شرح العزى فى التصريف

● شرح العزى فى التصريف = شرح التصريف = شرح تصريف الزنجانی / صرف / عربی š.-ul ‘izzī fī-t taṣrīf = š.-ut taṣrīf = š.-u taṣrīf-iz zanjānī تفتازانی، مسعود بن عمر، 722 - 792 ؟ قمری taftāzānī, mas‘ūd ebn-e ‘omar (1323 - 1390) وابسته به: العزى فی التصریف = تصریف = التصریف العزی؛ زنجانی، عبدالوهاب بن ابراهیم (-660) تاریخ تألیف: 738ق این شرح نخستین تألیف تفتازانی است و تصریف که از آن به «العزی فی التصریف» نیز تعبیر می‌شود، مختصری است در علم صرف که تفتازانی بر آن این شرح را نگاشته و صاحب کشف الظنون (115/2) تاریخ تألیف این شرح را به سال 738ق معین نموده است. آغاز: ان اروی زهر تخرج فی ریاض الکلام من الاکمام وابهى خبر تحاک بنان البیان ... و بعد فیقول الفقیر الى الله الغنی مسعود ... بیض الله غره احواله و اورق اغصان آماله. انجام: وحرجته واحدة و دحرجته لطيفة و نحوها و انطلاقه واحدة للمرة و حسنة او قبيحة اوغيرها للنوع و كذلك البواقی و الله اعلم بالصواب. چاپ: مشار عربی، صص246 و 544؛ کتاب تصریف و شرح تصریف ضمن مجموعه ای به نام - جامع المقدمات - مکرر چاپ شده؛ کتاب تصریف با ترجمه لاتینی در روم به طبع رسیده است؛ السعودية، دار المنهاج، تصحیح محمد جاسم المحمد، الطبعة الاولى، 1430ق، 400 صفحه؛ ایران، سنگی، بی ناشر، 1312ق، وزیری، 59ص (صص159-217)؛ دارالسلطنه تبریز، محرم 1313ق، 68ص (جامع المقدمات: صص68-135)؛ 1319ق؛ 1281ق، خشتی، بدون شماره صفحه (در هامش) [دنا 538/6-547 (356 نسخه)؛ معجم المطبوعات 637/1؛ کشف الظنون 1139/2 و 289/1 و 1152؛ معجم المؤلفين 228/12؛ فرهنگ ایران زمین 4/20 و 8/32؛ الذریعه 149/13 چند شرح از متن آن؛ مشترک پاکستان 2554/13 تا 2558 چند شرح فارسی از متن آن؛ الاوقاف العامه موصل 67/2 و 199/2 و 266/2؛ ريحانة الادب 337/1] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح التصريف العزى؛ حلبی، محمد بن عمر (-850) 2- التطريف على شرح التصريف؛ ابن هلال، محمد بن علی (-933) 3- حاشية شرح التصريف العزى؛ بردعی، سعد الدین (-10) 4- التوقيف فى التصريف = شرح شرح التصریف؛ قاینی، جعفر (-11) 5- شرح شرح التصريف؛ اردبیلی، نظام الدین بن احمد (-12) 6- شرح شواهد شرح التصريف؛ اردبیلی، نظام الدین بن احمد (-12) 7- حاشية شرح التصريف العزى؛ ابوطالب اصفهانی (-1237) 8- شرح شرح التصريف؛ تنکابنی، محمد بن سلیمان (1234-1302) 9- حاشية شرح التصريف العزى؛ محمودی 10- شرح دیباجة شرح التصريف؛ مسعود بن عرب 11- حاشية شرح التصريف العزى؛ منلو محمد بن عرب بن حاجی 12- حاشية شرح التصريف العزى (11) عنوان) 13- شرح دیباچه شرح التصريف (5) عنوان)