکند. از مؤلفات مغربی در «کشف الظنون» بسیار اندک یاد شده و اسماعیل پاشا نیز بهجای استدراک کار چلبی، تنها نام کتابهای «جامع» و «اختیارات» را (که چلبی خود آورده) تکرار میکند. زرکلی اشتباه هدیة العارفین را متذکر شده است.
یادنامه طوسی 105 مدرس 133
مدرسی 79
متن فنخا
● اربع مقالات = المدخل المفيد و غنية المستفيد = غنية المواليد في الحكم على المواليد / اختربینی / عربی
arba‘-u maqālāt = al-madxal-ul-mufīd wa ġunyat-ul-mustafīd = ġunyat-ul-mawālīd fī-l-ḥukm-i ‘ala-l-mawālīd
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
maqrebī, yaḥyā ebn-e mohammad ( - 1287)
افادات عبدالحسین حائری درباره این کتاب:
«این کتاب دارای چهار مقاله است و مؤلف مقاله نخست را از سه مقاله دیگر جدا کرده و آنرا «المدخل المفید» نام داده و مقاله 2-4 را (که گاه بهصورت پیوسته و غالباً بصورت جداگانه و با خطبه و دیباچه ویژه است) «غنیة المستفید فی الحکم علی الموالید» نام داده و در مقدمه (مقاله نخست) در این باره تصریح دارد. به دلیل همین تعدد اسامی، ضبط نام این تألیف مغربی در مصادر، دچار تشویش گردیده حتی در کتاب سارتون و بروکلمان. عنوان «اربع مقالات» در فهرستی که سارتون از مؤلفات مغربی آورده دیده نمیشود و تنها در آنجا «المدخل المفید فی حکم الموالید» (که ترکیبی است از نام خاص مقاله یکم و پارهای از نام سه مقاله دیگر) یاد شده است. بروکلمان در مجلد اول تاریخ ادبیات عرب، از کتابی بنام «المدخل» یاد میکند و نسخهای از آن را در «گوتا» ahtoG نشان میدهد و سپس (با شماره 3) از کتاب «اربع مقالات فی النجوم» نام میبرد (و نسخه آن که در مشهد و از کتابهای وقفی حاج عماد فهرسی است یاد میکند و نسخهای دیگر نشان نمیدهد). پیداست بروکلمان نیز به این نکته که «المدخل» خود جزئی از کتاب اربع مقالات است توجه ندارد. در ذیل یکم که فهرست کاملتری از مؤلفات مغربی به دست میدهد نیز از کتاب «اربع مقالات» یاد نمیکند و بهجای آن، از کتاب «المدخل المفید فی الحکم علی الموالید» (با شماره 1) و از کتاب «غنیة المستفید فی الحکم علی الموالید» (با شماره 21) یاد کرده و شماره های 210/1 و 210/2 مجلس را نشان داده است.
عباس عزاوی نیز از این دو جزء، مانند دو تألیف مستقل یاد میکند و از «اربع مقالات» سخن نیاورده است. برای نگارنده تا این زمان معلوم نیست مغربی خود برای اصل این کتاب 4 مقالهای خود (که اجزاء آن دو نام دارد) نامی گذارده باشد. در نسخه مشهد و در نسخه شماره 249 (شرقی) کتابخانه فلورانس (که خیر الدین زرکلی خود آن را دیده) نام کتاب، «اربع مقالات» یاد شده و دیباچه نسخه فلورانس ــ که زرکلی آن را نقل میکند مانند نسخههای مجلس ــ تصریح دارد به اینکه مقاله یکم کتاب اربع مقالات «المدخل المفید» نام دارد و سه مقاله دیگر «غنیة المستفید فی الحکم علی الموالید». در نسخههای مجلس نام اصلی کتاب اربع مقالات نیست و در پارهای از آنها نام آن را «کتاب النکات» نوشتهاند و برخی از این نوشتهها خط فرهاد میرزاست. ذکر این کتاب (مانند بیشتر مؤلفات مغربی) از کشف الظنون و ذیلهای آن فوت شده است. حاج خلیفه و اسماعیل پاشا بغدادی در ضبط تاریخ درگذشت او نیز دچار سهوی عجیب شده اند. [حاج خلیفه تاریخ درگذشت مغربی را (در چند جای) 672 ق یاد کرده و اسماعیل پاشا نیز در «هدیه العارفین» (516: 2) و در «ایضاح المکنون» (354: 1) این خطا را تکرار میکند. از مؤلفات مغربی در «کشف الظنون» بسیار اندک یاد شده و اسماعیل پاشا نیز بهجای استدراک کار چلبی، تنها نام کتابهای «جامع» و «اختیارات» را (که چلبی خود آورده) تکرار میکند. زرکلی اشتباه هدیة العارفین را متذکر شده است.]
«المدخل المفید» مقاله یکم از کتاب «اربع مقالات» (یا کتاب النکات) دارای 9 «فصل» است: 1. ذکر البروج و قسمتها و طبائعها و دلالتها علی الاشیاء؛ 2. القول علی مثلثات البروج و حدودها و ارباعها و انواع ذلک؛ 3. طبایع الکواکب و ما یدل علیه من الاشیاء و الاقالیم و البلدان؛ 4. ما یعرض للکواکب السبعه فی انفسها من الشمس و لبعضها عند بعض؛ 5. قوة الکواکب و ضعفها و ما یتعلق بها، در این فصل، فصلی است در سهام مستعمل در تحاویل سنین و جداولی برای نشان دادن سهام موالید، تحاویل و احداث جو و مسائل و نیز جداولی برای نشان دادن مواضع ثوابت متعلق به موالید رسم گردیده که در نسخه شماره 220/1 نیز مجلس هست. چند فصل در ادلاء امطار و اسعار هست که در نسخه 210 وجود ندارد؛ 6. معرفة التسییرات و الانتها آت العظمی و الوسطی و الصغری و صاحب الدور؛ 7. القول علی عدد القرانات الداله علی التغیرات و معرفة الانتها آت و الفردارات المتعلقة بسنی العالم. در این فصل از تاریخهای مختلف و قرانات مشهور و از طالع قران ولادت پیغمبر اسلام (ص) در عام الفیل (= 882 تاریخ اسکندر) سخن آورده میگوید: «طالع سال ولادت پیغمبر (ص) نزول شمس در اول حمل بود به افق مکه در برج میزان و (اندکی پیش از ولادت) بین زحل و مشتری در برج عقرب قران حاصل شد. و این مطابق زیج قانون ثاون اسکندری و مورد قبول راصدان همزان مأمون است اما نظر یعقوب بن اسحاق کندی آن است که طالع آن سال (882 رومی) برج جوز است نه برج میزان»، نکته قابل تأمل آن است که تمام فصل 7 عیناً در کتاب دیگر مغربی «تحاویل سنی العالم» که به نامهای «الجامع الصغیر» یا «کفایة القول علی تحاویل سنی العالم» یا «کتاب فی النجوم» نیز خوانده میشود آمده است؛ 8. فی ذکر مقدمة متعلق بالانواء و الاسعار و اول ذلک القول علی فتح الباب؛ 9. اختیارات. نخست مقدمات و سپس بهترتیب: اختیارات کلی و اختیارات جزئی (نظیر همین ترتیب در رساله اختیارات امام فخر رازی دیده میشود) و در آخر، فصلی خاص در اخیتارات پادشاهان شامل تعیین اوقات مناسب برای انواع بازیها (از جمله بازی توپ = اللعب بالاکر) حفریات، زراعات و متاجر و معالجات و جز اینها.
«غنیة المستفیذ فی الحکم علی الموالید» (یا مقاله 2-4 از کتاب الاربع مقالات) دارای سه «مقاله» است و در بیشتر نسخهها دارای خطبه و دیباچه جداگانه است. مقاله نخستین از غنیه (یا مقاله 2 از اربع مقالات) دارای ده «فصل» است بدین ترتیب: 1. صورت الجنین و تدبیر الکواکب له من وقت سقوطه فی الرحم الی وقت الولادة؛ 2. القول علی النمودارات التی وضعها الاوائل لمعرفة استخراج طوالع الموالید اذالم یعرف اوقاتها بالرصد؛ 3. القول علی تربیة المولود و عدم تربیته؛ 4. القول علی الکدخدا و الهیلاج؛ 5. ذکر عطیة الکدخدا من سنی العمر للمولود؛ 6. القول علی بعض القواطع للهیلاج و هی الزحل و المریخ؛ 7. کیفیة تسییر الادلاء؛ 8. دلالات الکواکب و البروج علی المولود؛ 10. القول علی الاخلاق النفسانیه و ینقسم الی عقلی و خلقی.
مقاله دوم از غنیه (یا مقاله سوم از کتاب اربع مقالات) دارای یازده «فصل» است بدین شرح: 1. ذکر دلالات الکواکب فی البروج اذ اكان لها ولاية على المولد (دارای دو نوع)؛ 2. دلالات الکواکب بعضها فی حدود بعض؛ 3. دلالات الکواکب اذا كانت فی مثلثاتها و اتصلت بکوكب آخر؛ 4. دلالات ... فی اشرافها و هبوطها و و بالها و قربها علی الاجمال؛ 5. الاحکام الدستوریة و اتصال الميمنة و ارباب الساعات؛ 6. دلالات اثنی عشریات الکواکب؛ 7. بعض دلالات الکواکب اذا كانت فی ابار البروج؛ 8. الثوابت اذا كانت فى حقيقة مراکز الاوتاد اوع احدى السيارات؛ 9. دلالت بعض الکواکب بحسب اتصال بعضها ببعض؛ 10. موالید الملوک و السعداء؛ 11. بعض الدلالات التي يعرف مرتبة المولود الى ما هو اعلى منها و يحطها الى ما هو اسفل او يبقيه على ما هو عليه من الشفاوة. مقاله 3 کتاب غنیه (یا مقاله 4 از اربع مقالات): در دلالات بیوت اثنی عشر است در 12 «فصل» (فصل اول در دلات بیت اول و همینگونه تا بیت 12 در باب 12).
آغاز1: مقاله یکم (= المدخل المفید): احمده مادر شارق ولاح بارق حمداً يقوم بتلافی ما اسلفت من الزلل ... قال الامام علامه الانام... محييبن محمد بن ابی الشکر المغربی الاندلسی ادام الله ايامه قد جمعت فی هذا الكتاب نبذاً من اقاويل الحكماء المتقدمین و لطائفا من فوائد المتأخرین و جعلته يحتوى على اربع مقالات و سمیت اولاهنه بالمدخل المفید و الثلثه (در چندین نسخه: و الثانيه) بغنية المستفيد فی الحکم علی المواليد الفصل الاول فی ذکر البروج و قسمتها و طبایعها.
آغاز2: دیباجه غنیة المستفید (یا مقاله 2 از کتاب اربع مقالات): الحمدلله رب العالمین ... قال سيدنا و مولانا محيى الدین محمد بن ابی الشكر المغربى الاندلسى قد ذكرت فيما تقدم من هذا الكتاب نبذاً مما يجب تقديمه من المعانى المدخليه الى معرفة التأثيرات النجوميه فى الاشخاص الانسانیه و الموالید الطبیعیه فاتبعته بذكر ما جمعته و انتخبته من الاحكام على المواليد و ... آراء الحكماء المتقدم و المتاخر و رتبت قضيه منها في موضوع يليق بها من هذا الكتاب ماخذها على طالبها من العلماء و الكتاب فما صح منها فللاوائل محمود و مالم يصح فعليهم مردود و رتبته على ثلث مقالات كل مقاله منها مشتمله على فصول مذكوره في ضمنها. المقاله الاولى من هذا الكتاب و هي عشر فصول الفصل الاول فی ذکر صورة الجنین و تدبیر الکواکب له من وقت سقوطه في الرحم الى وقت ولادته على مذهب
انجام: (پایان کتاب اربع مقالات و پایان کتاب غنية المستفيد): و في الثاني عشر يقل اعدائه و لايجهرون له بعداوة و يسلم من شرهم و فيما ذكرناه كفايه فنختم الكتاب بهذا الباب. [یادنامه طوسی 105 مدرس 133؛ مدرسی 79]
شرح و حواشی:
1- اربع مقالات = المدخل المفید و غنية المستفيد = غنية المواليد فى الحكم على المواليد (ترجمه)؛ سبزواری، ملا محسن (-13)
نسخههای خطی این اثر
28 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
2440/2 | عبدالرزاق بن محمد ملقب به معین منجم کاشی | میانه ذیقعده 834ق | نستعلیق | 195 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
12261/3 | بیکاتب | 3 شعبان 1014ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دائرة المعارف
تهران
|
2037/1-عکسی | بیکاتب | شعبان 1014ق | نسخ | 206 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
12106/1 | علیجان بن حیدرعلی هروی | محرم 1031ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
83 | بیکاتب | 25 شعبان 1053ق | نستعلیق | 154 | شناسنامه ← |
| 6 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
151/1 | بیکاتب | جمادی الاول 1055ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
490/1 | بیکاتب | 1113ق | - | 167 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
ض 5621 | محسن قزوینی | 1123ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
6521/1 | محمد محسن بن محمد کریم قزوینی | 1123ق | نسخ | 227 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
6351 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 763 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
28787 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
6465 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 208 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
6374 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 192 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
6351/1 | بیکاتب | قرن 13 | - | 147 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
6373/1 | بیکاتب | 1215ق | - | 65 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملک
تهران
|
3088 | محمد حسین منجم تفرشی | شوال 1219ق | نستعلیق، شکسته | 217 | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
6396 | ابوالقاسم مشهدی رضوی (پسر محمد شریف ازغدی) | 1231ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
ملک
تهران
|
3150 | علی محمد نوری یوشی | 19 جمادی الثانی 1269ق | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرعشی
قم
|
4323/2 | محمد مهدی بن حاج ملا غلام حسین منجم باشی | 1280ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 20 |
سپهسالار
تهران
|
ندارد | علی نقی بن محمد کاظم جاجری | 1286ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 21 |
ملک
تهران
|
3271/2 | هاشم منجم باشی | محرم 1306ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 22 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
11364/3الف | بیکاتب | رجب 1311ق | - | - | شناسنامه ← |
| 23 |
دانشگاه
تهران
|
2440/1 | عبدالرزاق بن محمد ملقب به معین کاشی | بیتاریخ | نستعلیق | 64 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
28152 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
210 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 309 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
210/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
210/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مجلس
تهران
|
211 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 165 | شناسنامه ← |