نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح قصیده نونیه

š.-e qasīda-ye nūnīyya
/w/40929
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40929
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 20، ص 424 تا 425
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: ادبیات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح قصیده بال مرصع (š.-e qasīda-ye bāl-e morassa‘)
اثر مرتبط / وابسته به: قصیده نونیه = قصیده بال مرصع؛ فاخر رازی، ابوالمفاخر (-6)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

سجستانی، محمود sajestānī, mahmūd در آن از صاحب انس العاشقین، میرزا احمد نواب، شیخ حسن اردبیلی، محمد باقر سمرقندی و شیخ بهائی یاد کرده است. در این گزارش تنها 8 بیت شرح شده است.
آغاز اثر
« بسمله. بهترین گوهری که جوهریان نظم در سلک تحریر کشند و خوشترین جواهری که صیرفیان سخن بر طبق عرض نهند حمد واجب الوجودی است که نحاس وجود انسانی را از کیمیای حیات مذهب کرده و سایه آفتاب عالم تاب عقول را بر رئوس نفوس گسترده و سروقدان بنی آدم را در باغ هستی علم سان افراخته و طوطی ناطقه جهانی را در گلشن آفرینش از شکر زندگانی گویا ساخته و بعد ... بر ضمیر منیر عارفان محفل فصاحت گستری و بر خاطر عاطر روشن دلان انجمن بلاغت پروری پوشیده نماناد که روح افزا محبوبی که سرحوران خلد در پیش و سینه صافی ضمیران از خجلت سواد خالش ریش باشد سخن و کتابست سوادش را اگر ملایک بر بیضا دیده نهند رواست و بیاضش را اگر کروبیان در سواد دیده جای دهند سزاست خصوصاً نتایج طبع افضل الشعراء ما سلف مولانا ابوالمفاخر الحق هر تپش آفتاب مهر و محبت را مطلع و هر مطلعش انقطاع سلاسل در دو محنت را مقطع مقطع هر صفحه بیاضش چون دل ارباب وفا مهر انگیز و بیاض هر صفحه‌اش چون قلوب اهل صفا محبت آمیز خصوصاً قصیده ای چند که بظاهر معنی در مدح ائمه علیهم السلم در سلک نظم کشیده‌اند از ان جمله قصیده ایست که مذکور میشود بعد ازین که از هر بیتش یک خزینه علم پدید می‌آید نخست در نجوم و ثانی در کیمیا و ثالث در علم قاف و همچنین تا آخر از هر فردش علمی مفهوم میشود و با این همه معنی چون جمع می‌شود اولا الی آخره در کیمیا و اکسیر ساختن است و بسیاری را بهره ازین قصیده نیست و نبود. لهذا این بی بضاعت المدعو بمحمود سجستانی عنان بیان را به جانب توضیح بعضی انعطاف داد. من الله اعانته. بیت: بال مرصع بسوخت مرغ ملمع بدن ×× اشک زلیخا بریخت یوسف گل پیرهن. مصرع نخست از مرغ ملمع بدن فلک را خواسته است ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
این گزارش با پیش گفتاری از اصغر ارادتی در میراث اسلامی ایران 9، ص509-521، 1377ش چاپ شده است
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 573/7

متن فنخا

● شرح قصیده نونیه = شرح قصیده بال مرصع / ادبیات / فارسی š.-e qasīda-ye nūnīyya = š.-e qasīda-ye bāl-e morassa‘ سجستانی، محمود sajestānī, mahmūd وابسته به: قصیده نونیه = قصیده بال مرصع؛ فاخر رازی، ابوالمفاخر (-6) در آن از صاحب انس العاشقین، میرزا احمد نواب، شیخ حسن اردبیلی، محمد باقر سمرقندی و شیخ بهائی یاد کرده است. در این گزارش تنها 8 بیت شرح شده است. آغاز: بسمله. بهترین گوهری که جوهریان نظم در سلک تحریر کشند و خوشترین جواهری که صیرفیان سخن بر طبق عرض نهند حمد واجب الوجودی است که نحاس وجود انسانی را از کیمیای حیات مذهب کرده و سایه آفتاب عالم تاب عقول را بر رئوس نفوس گسترده و سروقدان بنی آدم را در باغ هستی علم سان افراخته و طوطی ناطقه جهانی را در گلشن آفرینش از شکر زندگانی گویا ساخته و بعد ... بر ضمیر منیر عارفان محفل فصاحت گستری و بر خاطر عاطر روشن دلان انجمن بلاغت پروری پوشیده نماناد که روح افزا محبوبی که سرحوران خلد در پیش و سینه صافی ضمیران از خجلت سواد خالش ریش باشد سخن و کتابست سوادش را اگر ملایک بر بیضا دیده نهند رواست و بیاضش را اگر کروبیان در سواد دیده جای دهند سزاست خصوصاً نتایج طبع افضل الشعراء ما سلف مولانا ابوالمفاخر الحق هر تپش آفتاب مهر و محبت را مطلع و هر مطلعش انقطاع سلاسل در دو محنت را مقطع مقطع هر صفحه بیاضش چون دل ارباب وفا مهر انگیز و بیاض هر صفحه‌اش چون قلوب اهل صفا محبت آمیز خصوصاً قصیده ای چند که بظاهر معنی در مدح ائمه علیهم السلم در سلک نظم کشیده‌اند از ان جمله قصیده ایست که مذکور میشود بعد ازین که از هر بیتش یک خزینه علم پدید می‌آید نخست در نجوم و ثانی در کیمیا و ثالث در علم قاف و همچنین تا آخر از هر فردش علمی مفهوم میشود و با این همه معنی چون جمع می‌شود اولا الی آخره در کیمیا و اکسیر ساختن است و بسیاری را بهره ازین قصیده نیست و نبود. لهذا این بی بضاعت المدعو بمحمود سجستانی عنان بیان را به جانب توضیح بعضی انعطاف داد. من الله اعانته. بیت: بال مرصع بسوخت مرغ ملمع بدن ×× اشک زلیخا بریخت یوسف گل پیرهن. مصرع نخست از مرغ ملمع بدن فلک را خواسته است ... چاپ: این گزارش با پیش گفتاری از اصغر ارادتی در میراث اسلامی ایران 9، ص509-521، 1377ش چاپ شده است [فهرستواره منزوی 573/7]

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
9596/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←