شرح قصيدة البردة

● شرح قصيدة البردة = شرح الكواكب الدرية / ادبیات / عربی š.-u qaṣīdat-il-burda = š.-ul-kawākib-id-durrīyya شیرازی، احمد بن محمد، ق9 قمری šīrāzī, aḥmad ebn-e moḥammad (- 15c) وابسته به: الکواکب الدریة فی مدح خیر البریة = قصیدة البردة = قصیده برده = برده میمیه؛ بوصیری، محمد بن سعید (608-696) تاریخ تألیف: 797ق شرح مفصلی است بر قصیده برده، ابتدا یک بیت را می‌آورد و پس از آن به شرح می‌پردازد و مشتمل است بر حل الفاظ و ذکر معانی آنها. وی شرح مفصل‌تری هم بر این قصیده دارد که موسوم است به «نزهة الطالبين و تحفة الراغبين». حاجی خلیفه در کشف الظنون (1333/2) چنین نگاشته است: «و شرحها احمد بن محمد بن ابی بکر «لعله المرعشى» اقتصر على حل الفاظها و اتمه فی المحرم سنة 797 سبع و تسعین و سبعمائه ثم شرحها شرحاً مبسوطاً فی شعبان سنة 809 تسع و ثمانمائه و سماه «نزهة الطالبین و تحفة الراغبین»» و در 1334/2 آورده است: «و شرحها الامام فخرالدین احمد بن محمد ابن ابی بکر بن محمد الشیرازی شرحاً بسیطاً اوله: الحمدلله نحمده و نستعینه و نومن به و نتوکل علیه الخ ... ذكر فيه انه رواها عن شيوخه منهم صاحب القاموس ثم شرحها مع ابحاث كثيرة فی شعبان 809 تسع و ثمانمائة بعد ان شرحها اولا مقتصرا على حل الفاظها و شرح معانيها في محرم سنة 797 سبع و تسعين و سبعمائة مبنيا على خمسة قواعد ... و سماه نزهة الطالبین و تحفة الراغبین» و نیز در کشف الظنون 1333/2 آورده: «و احمد بن ابی بکر المرعشی المتوفى سنة 872 اثنین و سبعین و ثمانمائه». نام مولف فخرالدین احمد بن ابی بکر آمده و این همان شرح مختصر است لکن دقیقاً مشخص نگردید شارح احمد بن ابی بکر مرعشی متوفی 872ق است یا فخرالدین احمد بن محمد شیرازی زنده به سال 809ق و یا هر دو شارح چنان که در کشف الظنون احتمال داده شده یکی هستند. آغاز: الحمدلله رب العالمین ... فیقول اقل عبادالله تعالى فخر الدین احمد بن محمدبن ابی بکر ... لما كان القصيدة الموسومة بالكواكب الدرية المسماة بالبردة النبوية ... انجام: عطف على رنحت و مفعوله العیس و فاعله حادى العيس و بالنعم متعلق بالطرب و اليه اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب. [دنا 929/6 (8 نسخه)؛ الاوقاف العامة 144/3؛ كشف الظنون 1333/2؛ معجم المولفین 86/2؛ مخطوطات الادب في المتحف العراقی 373؛ جامع الشروح و الحواشی 521/1؛ الفهرس الشامل (السيرة و المدائح النبوية) 948/2]