نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح القانون

š.-ul-qānūn
5 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40623
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40623
پدیدآور / مؤلف: فخر رازی، محمد بن عمر
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 283 تا 284
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: طب
اهدا / به درخواست: عبدالرحمن بن عبدالکریم سرخسی
اثر مرتبط / وابسته به: القانون فی الطب؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370-428)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مؤلف بر کلیات قانون گزارش نوشته و در دیباچه آن می‌گوید که چون این بخش دارای نکته‌ها و موشکافی‌ها بوده بسی رنج بردم و کوشیدم تا آن را گزارش نوشته، دشواری‌های آن را روشن سازم و از سهل‌انگاری‌های نگارنده قانون پوزش خواهم و دانشجویان را در این باره بیازمایم و درست هم این کار را به پایان بردم. مگر اینکه خریداری برای دانش نمی‌بینم. من این دفتر را به نام ثقة الدین عبدالرحمن بن عبدالکریم سرخسی ساختم. چه بیشتر مطلب‌ها را از گفتگوها که با او کرده‌ام دریافتم و شاید با این کار از انجام پاره‌ای از حقوق او برآمده باشم. دیگر اینکه به آگاهی او در پزشکی یقین دارم. او است که به بررسی‌ها و پژوهش‌های من در این دفتر ارج می‌نهد. رازی پاره‌های از متن را پس از «قال» می‌آورد سپس با عنوان «التفسیر» به گزارش می‌پردازد و از خواجه رئیس خرده می‌گیرد و گاهی سخنان رازی بزرگ و جالینوس را گواه می‌آورد. او از ابوسهل مسیحی نیز یاد می‌کند و از «الادویة القلبیة» شیخ و بارها از شفای او و از کامل الصناعه مجوسی یاد می‌کند. (دانش پژوه)
آغاز اثر
« بسمله. اما بعد حمدالله مقدر الامزجة و الاجزاء، و مدبر القوى و الاعضاء، و مبعد اصناف الداء، و مبدع اصناف الدواء ... فان الله تعالى لما وفقنى للوصول الى مدارج المناهج الحكميه ... و كان من جملة العلوم الشريفة علم الابدان ... و لما وقفت على كمال هذا العلم ... و لما كان كتاب القانون للشيخ الرئيس، احسن كتاب صنف فی هذا الباب، باتفاق اولو الالباب، ثم ان الكتاب الاول تميز عن ساير كتبه باللطايف الحكمية ... صرفت نهاية فكرى ... على تفسير عيونه ... »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تعليقة على شرح القانون؛ عبداللطیف بغدادی، عبداللطيف بن یوسف (557-629)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 902/6 (4 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح القانون / طب / عربی š.-ul-qānūn فخر رازی، محمد بن عمر، ؟544 - 606 قمری faxr-e rāzī, mohammad ebn-e ‘omar (1150 - 1210) وابسته به: القانون فی الطب؛ ابن سینا، حسین بن عبدالله (370-428) اهداء به: عبدالرحمن بن عبدالکریم سرخسی مؤلف بر کلیات قانون گزارش نوشته و در دیباچه آن می‌گوید که چون این بخش دارای نکته‌ها و موشکافی‌ها بوده بسی رنج بردم و کوشیدم تا آن را گزارش نوشته، دشواری‌های آن را روشن سازم و از سهل‌انگاری‌های نگارنده قانون پوزش خواهم و دانشجویان را در این باره بیازمایم و درست هم این کار را به پایان بردم. مگر اینکه خریداری برای دانش نمی‌بینم. من این دفتر را به نام ثقة الدین عبدالرحمن بن عبدالکریم سرخسی ساختم. چه بیشتر مطلب‌ها را از گفتگوها که با او کرده‌ام دریافتم و شاید با این کار از انجام پاره‌ای از حقوق او برآمده باشم. دیگر اینکه به آگاهی او در پزشکی یقین دارم. او است که به بررسی‌ها و پژوهش‌های من در این دفتر ارج می‌نهد. رازی پاره‌های از متن را پس از «قال» می‌آورد سپس با عنوان «التفسیر» به گزارش می‌پردازد و از خواجه رئیس خرده می‌گیرد و گاهی سخنان رازی بزرگ و جالینوس را گواه می‌آورد. او از ابوسهل مسیحی نیز یاد می‌کند و از «الادویة القلبیة» شیخ و بارها از شفای او و از کامل الصناعه مجوسی یاد می‌کند. (دانش پژوه) آغاز: بسمله. اما بعد حمدالله مقدر الامزجة و الاجزاء، و مدبر القوى و الاعضاء، و مبعد اصناف الداء، و مبدع اصناف الدواء ... فان الله تعالى لما وفقنى للوصول الى مدارج المناهج الحكميه ... و كان من جملة العلوم الشريفة علم الابدان ... و لما وقفت على كمال هذا العلم ... و لما كان كتاب القانون للشيخ الرئيس، احسن كتاب صنف فی هذا الباب، باتفاق اولو الالباب، ثم ان الكتاب الاول تميز عن ساير كتبه باللطايف الحكمية ... صرفت نهاية فكرى ... على تفسير عيونه ... [دنا 902/6 (4 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تعليقة على شرح القانون؛ عبداللطیف بغدادی، عبداللطيف بن یوسف (557-629)

نسخه‌های خطی این اثر

5 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
7815/1 عبدالصمد بن احمد بن مسعودبن ابی بکر بن عبدالکریم بن ابی سعید تستری معروف به بنده 678ق نسخ - شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
5105 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 172 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
6739 بی‌کاتب قرن 8 نستعلیق، نسخ 108 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
4547/1 محمد حسن محمد رحیم خوئی 1240ق نستعلیق 140 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
451 بی‌کاتب 12 ذیقعده نستعلیق 99 شناسنامه ←