شرح قصيدة عجب ذوالنون مصری

● شرح قصيدة عجب ذوالنون مصری / كيميا / عربی š.-u qaṣīdat-i ‘ajb-i ḏu-n-nūn-i miṣrī عبیدالله بن بختیشوع، - 451 قمری ‘obeyd-ol-lāh ebn-e boxtīšū‘ (- 1060) وابسته به: الكيمياء (منظوم)؛ ذوالنون مصری، ثوبان بن ابراهیم (245-180) قصیده‌ای را که ذوالنون مصری درباره علم کیمیا سروده، مؤلف در اثنای کتاب «منافع الحیوانات و النبات» شرح نموده است. این قصیده «عجب» نام دارد و ناظم آن را به طریق رمزی سروده است. آغاز قصیده چنین است: «عجب عجب عجب عجب ×× قطاً سوداً و لها ذنب»؛ در کشف الظنون (1338/2) این شرح به ایدمر بن علی جلدکی نسبت داده شده است. سزگین در تاریخ التراث العربی (273/4) قصیده‌ای را با نام «القصيدة في الصنعة الكريمة» از ذوالنون مصری نام می‌برد که گویا همین قصیده منظور است. در فهرست ملک (260/9، ش 6206/20) نیز ارجوزه‌ای در کیمیا از ذوالنون مصری ذکر شده که در صد و پنجاه بیت و غیر از این قصیده است. آغاز آن چنین است: «الحمدلله الجمیل فعله ×× قد شمل الخلق جمیعاً فضله».