شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعة الایام
al-arba‘at-ol-ayyām
14
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4094
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4094
پدیدآور / مؤلف:
میرداماد، محمد باقر بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 860
تا 862
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
دعا
عناوین دیگر و همتراز:
الأيام الأربعة
(al-’ayyām-ol-’arba‘a)
اهدا / به درخواست:
«نواب سپهر رکاب همایونی» که گفته شده شاه صفی صفوی (1038-1052ق) است.
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در تعیین روزهای «دحو الارض، یوم الغدیر و عید مولود و عید مبعث پیامبر» که به گفته مؤلف «آن روزها را در اصطلاح شرع شریف ایام اربعه گویند» و وظایف و عباداتی که انجام دادن آنها در این چهار روز و شبها که «آن شبها را لیالی اربع مینامند» در روایات توصیه شده همچون: دعای ختم قرآن و خواص حروف و روش استخاره؛ تفصیل آداب و دستور و خواص دعاء سیفی (حرزیمانی)؛ طریق ختم هفته؛ و فالنامه و آداب دعاء علوی مصری؛ دعاء صباح؛ دعاءتوسل؛ دوازده امام خواجه نصیر؛ دعاء احتجاب؛ دعاءحزب البحر؛ دعاء طائر رومی؛ دعاء عدیله؛ دعاءعکاشه؛ زیارت عاشوراء و برخی از زیارات مخصوصه سید الشهداء و برخی از ادعیه ماه رمضان و ادعیه السر. در ضمن این ادعیه جمله مناجات و ختومات و تعویذات است. وی تفصیل برخی مطالب را به کتابهای دیگرش از «تقدیسات» و «تقویم الایمان» ارجاع داده است. میرداماد این کتاب را در دوران شاه صفی 36 سال پس از تألیف کتاب «صراط مستقیم» و به حکم شاه و بانو تألیف کرده و در دیباجه کتاب از شاه صفی شاه عباس صفوی یاد و خاطره تاریخی از روزگار شاه عباس اشارت میکند.
آغاز اثر
« بسمله، الحمدلله رب العالمین، حق حمده و ازاء مجده ... اما بعد، داعی دولت قاهره ابدیه صفویه ... میگوید: چند فصل حسب الحکم نواب سپهر رکاب همایون. »
انجام اثر
« امیر تیمور گفت: نفس تو اگر کشتنی نبود تو چرا کشتی او را و اگر کشتنی بود پس چرا عزای او را داری، امیر سید علی ملزم شد. »
سوابق و چاپهای اثر
به کوشش رضا استادی، میراث اسلامی ایران، دفتر دوم، ص 637-686
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ریحانه الادب 119/4
فهرستواره منزوی 315/6 (5 نسخه)
متن فنخا
● الاربعة الایام = الأيام الأربعة / دعا / فارسی
al-arba‘at-ol-ayyām = al-’ayyām-ol-’arba‘a
میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041 ؟ قمری
mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad ( - 1632)
به دستور: «نواب سپهر رکاب همایونی» که گفته شده شاه صفی صفوی (1038-1052ق) است.
در تعیین روزهای «دحو الارض، یوم الغدیر و عید مولود و عید مبعث پیامبر» که به گفته مؤلف «آن روزها را در اصطلاح شرع شریف ایام اربعه گویند» و وظایف و عباداتی که انجام دادن آنها در این چهار روز و شبها که «آن شبها را لیالی اربع مینامند» در روایات توصیه شده همچون: دعای ختم قرآن و خواص حروف و روش استخاره؛ تفصیل آداب و دستور و خواص دعاء سیفی (حرزیمانی)؛ طریق ختم هفته؛ و فالنامه و آداب دعاء علوی مصری؛ دعاء صباح؛ دعاءتوسل؛ دوازده امام خواجه نصیر؛ دعاء احتجاب؛ دعاءحزب البحر؛ دعاء طائر رومی؛ دعاء عدیله؛ دعاءعکاشه؛ زیارت عاشوراء و برخی از زیارات مخصوصه سید الشهداء و برخی از ادعیه ماه رمضان و ادعیه السر. در ضمن این ادعیه جمله مناجات و ختومات و تعویذات است. وی تفصیل برخی مطالب را به کتابهای دیگرش از «تقدیسات» و «تقویم الایمان» ارجاع داده است. میرداماد این کتاب را در دوران شاه صفی 36 سال پس از تألیف کتاب «صراط مستقیم» و به حکم شاه و بانو تألیف کرده و در دیباجه کتاب از شاه صفی شاه عباس صفوی یاد و خاطره تاریخی از روزگار شاه عباس اشارت میکند.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین، حق حمده و ازاء مجده ... اما بعد، داعی دولت قاهره ابدیه صفویه ... میگوید: چند فصل حسب الحکم نواب سپهر رکاب همایون.
انجام: امیر تیمور گفت: نفس تو اگر کشتنی نبود تو چرا کشتی او را و اگر کشتنی بود پس چرا عزای او را داری، امیر سید علی ملزم شد.
چاپ: به کوشش رضا استادی، میراث اسلامی ایران، دفتر دوم، ص 637-686
[ریحانه الادب 119/4؛ فهرستواره منزوی 315/6 (5 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
14 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
14733 | بیکاتب | نیمه نخست قرن 11 | نسخ | 221 | شناسنامه ← |
| 2 |
الهیات
تهران
|
207 | عبدالله بن محمد علی | جمعه 21 ذیقعده 1091ق | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
3444-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
3941/2 | بیکاتب | قرن 12 | - | 75 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
10873/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 6 |
دانشگاه
تهران
|
5683/2-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
2299 | عبدالعظیم بن عبدالکافی مشهدی | 1267ق | نسخ | 275 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
10800/1 | سیف الدین بن شمس الدین بن محیی الدین سلام الله بن عبدالفتاح موسوی مراغی | 4 جمادی الاول 1313ق، بهدستور حاج میرزا اسحاق آقا | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 9 |
میبدی
مشهد
|
71 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
12359/7 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 29 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
4745/2 | محسن بن شربف رشتی | بیتاریخ | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
8663 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
2711 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 14 |
قاضی طباطبائی
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |