نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح عهدنامه مالک اشتر

š.-e ahd nāme-ye mālek-e aštar
/w/40449
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #40449
تاریخ و سده تألیف: 1094 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 20، ص 191 تا 192
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شرح حدیث
اثر مرتبط / وابسته به: عهد نامه مالک اشتر؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه و شرح نیکویی است بر عهدنامه مالک اشتر با استفاده از کلمات امام علی (ع) در نهج البلاغه و آیات و احادیث و ابیات مناسب با موضوعات در 37 باب. از بیت موجود در آخر یکی از نسخ این ترجمه چنین معلوم می‌شود که در سال 1094 تجدید نظر در ترجمه این عهدنامه خاتمه یافته است.
آغاز اثر
« سپاس و ثنا خداوندی را رواست که ذاتش از وصمت فنا و زوال مبرا است و عظمت و کبریا پادشاهی را سزاست که ساحت ملکش از عوارض فساد و اختلال مبرا و بعد به عرض نواب کامیاب اشرف اقدس اعلی می‌رساند که این حقیر داعی دوام دولت قاهره محمد صالح ولد محمد باقر قزوینی در این ایام که بمطالعه و مباحثه اشتغال داشت و جمعی از این ضعیف استفادت می‌نمودند از آن جمله مباحثه کتاب نهج البلاغه بود ... سید رضی ... از کلام آن حضرت جمع نموده ... علماء سابق از مخالف و موافق بر صحت آن متفق الکلمه اند ... این داعی را وقت مباحثه کتاب شریف همه وقت به خاطر میرسید که این حکمتهای لطیفه ... چه در خور ولایق است که به عبارتی مهذب و بیانی نیکو به سمع شریف نواب اقدس ... برسد تصمیم عزیمت نمود که بعضی از آن عهدنامه ها را ترجمه و تقریر لایق نماید و عهد نامه ای که آن حضرت به مالک اشتر نوشته ... حاوی تر و مبسوط تر آنها بود ... و آن را بیانی واضح و تقریری لایق کردم بی تکلف استعارات و تصنع عبارات »
انجام اثر
« سوی حور و قصور و روح و ریحان قدم گشاید. اللهم انا نرغب الیک فی رحمتک و المقام عندک فی جنتک و نستشفع بخیر خلقک و صفوتک من بریتک. آمین رب العالمین »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 868/6 (6 نسخه) الذریعة 374/13 مجله نورعلم 54/96 «تحفه» فهرستواره منزوی 386/6

متن فنخا

● شرح عهدنامه مالک اشتر / شرح حدیث / فارسی š.-e ahd nāme-ye mālek-e aštar روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر، - 1075 قمری rūqanī qazvīnī, mohammad sāleh ebn-e mohammad bāqer (- 1665) وابسته به: عهد نامه مالک اشتر؛ منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول (-40) تاریخ تألیف: 1094ق ترجمه و شرح نیکویی است بر عهدنامه مالک اشتر با استفاده از کلمات امام علی (ع) در نهج البلاغه و آیات و احادیث و ابیات مناسب با موضوعات در 37 باب. از بیت موجود در آخر یکی از نسخ این ترجمه چنین معلوم می‌شود که در سال 1094 تجدید نظر در ترجمه این عهدنامه خاتمه یافته است. آغاز: سپاس و ثنا خداوندی را رواست که ذاتش از وصمت فنا و زوال مبرا است و عظمت و کبریا پادشاهی را سزاست که ساحت ملکش از عوارض فساد و اختلال مبرا و بعد به عرض نواب کامیاب اشرف اقدس اعلی می‌رساند که این حقیر داعی دوام دولت قاهره محمد صالح ولد محمد باقر قزوینی در این ایام که بمطالعه و مباحثه اشتغال داشت و جمعی از این ضعیف استفادت می‌نمودند از آن جمله مباحثه کتاب نهج البلاغه بود ... سید رضی ... از کلام آن حضرت جمع نموده ... علماء سابق از مخالف و موافق بر صحت آن متفق الکلمه اند ... این داعی را وقت مباحثه کتاب شریف همه وقت به خاطر میرسید که این حکمتهای لطیفه ... چه در خور ولایق است که به عبارتی مهذب و بیانی نیکو به سمع شریف نواب اقدس ... برسد تصمیم عزیمت نمود که بعضی از آن عهدنامه ها را ترجمه و تقریر لایق نماید و عهد نامه ای که آن حضرت به مالک اشتر نوشته ... حاوی تر و مبسوط تر آنها بود ... و آن را بیانی واضح و تقریری لایق کردم بی تکلف استعارات و تصنع عبارات انجام: سوی حور و قصور و روح و ریحان قدم گشاید. اللهم انا نرغب الیک فی رحمتک و المقام عندک فی جنتک و نستشفع بخیر خلقک و صفوتک من بریتک. آمین رب العالمین [دنا 868/6 (6 نسخه)؛ الذریعة 374/13؛ مجله نورعلم 54/96 «تحفه»؛ فهرستواره منزوی 386/6]

نسخه‌های خطی این اثر

7 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
سپهسالار
تهران
3096 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 150 شناسنامه ←
2
گلپایگانی
قم
4642-23/162 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 30 شناسنامه ←
3
ملی
تهران
2251 یکی از شاگردان امیر عماد اواخر قرن 12 نستعلیق، نسخ 112 شناسنامه ←
4
رضوی
مشهد
18840 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
5
گلپایگانی
قم
1555-9/105 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 160 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
4914 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
27-فیروز میر عماد بی‌تاریخ نستعلیق 202 شناسنامه ←