شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح الکافی
š.-u kāfī
پیوند کوتاه:
/w/40994
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40994
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
1044 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 470
تا 479
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
شرح حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
شرح اصول الکافی
(š.-u uṣūl-id kāfī)
محل تألیف:
شیراز
اثر مرتبط / وابسته به:
الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز اثر
« الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ... »
انجام اثر
« و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 99/13
ریحانة الأدب 419/3 و 417/3
کشف الحجب 347
هدیة العارفین 279/2
کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339
دنا 974/6- 978 (110 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح الکافی = شرح اصول الکافی / شرح حدیث / عربی
š.-u kāfī = š.-u uṣūl-id kāfī
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
وابسته به: الکافی کلینی، محمد بن یعقوب (-329ق)
تاریخ تألیف: 1044ق؛ محل تألیف: شیراز
شرح مفصل و مشهوری است بر اصول کافی ثقة الاسلام کلینی. شارح کتاب عقل و علم، توحید و حجت از اصول کافی را به صورت تفصیلی شرح کرده و در آن نکات حکمی و لطائف عرفانی و جهات رجالی پیرامون سند روایات را مطرح کرده است. شیوه کار شارح چنین است که ابتدا تمام احادیث را با سلسله سند ذکر کرده و سپس در ذیل هر حدیثی، چگونگی آن روایت را بیان داشته، آنگاه به توضیح و تقریر آن پرداخته با بیانات فلسفی و لطایف عرفانی. این شرح در سه جزء برگزار شده و هر جزء با خطبه غرائی آغاز شده است.
آغاز: الحمدلله الذی جل عن مطارح أضواء الفکر و ارتفع عن مواقع أنوار النظر کماله عجزت المدارک و العقول عن کنه کمال حکمته ...
کتاب التوحید: سبحانک اللهم و بحمدک توحدت فی ذاتک فحسر عن إدراکک إنسان کل عارف و تفردت فی صفاتک ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء ... و بعد فلما کان المقصود الأول من بعثة الأنبیاء و الرسل بالکتب الإلهیة و النوامیس الشرعیة
انجام: و فی حدیث غسل الجمعة انه سنة واجبة تم کتاب العقل ... و صلوات لاتعد و لاتحصی.
چاپ: مشار عربی؛ ص541؛ تهران، 1282، سنگی؛ تهران، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، مکتبه محمودی، 1391ق، 661ص؛ تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، تحقیق محمد خواجوی، 1368ش - 1381ش
[الذریعة 99/13؛ ریحانة الأدب 419/3 و 417/3؛ کشف الحجب 347؛ هدیة العارفین 279/2؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا 871-96و339؛ دنا 974/6- 978 (110 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة شرح الکافی؛ نوری، علی بن جمشید (-1246)
2- حاشیة شرح الکافی؛ مقدس شیروانی، عبد العزیز بن احمد (-13)
نسخههای خطی این اثر
117 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
رضوی
مشهد
|
36987 | محمد بن صفر علی بهمن آبادی | 23 ذیحجه 1275ق | نستعلیق | 160 | شناسنامه ← |
| 92 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
305 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 93 |
ملک
تهران
|
2743 | احمد بن محمد جعفر ساغر | 1 رجب 1277ق | نسخ | 334 | شناسنامه ← |
| 94 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
155 | میرزا حسین بن احمد گرجی فریدنی | 1281ق | نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 95 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
306 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 96 |
سپهسالار
تهران
|
5484 | بیکاتب | 1293ق | نسخ | 335 | شناسنامه ← |
| 97 |
مجلس
تهران
|
4806 | محمد تقی منشی تویسرکانی | 1320ق، برای وثوق الدوله استنساخ شده | نستعلیق | 445 | شناسنامه ← |
| 98 |
ملک
تهران
|
1878 | محمد باقر رضوی | پایان شعبان 1335ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 99 |
گلپایگانی
قم
|
1707-10/17 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 202 | شناسنامه ← |
| 100 |
خاتم الانبیاء
بابل
|
304 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 222 | شناسنامه ← |
| 101 |
رضوی
مشهد
|
6817 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 517 | شناسنامه ← |
| 102 |
مرعشی
قم
|
12189 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 264 | شناسنامه ← |
| 103 |
مجلس
تهران
|
1263 | عبدالرسول بن شیخ عبدالقادر لاهوری جنابی | بیتاریخ | - | 386 | شناسنامه ← |
| 104 |
مجلس
تهران
|
1264 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 220 | شناسنامه ← |
| 105 |
وزیری
یزد
|
2876/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 13 | شناسنامه ← |
| 106 |
ملی
تهران
|
2479 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 234 | شناسنامه ← |
| 107 |
ملی
تهران
|
3128 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 108 |
مدرسه غرب
همدان
|
323 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 109 |
مدرسه غرب
همدان
|
552 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 110 |
دائرة المعارف
تهران
|
537/1/1 | بیکاتب | بیتاریخ | تحریری، بیکا، بیتا | 50 | شناسنامه ← |
| 111 |
مجلس
تهران
|
7206/9 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 9 | شناسنامه ← |
| 112 |
مجلس
تهران
|
7616 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 262 | شناسنامه ← |
| 113 |
مجلس
تهران
|
7412 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 114 |
دانشگاه
تهران
|
5902/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 115 |
ملی
تهران
|
25082 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 116 |
تویسرکانی
اصفهان
|
5/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 117 |
تویسرکانی
اصفهان
|
3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 813 | شناسنامه ← |