نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح قصیده یائیه میر فندرسکی

š.-e qasīde-ye yāʼīyya-ye mīr fendereskī
52 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40944
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40944
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 428 تا 431
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
اثر مرتبط / وابسته به: قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مختصری است بر قصیده یائیه حکیم ابوالقاسم میر فندرسکی، به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». در این شرح 31 بیت از قصیده مزبور نقل و شرح گردیده. اول بیتی را می‌آورد و شرح می‌کند و سپس به شرح بیت بعدی می‌پردازد.
آغاز اثر
« ای آنکه جز تو نیست در هر دو جهان ×× برتر ز خیالی و مبرا ز گمان / هرچند که عین هر نشانی، لیکن ×× این است نشانت که تو را نیست نشان ... یا من تنزه ذاته بذاته عن مجانسة مخلوقاته و یا من خصت الوحدانية بذاته ... اما بعد يقول الفقير الى رحمة رب العالى محمد صالح الخلخالى هذا فقرات منى على قصيدة المشهورة المعروفة ... قال الناظم رحمة الله عليه: چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی ... »
انجام اثر
« کاش دانایان پیشین می‌بگفتندی تمام ×× تا خلاف ناتمامان از میان بر خاستی. که: و يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة بعد از آن راهی باین معانی به توفیق الله تعالی می‌تواند راه یافت و السلام على من اتبع الهدى. »
سوابق و چاپ‌های اثر
شرح خلخالی بارها چاپ شده از جمله همراه با تحفة المراد به چاپ رسیده؛ همچنین در میراث اسلامی ایران، دفتر چهارم، به کوشش علی اکبر خان محمدی، ص 238- 262 چاپ شده
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 956/6-958 (44 نسخه) الذریعه 15/14 و 250/15 نسخه‌های منزوی 1245/2 راهنمای پژوهش درباره میرفندرسکی 110-121 فهرستواره منزوی 208/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح قصیده یائیه میر فندرسکی / عرفان و تصوف / فارسی š.-e qasīde-ye yāʼīyya-ye mīr fendereskī خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید، 1095 - 1175 قمری xalxālī, mohammad sāleh ebn-e mohammad saʻīd (1684 - 1762) وابسته به: قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050) شرح مختصری است بر قصیده یائیه حکیم ابوالقاسم میر فندرسکی، به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». در این شرح 31 بیت از قصیده مزبور نقل و شرح گردیده. اول بیتی را می‌آورد و شرح می‌کند و سپس به شرح بیت بعدی می‌پردازد. آغاز: ای آنکه جز تو نیست در هر دو جهان ×× برتر ز خیالی و مبرا ز گمان / هرچند که عین هر نشانی، لیکن ×× این است نشانت که تو را نیست نشان ... یا من تنزه ذاته بذاته عن مجانسة مخلوقاته و یا من خصت الوحدانية بذاته ... اما بعد يقول الفقير الى رحمة رب العالى محمد صالح الخلخالى هذا فقرات منى على قصيدة المشهورة المعروفة ... قال الناظم رحمة الله عليه: چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی ... انجام: کاش دانایان پیشین می‌بگفتندی تمام ×× تا خلاف ناتمامان از میان بر خاستی. که: و يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة بعد از آن راهی باین معانی به توفیق الله تعالی می‌تواند راه یافت و السلام على من اتبع الهدى. چاپ: شرح خلخالی بارها چاپ شده از جمله همراه با تحفة المراد به چاپ رسیده؛ همچنین در میراث اسلامی ایران، دفتر چهارم، به کوشش علی اکبر خان محمدی، ص 238- 262 چاپ شده [دنا 956/6-958 (44 نسخه)؛ الذریعه 15/14 و 250/15؛ نسخه‌های منزوی 1245/2؛ راهنمای پژوهش درباره میرفندرسکی 110-121؛ فهرستواره منزوی 208/6]

نسخه‌های خطی این اثر

52 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
ملک
تهران
5858/3 بی‌کاتب 1235ق نسخ 1 شناسنامه ←
32
ملی
تهران
2697/13 قربانعلی نیشابوری 1230ق نستعلیق، نسخ 24 شناسنامه ←
33
گلپایگانی
قم
1677-9/227 بی‌کاتب 1227ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
15709 بی‌کاتب ربیع الاول 1225ق نستعلیق 24 شناسنامه ←
35
ملی
تهران
4906 بی‌کاتب 1222ق نستعلیق 35 شناسنامه ←
36
تربیت
تبریز
45ض/4 بی‌کاتب 1220ق - 24 شناسنامه ←
37
دارالحدیث
قم
378 بی‌کاتب قرن 13 تحریری، بی‌کا 11 شناسنامه ←
38
مجلس
تهران
5500/3 بی‌کاتب قرن 13 - 3 شناسنامه ←
39
مجلس
تهران
9199/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 23 شناسنامه ←
40
مجلس
تهران
512/4-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 - 16 شناسنامه ←
41
گوهرشاد
مشهد
883/6 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
42
گلپایگانی
قم
7882/1-39/262 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 9 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
6329 بی‌کاتب اواخر قرن 13 نستعلیق 24 شناسنامه ←
44
مرکز احیاء
قم
3445/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 16 شناسنامه ←
45
رضوی
مشهد
11911/2 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
46
مرکز احیاء
قم
2338/10 نامشخص - - - شناسنامه ←
47
مجلس
تهران
1866/12 بی‌کاتب قرن 13 شکسته 28 شناسنامه ←
48
ملک
تهران
1687/10 محمد اسماعیل بن علی اصغر موسوی هزارجریبی 1198ق نستعلیق - شناسنامه ←
49
مجلس
تهران
5372/3 بی‌کاتب 1194ق شکسته نستعلیق 28 شناسنامه ←
50
مرکز احیاء
قم
1247 بی‌کاتب 1190ق نستعلیق، نسخ 18 شناسنامه ←
51
دانشگاه
تهران
5736 بی‌کاتب 25 ربیع الثانی 1121ق نسخ 18 شناسنامه ←
52
ملی
تهران
2926/2 بی‌کاتب محتملاً قرن 10 - 12 شناسنامه ←