نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح قصیده یائیه میر فندرسکی

š.-e qasīde-ye yāʼīyya-ye mīr fendereskī
52 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40944
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40944
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 428 تا 431
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
اثر مرتبط / وابسته به: قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مختصری است بر قصیده یائیه حکیم ابوالقاسم میر فندرسکی، به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». در این شرح 31 بیت از قصیده مزبور نقل و شرح گردیده. اول بیتی را می‌آورد و شرح می‌کند و سپس به شرح بیت بعدی می‌پردازد.
آغاز اثر
« ای آنکه جز تو نیست در هر دو جهان ×× برتر ز خیالی و مبرا ز گمان / هرچند که عین هر نشانی، لیکن ×× این است نشانت که تو را نیست نشان ... یا من تنزه ذاته بذاته عن مجانسة مخلوقاته و یا من خصت الوحدانية بذاته ... اما بعد يقول الفقير الى رحمة رب العالى محمد صالح الخلخالى هذا فقرات منى على قصيدة المشهورة المعروفة ... قال الناظم رحمة الله عليه: چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی ... »
انجام اثر
« کاش دانایان پیشین می‌بگفتندی تمام ×× تا خلاف ناتمامان از میان بر خاستی. که: و يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة بعد از آن راهی باین معانی به توفیق الله تعالی می‌تواند راه یافت و السلام على من اتبع الهدى. »
سوابق و چاپ‌های اثر
شرح خلخالی بارها چاپ شده از جمله همراه با تحفة المراد به چاپ رسیده؛ همچنین در میراث اسلامی ایران، دفتر چهارم، به کوشش علی اکبر خان محمدی، ص 238- 262 چاپ شده
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 956/6-958 (44 نسخه) الذریعه 15/14 و 250/15 نسخه‌های منزوی 1245/2 راهنمای پژوهش درباره میرفندرسکی 110-121 فهرستواره منزوی 208/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح قصیده یائیه میر فندرسکی / عرفان و تصوف / فارسی š.-e qasīde-ye yāʼīyya-ye mīr fendereskī خلخالی، محمد صالح بن محمد سعید، 1095 - 1175 قمری xalxālī, mohammad sāleh ebn-e mohammad saʻīd (1684 - 1762) وابسته به: قصیده یائیه؛ میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ (-1050) شرح مختصری است بر قصیده یائیه حکیم ابوالقاسم میر فندرسکی، به مطلع: «چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». در این شرح 31 بیت از قصیده مزبور نقل و شرح گردیده. اول بیتی را می‌آورد و شرح می‌کند و سپس به شرح بیت بعدی می‌پردازد. آغاز: ای آنکه جز تو نیست در هر دو جهان ×× برتر ز خیالی و مبرا ز گمان / هرچند که عین هر نشانی، لیکن ×× این است نشانت که تو را نیست نشان ... یا من تنزه ذاته بذاته عن مجانسة مخلوقاته و یا من خصت الوحدانية بذاته ... اما بعد يقول الفقير الى رحمة رب العالى محمد صالح الخلخالى هذا فقرات منى على قصيدة المشهورة المعروفة ... قال الناظم رحمة الله عليه: چرخ با این اختران نغز و خوش و زیباستی ×× صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی ... انجام: کاش دانایان پیشین می‌بگفتندی تمام ×× تا خلاف ناتمامان از میان بر خاستی. که: و يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة بعد از آن راهی باین معانی به توفیق الله تعالی می‌تواند راه یافت و السلام على من اتبع الهدى. چاپ: شرح خلخالی بارها چاپ شده از جمله همراه با تحفة المراد به چاپ رسیده؛ همچنین در میراث اسلامی ایران، دفتر چهارم، به کوشش علی اکبر خان محمدی، ص 238- 262 چاپ شده [دنا 956/6-958 (44 نسخه)؛ الذریعه 15/14 و 250/15؛ نسخه‌های منزوی 1245/2؛ راهنمای پژوهش درباره میرفندرسکی 110-121؛ فهرستواره منزوی 208/6]

نسخه‌های خطی این اثر

52 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
18100 ض بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
2
حججی
نجف آباد
23/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 7 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
2871/3 محمد محسن بن آقا میرزا محمد حسین پسر میرزا عبدالغنی طبیب کرمانی 1245ق نستعلیق 19 شناسنامه ←
4
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
1675/10الف بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
5
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
598/1م بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
6
ملک
تهران
777/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
6193/14 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←
8
وزیری
یزد
899/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
9
وزیری
یزد
819/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 17 شناسنامه ←
10
معصومیه
قم
515/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 33 شناسنامه ←
11
طبسی
قم
667/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 10 شناسنامه ←
12
مسجد اعظم
قم
1029/1 عباسعلی بن زین العابدین آملی بی‌تاریخ نستعلیق 16 شناسنامه ←
13
سپهسالار
تهران
6522/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 9 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
15059 عبدالحمید تولمی 1331ق نستعلیق 18 شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
1/1587-ف بی‌کاتب 14 شوال 1308ق - - شناسنامه ←
16
سپهسالار
تهران
7535/3 محمد علی کرمانشاهی 1304ق نستعلیق 30 شناسنامه ←
17
برنا، قاسم
همدان
39/4 بی‌کاتب قرن 14 - - شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
11705 بی‌کاتب قرن 14 نستعلیق، شکسته 31 شناسنامه ←
19
شاهچراغ
شیراز
628 هادی قاری امامزاده ابن ملامحمد 1297ق نسخ 78 شناسنامه ←
20
حقوق
تهران
30/1 - د محمد بن محمد باقر کاشانی سه‌شنبه 14 ربیع الثانی 1293ق نستعلیق 26 شناسنامه ←
21
گلپایگانی
قم
5108/3-25/198 بی‌کاتب شوال 1279ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
2909/2 بی‌کاتب 1262ق نستعلیق 24 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
6330 علی اکبر بن محمد کریم سالیانی 15 رجب 1258ق نستعلیق، نسخ 16 شناسنامه ←
24
مرعشی
قم
4660/6 عبده الحمید بن محمد رضا یزدی 1257ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
16415/2 بی‌کاتب 1250ق شکسته نستعلیق 35 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
16611/1 علی محمد بن محمد شاهزلی قاینی خراسانی 1245-1246ق نستعلیق، نسخ 52 شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
1/16 خوئی محد حسن 1244ق شکسته نستعلیق 39 شناسنامه ←
28
رضوی
مشهد
11134/4 بی‌کاتب 1241ق نستعلیق - شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
12892/4 بی‌کاتب شعبان 1241ق - - شناسنامه ←
30
دیانی
بیرجند
108/9 حسین بن سید علی خوسفی قائنی خراسانی 1235ق نسخ 16 شناسنامه ←