شرح قصیده سریانی

● شرح قصیده سریانی = شرح قصیده ربوبیه / عرفان و تصوف / فارسی š.-e qasīde-ye soryānī = š.-e qasīde-ye robūbīyya نخشبی، ضیاء الدین، - 751 قمری naxšabī, zīyā'-od-dīn (- 1351) متن دعایی است منظوم به روایت ابن عباس، که گفته شده از سوره‌ای از «زبور» بیرون کشیده به زبان عربی، با سرآغاز: «انا الموجود (یا: المطلوب، المقصود)، فاطلبنی تجدنی ×× فان تطلب سوایی (یا: کثیر الخلق) لم تجدنی»، با ترجمه شرح‌گونه از ضیاءالدین نخشبی. نسخه‌های آن با یکدیگر، در متن و ترجمه جدایی‌هایی دارند. در شرح منظوم حاضر هر بیت عربی با دو یا سه بیت فارسی به نظم کشیده شده و قبل از هر بیت عربی، خواص آن در رفع انواع حاجات به فارسی نیز بیان شده است مثلاً در بیت اول چنین آمده: «اگر کسی چهل روز بخواند صاحب نصاب گردد: أنا الموجود فأطلبنی تجدنی ×× فإن تطلب سوائی لم تجدنی / منم موجود ای طالب کجائی ×× چرا در حضرت ما می‌نیائی / مجوئی غیر ما را هیچگاهی ×× اگر شایسته درگاه مائی». در ابتدا این شرح منظوم 22 بیت و در پایان 4 بیت به عنوان مقدمه و خاتمه آمده که به نظر منزوی در فهرست مشترک «تقی» نامی(این تخلص در همه نسخه‌ها به چشم نمی‌خورد) بعداً این دیباچه را ساخته است. شرح نخشبی یک مثنوی 11 بیتی و دیباچه‌ای به نثر و نیز قبل از هر بیت عربی تجزیه و ترکیب دستوری و پس از ابیات فارسی آن شرح منثور عرفانی دارد که در برخی نسخه‌ها نیامده است. آغاز: آغاز ترجمه: حمد پادشاه مطلق را ... بعد تمهید محامد احدی و تشیید مبانی ... انا الموجود فاطلبنی ... منم موجود ای طالب کجایی ×× چرا در حضرت ما در نیایی؛ آغاز دیباچه: این شرح سوره ای است از زبور که حضرت داود. انجام: اگر خواهی مرا فی الحال یابی ×× مگر در خاطر تو این هوس نیست چاپ: ایران، تهران، کارخانه مشهدی محمد تقی، 1284ق، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی محمدعلی صحاف طهرانی، به نفقه و درخواست مولی محمد علی بن مولی الله قلی طهرانی (در هامش)؛ ایران، تهران، 1281 قمری، با تصحیح و مقابله مولی رضا و آقا محدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری، سنگی، خشتی، به سعی و اهتمام مولی رضا و آقا محمدعلی فرزندان علی اکبر خوانساری (در هامش) [دنا 941/6 (1 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 3486/5 «شرح قصیده ربوبیه» که نشانی 3 نسخه آن را داده؛ مشترک پاکستان 1622/3 «شرح قصیده سریانی؛ شرح قصیده ربوبیه؛ شرح دعای سریانی» که نشانی 19 نسخه آن را داده؛ همانجا 415/7 «شرح قصیده سریانی» نشانی 5 نسخه دیگر؛ فهرستواره منزوی [578-577/7]