نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الفصول النصیریة

š.-ul fuṣūl-in naṣīrīyya
22 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/40560
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40560
تاریخ و سده تألیف: 875 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 20، ص 252 تا 254
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اثر مرتبط / وابسته به: الفصول النصیریة فی الاصول الدینیة = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول فی الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فصول نصیریة را خواجه نصیرالدین طوسی به فارسی نگاشته و رکن الدین محمدبن علی جرجانی به عربی برگردانده است. این کتاب شرحی است مزجی بر تعریب فصول خواجه نصیرالدین طوسی؛ مشتمل بر چهار «فصل»: 1. فی التوحید ای فی بیان ان الله تعالی موجود واحد و ذکر صفاته الثبوتیه و السلبیه؛ 2. العدل؛ 3. النبوة و الامامة؛ 4. المعاد. که در تاریخ 21 محرم سال 875 آن را آغاز و در 20 صفر همان سال به پایان می‌رساند. (اردلان) مدرس رضوی تاریخ فراغت را در روز چهارشنبه 23 رجب 832ق آورده است.
آغاز اثر
« بسمله رب یسر و لا تعسر نحمدک اللهم علی ما وفقنا لادراک فصول الکلام ... و بعد یقول المفتقر الی الله الهادی عبد الوهاب ... ان کمال کل نوع بحصول صفاته الخاصه ... و ان ارفع العلوم رتبة و اعلاها درجة علم الکلام ... و مما صنف فیه من المختصرات المنقحه ... کتاب الفصول ... فاجتمع الی نفر من الاحباب المطلعین علی سرائر الکتاب »
انجام اثر
« ختم و نصیحة حیث فرغنا ... من اثبات واجب الوجود و صفاته و مایترتب علیها ... و فقنا الله و ایاکم بسعادة الدار الاخرة بملازمة عبادة الخالق ... هذا ما تیسر لنا فی شرح هذه الرساله مما سمحت به القریحه الفاتره ... و المامول ممن وقف علیه النظر بعین الرضا و القبول لما ذکرنا من تفاهم الاعذار ... و الله اسال ان یقبله بفضله و انعامه ... ویجعله ذخر الیوم الدین و لنختم الکلام حامدین لله تعالی و السلام علیکم اجمعین »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
احوال و آثار خواجه از مدرس رضوی 439-442 الذریعة 384/13 و 126/6-127 و 384/13 کشف الحجب 344 دنا 890/6 (18 نسخه)

متن فنخا

● شرح الفصول النصیریة / کلام و اعتقادات / عربی š.-ul fuṣūl-in naṣīrīyya حسینی استرآبادی، عبدالوهاب بن علی، ق9 قمری ḥoseynī estarābādī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e ‘alī (- 15c) وابسته به: الفصول النصیریة فی الاصول الدینیة = فصول اعتقادی = فصول العقائد = اصول الدین = الفصول فی الاصول؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672) تاریخ تألیف: 20 صفر 875ق فصول نصیریة را خواجه نصیرالدین طوسی به فارسی نگاشته و رکن الدین محمدبن علی جرجانی به عربی برگردانده است. این کتاب شرحی است مزجی بر تعریب فصول خواجه نصیرالدین طوسی؛ مشتمل بر چهار «فصل»: 1. فی التوحید ای فی بیان ان الله تعالی موجود واحد و ذکر صفاته الثبوتیه و السلبیه؛ 2. العدل؛ 3. النبوة و الامامة؛ 4. المعاد. که در تاریخ 21 محرم سال 875 آن را آغاز و در 20 صفر همان سال به پایان می‌رساند. (اردلان) مدرس رضوی تاریخ فراغت را در روز چهارشنبه 23 رجب 832ق آورده است. آغاز: بسمله رب یسر و لا تعسر نحمدک اللهم علی ما وفقنا لادراک فصول الکلام ... و بعد یقول المفتقر الی الله الهادی عبد الوهاب ... ان کمال کل نوع بحصول صفاته الخاصه ... و ان ارفع العلوم رتبة و اعلاها درجة علم الکلام ... و مما صنف فیه من المختصرات المنقحه ... کتاب الفصول ... فاجتمع الی نفر من الاحباب المطلعین علی سرائر الکتاب انجام: ختم و نصیحة حیث فرغنا ... من اثبات واجب الوجود و صفاته و مایترتب علیها ... و فقنا الله و ایاکم بسعادة الدار الاخرة بملازمة عبادة الخالق ... هذا ما تیسر لنا فی شرح هذه الرساله مما سمحت به القریحه الفاتره ... و المامول ممن وقف علیه النظر بعین الرضا و القبول لما ذکرنا من تفاهم الاعذار ... و الله اسال ان یقبله بفضله و انعامه ... ویجعله ذخر الیوم الدین و لنختم الکلام حامدین لله تعالی و السلام علیکم اجمعین [احوال و آثار خواجه از مدرس رضوی 439-442؛ الذریعة 384/13 و 126/6-127 و 384/13؛ کشف الحجب 344؛ دنا 890/6 (18 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

22 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
امام صادق
قزوین
717/3 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 118 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
4543/1 ابراهیم بن اسماعیل بن ابراهیم مظاهری مازندرانی نیمه‌های جمادی الثانی 937ق نسخ 82 شناسنامه ←
3
استادی، رضا
قم
نامعلوم بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 38 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
15567 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 48 شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
2000 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 72 شناسنامه ←
6
جامع کبیر
یزد
168/1 بی‌کاتب 10 رمضان 1008ق نستعلیق - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
197 عطاء الله بن مولانا عنایت الله شیروانی رجب 1061ق نسخ 79 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
4692 احمد گیلانی پنج‌شنبه اواسط ربیع الثانی 1064ق نستعلیق 70 شناسنامه ←
9
گوهرشاد
مشهد
1617 بی‌کاتب جمادی الاول 1073ق شکسته نستعلیق 73 شناسنامه ←
10
وزیری
یزد
962/1 بی‌کاتب 1080ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
مسجد اعظم
قم
2605 محمدیوسف بن نظام الدین حسن بروجردی 1093ق نستعلیق 108 شناسنامه ←
12
مرعشی
قم
15665 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 82 شناسنامه ←
13
دانشگاه
اصفهان
206/7 بهاءالدین محمد عاملی فتونی نجفی 1114ق نسخ 65 شناسنامه ←
14
شیخ علی حیدر
مشهد
887 مهدی بن حسن حسینی خراسانی 2 صفر 1260ق نسخ 55 شناسنامه ←
15
گلپایگانی
قم
1243/1-7/143 عزیز الله بن اسماعیل رودکی خرقانی 1263ق نسخ 40 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
15655/2 علی بن عباس بن علی کرزکانی أوالی شعبان 1292ق نسخ 71 شناسنامه ←
17
طبسی
قم
584/2 محمدعلی بن حسن حائری عید قربان 1354ق نسخ 67 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
734 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 69 شناسنامه ←
19
ملی
تهران
4066/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 48 شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
1159/1-طباطبائی بی‌کاتب بی‌تاریخ - 33 شناسنامه ←
21
دانشگاه
تهران
320/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 8 شناسنامه ←
22
دانشگاه
تهران
323/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ تعلیق 51 شناسنامه ←