نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح قصيدة الخمریة

š.-u qaṣīdat-il-xamrīyya
7 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 10 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40800
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40800
پدیدآور / مؤلف: قیصری، داود بن محمود
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 20، ص 382
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: ادبیات
اهدا / به درخواست: امین الدوله عبدالکافی بن عبدالله تبریزی
اثر مرتبط / وابسته به: القصيدة الخمریة = قصیده میمیه؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

قصیده میمیه ابن فارض با مطلع: «شربنا علی ذکر الحبیب مدامة ×× سکرنا بها من قبل ان یخلق الکرم» از مشهورترین قصاید صوفیانه عربی است. شارح پس از شرح نظم الدر یا قصیده تائیه ابوحفص عمر بن علی سعدی ابن فارض به خواهش برادری دینی به شرح این قصیده از همو پرداخته و یک «مقدمه» دارای سه قسمت (حقیقت، اقسام آن، نتایج آن) در آن گذارده است. قیصری در آغاز می‌گوید: «لما فرغت من شرح القصيدة التائية المسماة بنظم الدر للشیخ ... ابن الفارض المصری ... سألنی اخ لی فی الدین ... ان اشرح القصیدة المیمیة المسماة بالخمریة التی هی الدرة البیضاء فی القصاید و الشمسیة الزهراء للقلاید فاجبت ملتمسه و سطرت مقتبسه و لما فرغت من تسطیره و تنمیقه و تحریره جعلته مشرفاً بالالقاب المولی المعظم ... امین الدولة و الدین عبدالکافی بن عبدالله التبریزی ... و لما کان بیان القصیدة متوقفاً علی معرفة المحبة الحقیقیة التی هیعین الحقیقة فی بعض مراتبها و علی معرفة اقسامها و نتایجها جعلت له مقدمات ثلاثاً یبتنی الکلام علیها و یصح البیان لدیها. الاولى: فی حقیقة المحبة؛ و الثانیة: فی اقسامها؛ و الثالثة: فی نتایجها».
آغاز اثر
« الحمد لله الذی تجلی لقلوب عباده المصطفین ازل الازال و احبر ارواحهم بتجلیات الجمال و الجلال و نور عقولهم باظهاره »
انجام اثر
« علی ما فرطت فی جنب الله اعاذنا الله تعالی و جعلنا من التقین و رزقنا و ایاکم مقامات العارفین و کمالات الاکملین انه ارحم الراحمین و الحمد لله رب العالمین. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 939/6 سلیمانیه، ج 3، ص96-97 کشف الظنون، ج 2، ص 1338 مخطوطات الادب فی المتحف العراقی، ص 379

متن فنخا

● شرح قصيدة الخمریة / ادبیات / عربی š.-u qaṣīdat-il-xamrīyya قیصری، داود بن محمود، - 751 قمری qeysarī, dāvūd ebn-e mahmūd (- 1351) وابسته به: القصيدة الخمریة = قصیده میمیه؛ ابن فارض، عمر بن علی (576-632) اهداء به: امین الدوله عبدالکافی بن عبدالله تبریزی قصیده میمیه ابن فارض با مطلع: «شربنا علی ذکر الحبیب مدامة ×× سکرنا بها من قبل ان یخلق الکرم» از مشهورترین قصاید صوفیانه عربی است. شارح پس از شرح نظم الدر یا قصیده تائیه ابوحفص عمر بن علی سعدی ابن فارض به خواهش برادری دینی به شرح این قصیده از همو پرداخته و یک «مقدمه» دارای سه قسمت (حقیقت، اقسام آن، نتایج آن) در آن گذارده است. قیصری در آغاز می‌گوید: «لما فرغت من شرح القصيدة التائية المسماة بنظم الدر للشیخ ... ابن الفارض المصری ... سألنی اخ لی فی الدین ... ان اشرح القصیدة المیمیة المسماة بالخمریة التی هی الدرة البیضاء فی القصاید و الشمسیة الزهراء للقلاید فاجبت ملتمسه و سطرت مقتبسه و لما فرغت من تسطیره و تنمیقه و تحریره جعلته مشرفاً بالالقاب المولی المعظم ... امین الدولة و الدین عبدالکافی بن عبدالله التبریزی ... و لما کان بیان القصیدة متوقفاً علی معرفة المحبة الحقیقیة التی هیعین الحقیقة فی بعض مراتبها و علی معرفة اقسامها و نتایجها جعلت له مقدمات ثلاثاً یبتنی الکلام علیها و یصح البیان لدیها. الاولى: فی حقیقة المحبة؛ و الثانیة: فی اقسامها؛ و الثالثة: فی نتایجها». آغاز: الحمد لله الذی تجلی لقلوب عباده المصطفین ازل الازال و احبر ارواحهم بتجلیات الجمال و الجلال و نور عقولهم باظهاره انجام: علی ما فرطت فی جنب الله اعاذنا الله تعالی و جعلنا من التقین و رزقنا و ایاکم مقامات العارفین و کمالات الاکملین انه ارحم الراحمین و الحمد لله رب العالمین. [دنا 939/6؛ سلیمانیه، ج 3، ص96-97؛ کشف الظنون، ج 2، ص 1338؛ مخطوطات الادب فی المتحف العراقی، ص 379]

نسخه‌های خطی این اثر

7 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
612/29-ف بی‌کاتب 839ق نسخ 16 شناسنامه ←
2
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-45 بی‌کاتب 853ق نستعلیق، نسخ 35 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
3774/2-ف و 3773/2-ف بی‌کاتب 986ق نستعلیق - شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
19166 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
8931/23 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 2 شناسنامه ←
6
ثقة الاسلام
تبریز
23/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
کریم اشراق
جهرم
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←