آب حیات

● آب حیات / کلام و اعتقادات / فارسی āb-e hayāt استرآبادی، محمد جعفر بن سیف الدین، 1198 - 1263 ق estarābādī, mohammad ja‘far e-bn-e sayf-od-dīn (1783-1846) رساله‌ای کلامی در پنج اصل و هراصل نیز دارای پنج مقام بدین ترتیب: اول، توحید است که آن کمال واجب الوجود است در ذات او؛ دوم، عدل است که آن کمال واجب الوجود است در افعال او؛ سوم، نبوت است که آن ریاست الهیه است بالإصاله از برای بشر معصوم اعلم از تمامی مکلفین یا برخی در امر دنیا و دین؛ چهارم، امامت است که آن ریاست الهیه است عامه بر وجه نیابت خاصه از برای بشر معصوم منصوص اعلم بعد از رسول اکرم از جانب خدا و خاتم النبیین بر جمیع مکلفین در امر دنیا و دین؛ پنجم، معد است که زمان اجزای عباد است و عود ارواح و حشر اجساد است. مؤلف دارای پنج گفتار در این باره است بزرگترین آنها «فلک مشحون» و سپس «آب حیات» است و کوچکترین آنها «اصل الاصول» می‌باشد. دو گفتار دیگر به عربی است که هر دو با ممیزه تفصیل و اختصار برگرفته از «فلک مشحون» است. بخش‌هایی از این رساله با کتاب «اصل الأصول» او همخوانی دارد و جز «فلک المشحون» اثر دیگر مؤلف که به آب حیات کبیر مشهور است می‌باشد. این رساله از سوی داعی دزفولی به نظم نیز کشیده شده است. در فهرستواره منزوی (83/10) آب حیات را فقط منظوم فرض کرده و آن را از استرآبادی دانسته که به نظر می‌رسد که دو اثر است و منظوم آن از شاگرد اوست. چاپ: تهران، 1296ق. سنگی؛ اصفهان، 1345ش. سربی، جیبی، کتاب فروشی تحریریان، با مقدمه سید احمد روضاتی، 50ص، با منظومه اصول دین در یک جلد آغاز: بسمله الحمدلله الواجب الوجود بالذات. اما بعد پس می‌گوید خادم بساتین مذهب جعفری و شرع محمدی محمدجعفر استرآبادی که این رساله ایست مسماة به آب حیات در بیان معانی اصول دین انجام: شفاعت می‌کنند از برای هفتاد هزار همسایگان و خویشان خود نجاناالله من عذاب القبر و البرزخ و النار و حشرنا مع النبيين و الصديقين و الصالحین الهی آمین شرح و حواشی: 1- آب حیات (منظوم) داعی دزفولی، عبد الله بن محمد باقر (1256-1158) [اعلام الشيعه (الكرام البرره) 254؛ منزوی 977/2 و 267/24؛ الذریعه 101/25]